Shloka 73
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
अन्वीयमानस्तेनाथ रामस्तस्माद्गुहामुखात् / निष्क्रम्यावसथं पित्रोः संप्रतस्थे मुदान्वितः
Transliteration
anvīyamānastenātha rāmastasmādguhāmukhāt / niṣkramyāvasathaṃ pitroḥ saṃpratasthe mudānvitaḥ
Translation
اس کے ساتھ چلتے ہوئے رام اُس غار کے دہانے سے نکل کر والدین کے مسکن کی طرف خوشی کے ساتھ روانہ ہوا۔
Word by Word
anvīyamānaḥbeing followed
anvīyamānaḥ:
Karta (कर्ता; of main verb)
TypeVerb
Rootanu + √i (धातु) (इ) + यमान (कृदन्त; कर्मणि वर्तमानकाले)
Formकर्मणि वर्तमानकालिक कृदन्त (present passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘being followed’
tenaby him
tena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; सर्वनाम
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/transition)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमार्थक
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tasmātfrom that
tasmāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; सर्वनाम
guhā-mukhātfrom the cave-entrance
guhā-mukhāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootguhā (प्रातिपदिक) + mukha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (guhāyāḥ mukham = cave-entrance)
niṣkramyahaving come out
niṣkramya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootnis + √kram (धातु) (क्रम्) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive)
āvasathamdwelling/abode
āvasatham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāvasatha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
pitroḥof (his) parents
pitroḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), द्विवचन
saṃpratastheset out/departed
saṃpratasthe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam + pra + √sthā (धातु) (स्था) लिट्-लकार
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; गमनार्थे (set out)
mudā-anvitaḥfilled with joy
mudā-anvitaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootmudā (प्रातिपदिक) + anvita (कृदन्त; √i (धातु) + anu, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; तृतीया-तत्पुरुषः (mudayā anvitaḥ = accompanied by joy)