Shloka 32
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
ततः स जनयामास भूतग्रामं प्रजापतिः / तस्यार्वाक्तेजसश्चैव जज्ञे लोकेषु तैजसम्
Transliteration
tataḥ sa janayāmāsa bhūtagrāmaṃ prajāpatiḥ / tasyārvāktejasaścaiva jajñe lokeṣu taijasam
Translation
پھر پرجاپتی نے تمام بھوتوں کے گروہ کو پیدا کیا؛ اور اس کے پیشتر تَیجَس سے لوکوں میں تَیجَس تَتْو بھی ظاہر ہوا۔
Word by Word
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमार्थक (thereupon/then)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
जनयामासcreated/produced
जनयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम; णिच्-प्रयोग (causative sense: caused to be born/created)
भूतग्रामम्the multitude of beings
भूतग्रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभूत-ग्राम (प्रातिपदिक; भूत + ग्राम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूतानां ग्रामः)
प्रजापतिःPrajāpati
प्रजापतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा-पति (प्रातिपदिक; प्रजा + पति)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रजानां पतिः)
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
अर्वाक्-तेजसःof the downward (directed) radiance
अर्वाक्-तेजसः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअर्वाक्-तेजस् (प्रातिपदिक; अर्वाक् + तेजस्)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; कर्मधारयः (अर्वाक् तेजः = downward/earthward radiance)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphasis)
जज्ञेwas born/arose
जज्ञे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम
लोकेषुin the worlds
लोकेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
तैजसम्the luminous (principle/entity)
तैजसम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतैजस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (predicate nominative)