Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 72
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
ततस्तौ प्रीतिसंयुक्तौ कथयन्तौ परस्परम् / स्थित्वा नातिचिरं कालमथ गन्तुमियेष सः
Transliteration
tatastau prītisaṃyuktau kathayantau parasparam / sthitvā nāticiraṃ kālamatha gantumiyeṣa saḥ
Translation
پھر وہ دونوں محبت سے بھرے ہوئے آپس میں گفتگو کرتے ہوئے کچھ دیر ٹھہرے؛ پھر وہ روانہ ہونے کا ارادہ کرنے لگا۔
Word by Word
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Hetu/Apādāna-arthaka (अपादानार्थक)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), तस्मात्-अर्थे (ablatival sense)
tauthose two
tau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), द्विवचन; सर्वनाम (pronoun)
prīti-saṃyuktauendowed with affection
prīti-saṃyuktau:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootprīti (प्रातिपदिक) + saṃyukta (कृदन्त; √yuj (धातु) + सम्, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (prītyā saṃyuktau = ‘joined with affection’)
kathayantauconversing/telling
kathayantau:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√kath (धातु) (कथ्) + शतृ (वर्तमानकाले कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक-कर्तरि शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘speaking/telling’ (present active participle)
parasparamto each other
parasparam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootparaspara (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (reciprocal adverb)
sthitvāhaving stayed
sthitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√sthā (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय; absolutive)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (निपात)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negative particle)
ati-ciramtoo long
ati-ciram:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootati (उपसर्ग/अव्यय) + cira (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial)
kālamtime (duration)
kālam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण; duration as object)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/transition)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक (then/now)
gantumto go
gantum:
Prayojana (प्रयोजन; purpose)
TypeVerb
Root√gam (धातु) + तुमुन् (infinitive)
Formतुमुनन्त कृदन्त (infinitive), गमनार्थे
iyeṣaintended/desired
iyeṣa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√i (धातु) (इ) लिट्-लकार (perfect)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; इच्छार्थे (idiomatic: ‘desired/intended’)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम