Shloka 68
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
तस्मान्ममाज्ञया राम देवानां च प्रियेप्सया / जहि दैत्यगणान्सर्वान्समर्थस्त्वं हि मे मतः
Transliteration
tasmānmamājñayā rāma devānāṃ ca priyepsayā / jahi daityagaṇānsarvānsamarthastvaṃ hi me mataḥ
Translation
پس اے رام، میری اجازت سے اور دیوتاؤں کی بھلائی کی خواہش میں تم تمام دَیتیہ گروہوں کو ہلاک کرو؛ میں تمہیں ہی قادر سمجھتا ہوں۔
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable) हेत्वर्थे/therefore (ablatival adverbial use)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (Genitive), एकवचन
आज्ञयाby (my) command
आज्ञया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
रामO Rāma
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
प्रियैप्सयाout of desire to please (them)
प्रियैप्सया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootप्रिय+ईप्सा (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: 'प्रियस्य ईप्सा' (desire for what is dear); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
जहिslay
जहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
दैत्यगणान्the hosts of demons
दैत्यगणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य+गण (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: 'दैत्यानां गणः'; पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; दैत्यगणान् विशेषणम्
समर्थःcapable
समर्थः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; त्वम् विशेषणम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (Nominative), एकवचन
हिindeed/for
हि:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle) अवधारण/कारणार्थ (emphasis/for)
मेby me / of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (Genitive), एकवचन
मतः(are) considered
मतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त (past passive participle) 'मत' used predicatively; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'considered/thought' (with implied 'असि')