Adhyaya 25
Amsha 5 - Krishna AvataraAdhyaya 2519 Verses

Adhyaya 25

बलरामस्य वारुणी-प्रसङ्गः, यमुनाकर्षणम्, लक्ष्मी-प्रदत्त-विभूषणम्, रेवती-विवाहः

Isinalaysay ni Parasara kay Maitreya—sa paglalakad sa gubat, si Sesa (Ananta) ay nag-anyong tao at sumama sa Bhagavan. Nang maganap ang gawain, ipinadala ni Varuna ang banal na inuming Varuni para sa pagdiriwang ni Ananta; ito’y nanahan sa guwang ng punong kadamba sa Vrindavana. Naamoy ni Balarama ang halimuyak ng alak at, kasama ang mga gopa at gopi, uminom ng Varuni sa gitna ng awit at tugtug na papuri. Dahil sa init at kislap ng pawis, sinabi niya, “Yamuna, lumapit ka”; ngunit inakala ng ilog na salita iyon ng lasing kaya hindi dumating. Nagalit ang Halayudha, hinila ang Yamuna mula sa pampang at inilihis ang agos hanggang bahain ang gubat; sa takot, nag-anyong may katawan ang Yamuna at humingi ng tawad, kaya siya’y pinalaya ni Balarama. Pagkatapos maligo, lalo siyang nagningning; tumanggap siya ng palamuting lotus, isang hikaw, kuwintas na lotus na mula kay Varuna, at bughaw na kasuotan na kaloob ni Sri Lakshmi. Matapos magsaya sa Vraja nang dalawang buwan, bumalik siya sa Dvaraka at pinakasalan si Revati; nagkaanak sila ng dalawang lalaki, sina Nishatha at Ulmuka.

Shlokas

Verse 1

वने विचरतस् तस्य सह गोपैर् महात्मनः मानुषछद्मरूपस्य शेषस्य धरणीभृतः

Habang ang dakilang Panginoon ay naglalakad sa gubat kasama ang mga pastol ng baka, si Śeṣa na tagapasan ng daigdig ay sumabay rin sa Kanya, nakatago sa anyong-tao.

Verse 2

निष्पादितोरुकार्यस्य कार्येणोर्वीविचारिणः उपभोगार्थम् अत्यर्थं वरुणः प्राह वारुणीम्

Nang makita na ang naglalakbay sa daigdig ayon sa tungkulin ay matagumpay na nakatapos ng dakilang gawain, si Varuṇa—upang bigyan siya ng nararapat na pagdiriwang—ay nagkaloob ng banal na inuming tinatawag na Vāruṇī.

Verse 3

अभीष्टा सर्वदा यस्य मदिरे त्वं महौजसः अनन्तस्योपभोगाय तस्य गच्छ मुदे शुभे

O Madirā, ikaw ang laging minamahal na ligaya ng makapangyarihan; o mapalad, lumapit ka kay Ananta upang malasap ka niya sa tuwa.

Verse 4

इत्य् उक्ता वारुणी तेन संनिधानम् अथाकरोत् वृन्दावनवनोत्पन्नकदम्बतरुकोटरे

Nang masabihan nang gayon, ipinamalas ni Vāruṇī ang kanyang pagdatal at nanahan sa guwang ng punong kadamba na tumubo sa gubat ng Vṛndāvana.

Verse 5

विचरन् बलदेवो ऽपि मदिरागन्धम् उत्तमम् आघ्राय मदिरातर्षम् अवापाथ पुरातनम्

Si Balarāma man ay naglalakad din; nang maamoy niya ang pinong halimuyak ng alak, sa amoy pa lamang ay muling nagising sa kanya ang sinaunang uhaw sa inumin.

Verse 6

ततः कदम्बात् सहसा मद्यधारां स लाङ्गली पतन्तीं वीक्ष्य मैत्रेय प्रययौ परमां मुदम्

Pagkaraan, O Maitreya, nang biglang makita ng Tagapagdala ng araro (Balarama) ang agos ng nakalalasing na inumin na bumubuhos mula sa punong kadamba, siya’y napuspos ng sukdulang galak.

Verse 7

पपौ च गोपगोपीभिः समवेतो मुदान्वितः प्रगीयमानो ललितं गीतवाद्यविशारदैः

At siya’y uminom kasama ng mga gopa at gopi na nagkatipon, puspos ng ligaya; habang ang mga bihasa sa awit at tugtugin ay umaawit ng maririkit na papuri para sa kanya.

Verse 8

स मत्तो ऽत्यन्तघर्माम्भःकणिकामौक्तिकोज्ज्वलः आगच्छ यमुने स्नातुम् इच्छामीत्य् आह विह्वलः

Sa pagkalango sa pananabik, kumikislap ang kanyang katawan sa mga patak ng pawis na tila perlas dahil sa matinding init; balisa siyang sumigaw: “Halika, O Yamuna—nais kong maligo!”

