Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 15
Agastyopadeśa: Viṣṇupada-stava-sādhanā and Paraśurāma’s Darśana of Hari
Devanagari script
परशुराम् उवाच नमो नमः कारणविग्रहाय प्रपन्नपालाय सुरार्त्तिहारिणे / ब्रह्मेशविष्ण्विद्रमुखस्तुताय नतो ऽस्मि नित्यं परमेश्वराय
Transliteration
paraśurām uvāca namo namaḥ kāraṇavigrahāya prapannapālāya surārttihāriṇe / brahmeśaviṣṇvidramukhastutāya nato 'smi nityaṃ parameśvarāya
Translation
پرشورام نے کہا— نمونمہ اُس کو جو علتِ اوّل کا مجسمہ ہے، پناہ لینے والوں کا پالنے والا ہے، اور دیوتاؤں کی آرتی دور کرنے والا ہے؛ جس کی ستوتی برہما، ایش، وشنو اور اندر وغیرہ کرتے ہیں، اُس پرمیشور کو میں ہمیشہ سجدۂ تعظیم کرتا ہوں۔
Word by Word
परशुरामःParaśurāma
परशुरामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपरशुराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध/Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; नमस्कारार्थक निपात (salutatory particle), दत्ते चतुर्थी-सम्बन्धः
नमःsalutation (again)
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध/Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
कारणविग्रहायto the embodiment of the cause
कारणविग्रहाय:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootकारण + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कारणस्य विग्रहः)
प्रपन्नपालायto the protector of the surrendered
प्रपन्नपालाय:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootप्रपन्न + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रपन्नानां पालः)
सुरार्त्तिहारिणेto the remover of the gods’ distress
सुरार्त्तिहारिणे:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootसुर + आर्ति + हारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् आर्तिं हरति इति)
ब्रह्मBrahmā
ब्रह्म:
Sambandha (सम्बन्ध/Compound member)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण समासाङ्ग (compound member)
ईशĪśa (Śiva)
ईश:
Sambandha (सम्बन्ध/Compound member)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण समासाङ्ग
विष्णुViṣṇu
विष्णु:
Sambandha (सम्बन्ध/Compound member)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण समासाङ्ग
इन्द्रIndra
इन्द्र:
Sambandha (सम्बन्ध/Compound member)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण समासाङ्ग
मुखand others (lit. ‘headed by’)
मुख:
Sambandha (सम्बन्ध/Compound member)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूपेण समासाङ्ग
स्तुतायto the one praised
स्तुताय:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeAdjective
Rootस्तुत (प्रातिपदिक; स्तु धातोः क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन; ‘स्तुत’ used as adjective to the Lord
नतःbowed, prostrated
नतः:
Karta (कर्ता/Subject complement of अस्मि)
TypeAdjective
Rootनम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्
नित्यम्always
नित्यम्:
Kala (काल/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव/क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः; कालवाचक अव्यय (adverb of time)
परमेश्वरायto the Supreme Lord
परमेश्वराय:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootपरम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन; कर्मधारयः (परमः ईश्वरः)