Shloka 60
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
उपास्यमानं देवेशं गजचर्मधृताम्बरम् / भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम्
Transliteration
upāsyamānaṃ deveśaṃ gajacarmadhṛtāmbaram / bhasmoddhūlitasarvāṅgaṃ trinetraṃ candraśekharam
Translation
وہ معبودِ برتر، جس کی عبادت کی جاتی ہے؛ ہاتھی کی کھال کا لباس پہنے، بھسم سے اٹا ہوا، سہ چشم اور چندر شیکھر۔
Word by Word
उपास्यमानम्being worshipped
उपास्यमानम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootउप-आस् (धातु) → उपास्यमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्मणि (passive) शतृ/शानच्-प्रत्ययान्तः वर्तमानकृदन्तः; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
देवेशम्the lord of the gods
देवेशम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव-ईश (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः); पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
गजचर्मधृताम्बरम्wearing an elephant-hide garment
गजचर्मधृताम्बरम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगज-चर्म-धृत-अम्बर (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुषसमासः (गजस्य चर्म धृतम् अम्बरं यस्य/यत्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भस्म-उद्धूलित-सर्वाङ्गम्whose whole body is smeared with ash
भस्म-उद्धूलित-सर्वाङ्गम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभस्म-उद्धूलित-सर्व-अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (भस्मना उद्धूलितानि सर्वाणि अङ्गानि यस्य/यत्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
त्रिनेत्रम्three-eyed
त्रिनेत्रम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि-नेत्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (त्रीणि नेत्राणि यस्य/यत्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चन्द्रशेखरम्the one with the moon as his crest (Śiva)
चन्द्रशेखरम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootचन्द्र-शेखर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः (चन्द्रः एव शेखरः यस्य); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन