Shloka 6
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
द्रष्टुं त्वदान नांभोजं समुत्सुक इवाधुना / तमांसि भिन्दन्नादित्यः संप्राप्तो ह्युदयं विभो
Transliteration
draṣṭuṃ tvadāna nāṃbhojaṃ samutsuka ivādhunā / tamāṃsi bhindannādityaḥ saṃprāpto hyudayaṃ vibho
Translation
اب گویا تمہارے چہرۂ کنول کو دیکھنے کے شوق میں، تاریکی کو چیرتا ہوا سورج، اے صاحبِ جلال، طلوع کو پہنچ گیا ہے۔
Word by Word
draṣṭumto see
draṣṭum:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) + tumun (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (infinitive)
tvadyour
tvad:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive) एकवचन, अव्ययवत्-प्रयोग (as first member in compound/attributive)
ānana-ambhojam(your) lotus-face
ānana-ambhojam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootānana + ambhoja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘आननस्य अम्भोजम्’ (lotus of the face)
samutsukaḥeager
samutsukaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-utsuka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (ādityaḥ इत्यस्य)
ivaas if
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (comparative particle)
adhunānow
adhunā:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootadhunā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
tamāṃsidarknesses
tamāṃsi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottamas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
bhindansplitting/dispelling
bhindan:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhid (धातु) + śatṛ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle, शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (ādityaḥ)
ādityaḥthe sun
ādityaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootāditya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
saṃprāptaḥhas arrived
saṃprāptaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam + prāp (धातु) + kta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-भावे (predicative)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये अव्यय (emphatic particle)
udayamto the rising (east)/rise
udayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootudaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
vibhoO lord!
vibho:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvibhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन