Shloka 36
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
तं नमस्कृत्य विधिवच्च्यवनं च महातपाः / सप्रहर्षं तदाज्ञातः प्रययावाश्रमं भृगोः
Transliteration
taṃ namaskṛtya vidhivaccyavanaṃ ca mahātapāḥ / sapraharṣaṃ tadājñātaḥ prayayāvāśramaṃ bhṛgoḥ
Translation
اس بڑے تپسوی نے دستور کے مطابق اُنہیں اور چَیون کو سجدۂ تعظیم کیا؛ پھر اُن کی اجازت پا کر خوشی کے ساتھ بھِرگو کے آشرم کی طرف روانہ ہوا۔
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नमस्कृत्यhaving saluted
नमस्कृत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootनमस्-√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having saluted’
विधिवत्duly, according to rite
विधिवत्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘according to rule’
च्यवनम्Cyavana
च्यवनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootच्यवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ऋषिनाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
महातपाःthe great ascetic
महातपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā + तपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय (great-ascetic)
स-प्रहर्षम्joyfully
स-प्रहर्षम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय) + प्रहर्ष (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण (with joy)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that (command)’
आज्ञातःhaving been instructed/ordered
आज्ञातः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-ज्ञा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘commanded/ordered’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रययौwent forth
प्रययौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आश्रमम्to the hermitage
आश्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भृगोःof Bhṛgu
भृगोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन