Shloka 66
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
तमुत्थाप्य शिवः प्रीतः प्रसन्नमुखपङ्कजम् / रामं मधुरया वाचा प्रहसन्नाह सादरम्
Transliteration
tamutthāpya śivaḥ prītaḥ prasannamukhapaṅkajam / rāmaṃ madhurayā vācā prahasannāha sādaram
Translation
پھر شیو نے خوش ہو کر اسے اٹھایا اور شگفتہ چہرہ رام سے میٹھی باتوں میں ہنستے ہوئے ادب سے کہا۔
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
उत्थाप्यhaving उठाया/raised
उत्थाप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउत्+स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; 'having raised (him)'
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु)
Formक्त (past passive participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'pleased'
प्रसन्नमुखपङ्कजम्(Rāma) whose lotus-face was serene
प्रसन्नमुखपङ्कजम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न+मुख+पङ्कज (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: 'प्रसन्नं मुखं (यस्य तत्) पङ्कजम्' (lotus-like face that is serene); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; रामम् विशेषयति
रामम्Rāma
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
मधुरयाsweet
मधुरया:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमधुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; वाचा विशेषणम्
वाचाwith speech/words
वाचा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
प्रहसन्smiling/laughing
प्रहसन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र+हस् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शिवः कर्ता
आहsaid
आह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; 'to say'—परस्मैपद)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
सादरम्respectfully
सादरम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस+आदर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb): 'with respect'