Verse 9

तस्य वाचं नदी सा तु मत्तोक्ताम् अवमन्य वै नाजगाम ततः क्रुद्धो हलं जग्राह लाङ्गली

Ngunit ang ilog ay hinamak ang kanyang utos na wari’y salita lamang ng lasing at hindi lumapit; kaya ang Tagapagdala ng araro ay nagalit at hinawakan ang kanyang araro.

Verse 10

गृहीत्वा तां तटे तेन चकर्ष मदविह्वलः पापे नायासि नायासि गम्यताम् इच्छयान्यतः

Sa pagkalango, hinawakan niya ang ilog sa pampang at kinaladkad, saka sinabi: “Masamang babae, huwag kang umalis, huwag umalis! Sa ibang dako ka lamang tutungo kung pahihintulutan ko.”

Verse 11

साकृष्टा सहसा तेन मार्गं संत्यज्य निम्नगा यत्रास्ते बलभद्रो ऽसौ प्लावयाम् आस तद् वनम्

Hinila siya agad, kaya iniwan ng ilog ang dating agos; napilit itong dumaloy sa kinaroroonan ni Balabhadra at binaha ang kagubatan sa paligid.

Verse 12

शरीरिणी तथोपेत्य त्रासविह्वललोचना प्रसीदेत्य् अब्रवीद् रामं मुञ्च मां मुसलायुध

Pagkatapos, nagkatawang-anyo siya at lumapit na nanginginig sa takot ang mga mata, at nakiusap kay Rama (Balarama): “Maawa ka! Pakawalan mo ako, O may sandatang araro!”

Verse 13

सो ऽब्रवीद् अवजानासि मम शौर्यबले नदि सो ऽहं त्वां हलपातेन विनेष्यामि सहस्रधा

Sinabi niya: “O ilog, minamaliit mo ang aking tapang at lakas. Kaya sa hampas ng aking araro, dudurugin kita sa sanlibong piraso.”

Verse 14

इत्य् उक्तयातिसंत्रासात् तया नद्या प्रसादितः भूभागे प्लाविते तस्मिन् मुमोच यमुनां बलः

Nang masabihan nang gayon, napayapa ang ilog dahil sa matinding takot. At nang mabaha na ang lupain, pinalaya ni Bala ang Yamuna at pinadaloy siyang muli sa nararapat na agos.

Verse 15

ततः स्नातस्य वै कान्तिर् आजगाम महात्मनः अवतंसोत्पलं चारु गृहीत्वैकं च कुण्डलम्

Pagkatapos, nang makapaligo ang dakilang kaluluwa, sumilay ang kanyang ningning. Kumuha siya ng magandang lotus bilang palamuti at isang hikaw, at nag-ayos sa banal na karilagan.

Verse 16

वरुणप्रहितां चास्मै मालाम् अम्लानपङ्कजाम् समुद्राभे तथा वस्त्रे नीले लक्ष्मीर् अयच्छत

Ipinagkaloob ni Lakṣmī sa kanya ang kuwintas ng mga lotong di nalalanta na ipinadala ni Varuṇa; at ibinigay din ang dalawang kasuotang bughaw na kulay-dagat bilang tanda ng banal na karangalan.

Verse 17

कृतावतंसः स तदा चारुकुण्डलभूषितः नीलाम्बरधरः स्रग्वी शुशुभे कान्तिसंयुतः

Noon siya’y nagningning: may palamuting pang-ulo at magagandang hikaw; nakasuot ng bughaw na kasuotan at may kuwintas ng bulaklak, kaisa ng banal na liwanag.

Verse 18

इत्थं विभूषितो रेमे तत्र रामस् तदा व्रजे मासद्वयेन यातश् च पुनः स द्वारकां पुरीम्

Sa gayong paggalang at pag-aayos, nanatili si Rāma (Balarāma) sa Vraja nang masaya; pagkalipas ng dalawang buwan, bumalik siyang muli sa lungsod ng Dvārakā.

Verse 19

रेवतीं नाम तनयां रैवतस्य महीपतेः उपयेमे बलस् तस्यां जज्ञाते निशठोल्मुकौ

Pinakasalan ni Bala si Revatī, anak na babae ni Haring Raivata; at mula sa kanya isinilang ang dalawang anak na lalaki: sina Niśaṭha at Ulmuka.

Frequently Asked Questions

The narrative frames it as a divine ‘upabhoga’ offering after the completion of great duties—signaling cosmic offices (Varuṇa) honoring the Lord’s manifestation (Ananta) and showing that even deities act under the higher sovereign order of Vishnu’s lila.

It depicts īśvara-niyantraṇa: nature and its courses are not autonomous against the Lord’s will. The river’s personified surrender (śaraṇāgati) and subsequent release illustrate that divine power is tempered by grace once humility and order are restored.