Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 78
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
संत्यज्य पितरं वृद्धं विनिहत्य च मातरम् / भूत्वा तु धार्मिकस्त्वं तु तपश्चर्तुमिहागतः
Transliteration
saṃtyajya pitaraṃ vṛddhaṃ vinihatya ca mātaram / bhūtvā tu dhārmikastvaṃ tu tapaścartumihāgataḥ
Translation
بوڑھے باپ کو چھوڑ کر اور ماں کو قتل کر کے بھی، پھر اپنے آپ کو دیندار سمجھ کر یہاں تپسیا کرنے آیا ہے۔
Word by Word
संत्यज्यhaving abandoned
संत्यज्य:
Kriya (पूर्वकर्म/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-त्यज् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्), ‘having abandoned’
पितरम्father
पितरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd: द्वितीया), Singular
वृद्धम्old/aged
वृद्धम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; qualifying पितरम्
विनिहत्यhaving slain
विनिहत्य:
Kriya (पूर्वकर्म/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि-नि-हन् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्), ‘having killed/slain’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय अव्यय)
मातरम्mother
मातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd: द्वितीया), Singular
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (पूर्वकर्म/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), ‘having become’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (विशेष/विरोधार्थक)
धार्मिकःrighteous
धार्मिकः:
Visheshya-Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st: प्रथमा), Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNominative (1st), Singular
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (विशेष/विरोधार्थक)
तपःausterity/penance
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd: द्वितीया), Singular
चर्तुम्to perform/practice
चर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootचर् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
FormInfinitive (तुमुन्), ‘to practice/perform’
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)
आगतःcome/arrived
आगतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPast participle (क्त), Masculine, Nominative (1st), Singular; used predicatively with त्वम्