Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 59
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
संस्तूयमानं मुनिभिर्नारदाद्यैस्तपोधनैः / गन्धर्वैरुपगायद्भिर्नृत्यद्भिश्चाप्सरोगणैः
Transliteration
saṃstūyamānaṃ munibhirnāradādyaistapodhanaiḥ / gandharvairupagāyadbhirnṛtyadbhiścāpsarogaṇaiḥ
Translation
نارد وغیرہ تپودھن مُنی اُن کی ستوتی کر رہے تھے؛ گندھرو گیت گا رہے تھے اور اپسراؤں کے جُھنڈ رقص کر رہے تھے۔
Word by Word
संस्तूयमानम्being praised
संस्तूयमानम्:
Karma/कर्म (qualifier of object)
TypeAdjective
Rootसम् + स्तु (धातु)
Formशानच्/मान-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (present passive participle), नपुंसकलिङ्ग (n), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन (sg) — qualifying (शङ्करम्) from previous verse
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
Kartr-karana/कर्तृकरण (agent in passive)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl)
नारदाद्यैःby Nārada and others
नारदाद्यैः:
Kartr-karana/कर्तृकरण
TypeNoun
Rootनारद + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (नारदः आदिः येषाम्), पुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl)
तपोधनैःby those whose wealth is austerity (ascetics)
तपोधनैः:
Kartr-karana/कर्तृकरण
TypeNoun
Rootतपस् + धन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि समास (तपः धनं येषाम्), पुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl)
गन्धर्वैःby Gandharvas
गन्धर्वैः:
Kartr-karana/कर्तृकरण
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl)
उपगायद्भिःby (those) singing near/attending with song
उपगायद्भिः:
Kartr-karana/कर्तृकरण (agent group)
TypeAdjective
Rootउप + गै (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl) — qualifying गन्धर्वैः
नृत्यद्भिःby (those) dancing
नृत्यद्भिः:
Kartr-karana/कर्तृकरण
TypeAdjective
Rootनृत् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त, पुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl)
चand
च:
Samuccaya/समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अप्सरोगणैःby groups of Apsarases
अप्सरोगणैः:
Kartr-karana/कर्तृकरण
TypeNoun
Rootअप्सरस् + गण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (षष्ठी-तत्पुरुष: अप्सरसां गणाः), पुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl)