Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 42
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
युगपत्सर्वदेवीभिर्दिधित्सुर्जाह्नवीं सुतः / षण्मुखान्यसृजच्छ्रीमांस्तेनायं षण्मुखः स्मृतः
Transliteration
yugapatsarvadevībhirdidhitsurjāhnavīṃ sutaḥ / ṣaṇmukhānyasṛjacchrīmāṃstenāyaṃ ṣaṇmukhaḥ smṛtaḥ
Translation
جاہنوی کے فرزند نے تمام دیویوں کے ساتھ ایک ہی وقت میں دھارے جانے کی خواہش سے چھ چہروں کی تخلیق کی؛ اسی لیے یہ دیوتا ‘شنمکھ’ کہلاتا ہے۔
Word by Word
युगपत्simultaneously
युगपत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयुगपत् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
सर्वदेवीभिःwith all the goddesses
सर्वदेवीभिः:
Karaṇa (करण) / Sahakārī (सहकारी)
TypeNoun
Rootसर्व-देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (करण/सह) बहुवचन; Instrumental plural
दिधित्सुःdesiring to place/establish
दिधित्सुः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधा (धातु) + इच्छार्थक सन्; दिधित्सु (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचन; सन्-प्रत्ययान्त इच्छार्थक कृदन्त (desiderative adjective)
जाह्नवींJāhnavī (Gaṅgā)
जाह्नवीं:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजाह्नवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति एकवचन; Accusative singular
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचन; Nominative singular
षण्मुखानिsix faces
षण्मुखानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootषण्-मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति बहुवचन; Accusative plural; द्विगु-समास (six-faced)
असृजत्created
असृजत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
श्रीमन्glorious, illustrious
श्रीमन्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रीमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचन; विशेषण (qualifier)
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (हेतु) / Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति एकवचन; Instrumental singular
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचन; Nominative singular
षण्मुखःṢaṇmukha (the six-faced one)
षण्मुखः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootषण्-मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचन; Nominative singular; द्विगु-समास
स्मृतःis called/remembered
स्मृतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय (predicate)