Shloka 41
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
नागारिगायै नवखण्डपायै नीलाचलाभां गलसत्प्रभायै / लघुक्रमायै ललिताभिधायै लेखाधिपायै लवणाकरायै
Transliteration
nāgārigāyai navakhaṇḍapāyai nīlācalābhāṃ galasatprabhāyai / laghukramāyai lalitābhidhāyai lekhādhipāyai lavaṇākarāyai
Translation
ناغ کے دشمن (گرُڑ) پر سوار، نو کھنڈوں کی پالنے والی؛ نیلاچل جیسی کانتی والی، گلے میں درخشاں جلال رکھنے والی؛ لَغُو کَرم والی، ‘للیتا’ نام والی، لکھائی کی ادھیپتی، لَوَناکر (سمندر) سوروپہ کو نمسکار۔
Word by Word
नाग-अरि-गायैto her who goes as the foe of serpents (epithet)
नाग-अरि-गायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootनाग + अरि + गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘नागानाम् अरिः’ (enemy of serpents) + ‘गा’ (going/one who goes) — epithet (interpretive)
नव-खण्ड-पायैto the protector of the nine regions
नव-खण्ड-पायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootनव + खण्ड + पा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘नवखण्ड’ (nine regions/sections) + ‘पा’ (protector)
नील-अचल-आभां(having) the radiance like Nīlācala
नील-अचल-आभां:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनील + अचल + आभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘नीलाचलस्य आभा’— the radiance/complexion like the Blue Mountain
गल-सत्-प्रभायैto her with shining splendour at the neck
गल-सत्-प्रभायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootगल + सत् + प्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘गले’ (in the throat/neck) ‘सत्’ (shining) ‘प्रभा’ (splendour)
लघु-क्रमायैto her of swift stride
लघु-क्रमायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootलघु + क्रम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘लघुः क्रमः’— of quick/short stride
ललिता-अभिधायैto her who is called Lalitā
ललिता-अभिधायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootललिता + अभिधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘ललिता’ (name) + ‘अभिधा’ (designation)
लेखा-अधिपायैto the mistress of writing/inscription
लेखा-अधिपायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootलेखा + अधिप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘लेखानाम् अधिपः/अधिपा’— mistress of writing/lines (epithet)
लवण-अकरायैto the salt-ocean / repository of salt
लवण-अकरायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootलवण + आकर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘लवणस्य आकरः’— mine/ocean of salt