Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 69
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
ततो रामो ऽब्रवीच्छर्वं प्रणिपत्य कृताञ्जलिः / शृण्वतां सर्वदेवानां सप्रश्रयमिदं वचः
Transliteration
tato rāmo 'bravīccharvaṃ praṇipatya kṛtāñjaliḥ / śṛṇvatāṃ sarvadevānāṃ sapraśrayamidaṃ vacaḥ
Translation
تب رام نے شَرو کو سجدۂ تعظیم کیا اور ہاتھ جوڑ کر، سب دیوتاؤں کے سنتے ہوئے نہایت انکساری سے یہ بات کہی۔
Word by Word
ततःthen
ततः:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb): 'then/thereupon'
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
अब्रवीत्spoke/said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
शर्वम्to Śarva (Śiva)
शर्वम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
प्रणिपत्यhaving prostrated
प्रणिपत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+निपत् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; 'having bowed down'
कृताञ्जलिःwith folded hands
कृताञ्जलिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत+अञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: 'कृतः अञ्जलिः (येन)' (with hands joined); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; रामः विशेषणम्
शृण्वताम्of the listeners
शृण्वताम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ) बहुवचनस्य षष्ठी (genitive plural): 'of those listening'
सर्वदेवानाम्of all the gods
सर्वदेवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व+देव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: 'सर्वे देवाः'; पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
सप्रश्रयम्humbly
सप्रश्रयम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस+प्रश्रय (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb): 'with humility/respect'
इदम्this
इदम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; वचः विशेषणम्
वचःspeech/words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन