Shloka 74
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
अकृतव्रण एवासौ व्याघ्रेण भुवि पातितः / रामेण रक्षितश्चाभुद्यस्माद्ध्याघ्रं विनिघ्नता
Transliteration
akṛtavraṇa evāsau vyāghreṇa bhuvi pātitaḥ / rāmeṇa rakṣitaścābhudyasmāddhyāghraṃ vinighnatā
Translation
وہ بغیر زخم کے ہی شیرِ جنگل (ببر) کے ہاتھوں زمین پر گرا دیا گیا تھا؛ مگر رام نے ببر کو مار کر اس کی حفاظت کی، اس لیے وہ بچ گیا۔
Word by Word
akṛta-vraṇaḥunwounded
akṛta-vraṇaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + kṛta (कृदन्त; √kṛ (धातु) क्त) + vraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; कर्मधारयः (‘not-made wound’ = unwounded)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध; emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphatic particle)
asauthat person/he
asau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
vyāghreṇaby a tiger
vyāghreṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvyāghra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
bhuvion the ground
bhuvi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन
pātitaḥwas thrown down
pātitaḥ:
Kriyā (क्रिया; predicate participle)
TypeVerb
Root√pat (धातु) (पत्) + णिच् (causative) + क्त (past passive participle)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘made to fall/struck down’
rāmeṇaby Rama
rāmeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
rakṣitaḥprotected
rakṣitaḥ:
Kriyā (क्रिया; predicate participle)
TypeVerb
Root√rakṣ (धातु) (रक्ष्) + क्त (PPP)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
abhūtwas/became
abhūt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु) (भू) लङ्-लकार
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
yasmātbecause of which/from which
yasmāt:
Hetu/Apādāna-arthaka (हेतु/अपादानार्थक)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
hifor/indeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध; emphasis/causal marker)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक निपात (for/indeed)
vyāghramthe tiger
vyāghram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvyāghra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
vinighnatāby killing (it)
vinighnatā:
Karaṇa/Agent-instrument (करण; कर्तृ-तृतीया)
TypeVerb
Rootvi + √han (धातु) (हन्) + शतृ (कर्तरि)
Formकर्तरि शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘by (someone) killing’ (instrumental of agent)