Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma

Bhārgava-Charita

प्राणान्नियम्याचमनं च कृत्वा सुचन्द्रमुद्दिश्य च तत्समादधे / अस्त्रं प्रयुक्तं नृपतेर्वधाय रामेण राजन् प्रसभं तदा तत्

prāṇānniyamyācamanaṃ ca kṛtvā sucandramuddiśya ca tatsamādadhe / astraṃ prayuktaṃ nṛpatervadhāya rāmeṇa rājan prasabhaṃ tadā tat

اس نے سانسوں کو قابو میں کر کے اور آچمن کر کے، سُچندر کو ہدف بنا کر وہ استر سنبھالا؛ اے راجن، تب رام نے نرپتی کے وध کے لیے اسے زور سے چلایا۔

prāṇānbreaths
prāṇān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprāṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
niyamyahaving restrained
niyamya:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Rootni-√yam (यम्-धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), ‘having restrained’
ācamanaṃsipping (ritual)
ācamanaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootācamana (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
kṛtvāhaving done
kṛtvā:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ-धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), ‘having done’
sucandramSuchandra
sucandram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsucandra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
uddiśyahaving targeted
uddiśya:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Rootud-√diś (दिश्-धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), ‘having aimed at/indicated’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
tatthat (weapon/act)
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
samādadhehe took up/assumed
samādadhe:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-√dhā (धा-धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
astramthe weapon
astram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootastra (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
prayuktamwas discharged/used
prayuktam:
Kriya (क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Rootpra-√yuj (युज्-धातु)
FormPast passive participle (क्त), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); agrees with astram
nṛpateḥof the king
nṛpateḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootnṛpati (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
vadhāyafor killing
vadhāya:
Prayojana (प्रयोजन/चतुर्थी)
TypeNoun
Rootvadha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (4th/चतुर्थी), Singular (एकवचन); purpose dative
rāmeṇaby Rāma
rāmeṇa:
Kartr̥-karana (कर्ता-करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (8th/सम्बोधन), Singular (एकवचन)
prasabhamforcibly
prasabham:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootprasabha (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative (क्रियाविशेषण-रूपेण द्वितीया)
tadāthen
tadā:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormTemporal adverb (कालवाचक-अव्यय)
tatthat (weapon)
tat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); refers to astram/act