Shloka 41
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
ताभिः स बालार्कनिभो रौद्रः परिवृतः प्रभुः / स्निह्यमानाभिरत्यर्थं स्वकभिरिव मातृभिः
Transliteration
tābhiḥ sa bālārkanibho raudraḥ parivṛtaḥ prabhuḥ / snihyamānābhiratyarthaṃ svakabhiriva mātṛbhiḥ
Translation
ان کے درمیان وہ پروردگار نوخیز سورج کی مانند درخشاں اور رَودر روپ میں گھرا ہوا تھا۔ وہ اس پر بے حد شفقت کرتی تھیں، گویا اپنی ہی مائیں ہوں۔
Word by Word
ताभिःby them
ताभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन (plural)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular)
बाल-अर्क-निभःlike the rising/young sun
बाल-अर्क-निभः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबाल (प्रातिपदिक) + अर्क (प्रातिपदिक) + निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular); विशेषण (adjective)
रौद्रःfierce
रौद्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular); विशेषण (adjective)
परिवृतःwas surrounded
परिवृतः:
Kriyā (क्रिया; passive predicate)
TypeVerb
Rootपरि-वृ (धातु) → परिवृत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular)
प्रभुःthe lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular)
स्निह्यमानाभिःby (women) showing affection
स्निह्यमानाभिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootस्निह् (धातु) → स्निह्यमान (कृदन्त, शानच्/मान)
Formवर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपदे शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle: being affectionate); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन (plural)
अत्यर्थम्exceedingly
अत्यर्थम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम् (अव्यय)
Formपरिमाण/तीव्रतावाचक-अव्यय (adverb: exceedingly)
स्वकाभिःby their own
स्वकाभिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootस्वक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन (plural); विशेषण (adjective)
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्यय (particle of comparison: like/as)
मातृभिःby mothers
मातृभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन (plural)