Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 22
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
स गद्गदमुवाचैनं संभ्रमाकुलया गिरा / शरणं भव शर्वेति शङ्करेत्यसकृन्नृप
Transliteration
sa gadgadamuvācainaṃ saṃbhramākulayā girā / śaraṇaṃ bhava śarveti śaṅkaretyasakṛnnṛpa
Translation
اے بادشاہ، وہ گدگد آواز اور ہیبت سے مضطرب لہجے میں بار بار بولا— “اے شرو! اے شنکر! آپ ہی میری پناہ بنیں۔”
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
गद्गदम्in a choked voice
गद्गदम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootगद्गद (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (Accusative used adverbially); अव्ययवत् प्रयोग (adverbial accusative)
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
एनम्to him / this one
एनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
सम्भ्रम-आकुलयाagitated with excitement
सम्भ्रम-आकुलया:
विशेषण (Qualifier of 'गिरा')
TypeAdjective
Rootसम्भ्रम (प्रातिपदिक) + आकुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); तत्पुरुष-समास: सम्भ्रमेण आकुला
गिराwith (his) speech/voice
गिरा:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootगिर्/गीर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
शरणम्refuge
शरणम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
भवbe (you)
भव:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
शर्वO Śarva (Śiva)
शर्व:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
इतिthus
इति:
वाक्यसूचक (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
शङ्करO Śaṅkara
शङ्कर:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
इतिthus
इति:
वाक्यसूचक (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
असकृत्repeatedly
असकृत्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb): पुनःपुनः (repeatedly)
नृपO king
नृप:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)