Shloka 42
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
लोलेक्षणायै लयवर्जितायै लाक्षारसालङ्कृतपङ्कजायै / रमाभिधायै रतिसुप्रियायै रोगापहायै रचिताखिलायै
Transliteration
lolekṣaṇāyai layavarjitāyai lākṣārasālaṅkṛtapaṅkajāyai / ramābhidhāyai ratisupriyāyai rogāpahāyai racitākhilāyai
Translation
چنچل آنکھوں والی، لَے سے پاک (لازوال)؛ لاک کے رس سے آراستہ کنول سی، ‘رَما’ نام والی، رَتی کو نہایت عزیز؛ روگ دور کرنے والی، سب کی رچنے والی کو نمسکار۔
Word by Word
लोल-ईक्षणायैto her with playful eyes
लोल-ईक्षणायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootलोल + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘लोले ईक्षणे यस्याः’— having playful/rolling eyes
लय-वर्जितायैto her free from dissolution
लय-वर्जितायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootलय + वर्जित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘लयेन वर्जिता’— devoid of dissolution/decay
लाक्षा-रस-अलङ्कृत-पङ्कजायैto her whose lotus(-like limbs) are adorned with lac-dye
लाक्षा-रस-अलङ्कृत-पङ्कजायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootलाक्षा + रस + अलङ्कृत + पङ्कज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘लाक्षारस’ (lac-dye/vermillion juice) ‘अलङ्कृत’ (adorned) ‘पङ्कज’ (lotus; here lotus-like feet/hands—epithet)
रमा-अभिधायैto her who is called Ramā
रमा-अभिधायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootरमा + अभिधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘रमा’ (name) + ‘अभिधा’ (designation)
रति-सु-प्रियायैto her who is very dear to love (or to Rati)
रति-सु-प्रियायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootरति + सु + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘रतेः’ (of love/pleasure or of Rati) ‘सु-प्रिय’— very dear
रोग-अपहायैto the remover of disease
रोग-अपहायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootरोग + अपह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘रोगम् अपहन्ति’— remover of disease
रचित-अखिलायैto her who has fashioned all
रचित-अखिलायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootरचित + अखिल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘रचितम् अखिलम् (जगत्) यस्याः’— she by whom all is created/arranged