Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma

Bhārgava-Charita

दग्ध्वा वपुर्भूतमयं तदीयं निनाय लोकं परदेवतायाः / ततस्तु रामेण कृतप्रणामा सा भद्रकालो जगदादिकर्त्री

dagdhvā vapurbhūtamayaṃ tadīyaṃ nināya lokaṃ paradevatāyāḥ / tatastu rāmeṇa kṛtapraṇāmā sā bhadrakālo jagadādikartrī

اس کے بھوت مَی جسم کو جلا کر وہ اسے پر دیوتا کے لوک میں لے گئی۔ پھر رام نے پرنام کیا—وہی بھدرکالی جگت کی آدی کرتری ہے۔

dagdhvāhaving burnt
dagdhvā:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Root√dah (दह्-धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), ‘having burnt’
vapuḥbody
vapuḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvapus (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
bhūta-mayammade of elements
bhūta-mayam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhūta (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: bhūtaiḥ mayam (‘made of elements’)
tadīyamhis/that one's
tadīyam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roottadīya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); possessive adjective
nināyaled/took
nināya:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√nī (नी-धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada
lokamto the world/realm
lokam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
para-devatāyāḥof the supreme deity
para-devatāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootpara (प्रातिपदिक) + devatā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); karmadhāraya: parā devatā
tataḥthereupon/from that
tataḥ:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय; tad + tas)
FormAblatival adverb (ततः)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात) contrast/emphasis
rāmeṇaby Rāma
rāmeṇa:
Kartr̥-karana (कर्ता-करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
kṛta-praṇāmāhaving been saluted
kṛta-praṇāmā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛta (प्रातिपदिक; √kṛ) + praṇāma (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: kṛtaḥ praṇāmaḥ yayā (‘having been saluted’)
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
bhadrakālīBhadrakālī
bhadrakālī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhadrakālī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
jagat-ādi-kartrīthe primordial creator of the world
jagat-ādi-kartrī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + kartrī (प्रातिपदिक; √kṛ)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: jagataḥ ādiḥ yasyaḥ sā kartrī (‘creator of the beginning/origin of the world’)