Adhyaya 210: Inquiry into Moral Agency (Karma) and Practical Means for the Dissolution of Sin: the Śiśumāra Contemplation

Verse 1

पुनः पतिव्रतामाहात्म्यवर्णनम् ॥ नारद उवाच ॥ रहस्यं धर्ममाख्यानं त्वयोक्तं तु महायशः ॥ स्त्रीणां माहात्म्यमुद्दिश्य भास्करस्य मतं यथा ॥

Muli: ang paglalarawan ng kadakilaan ng pativrata. Sinabi ni Nārada: Ikaw, O lubhang tanyag, ay nagsalaysay ng lihim na salaysay ng dharma, hinggil sa kadakilaan ng mga babae—ayon sa pananaw ni Bhāskara, ang Araw.

Verse 2

इदं हि सर्वभूतेषु परं कौतूहलं मम ॥ तदहं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व महातपाः ॥

Ito, sa gitna ng lahat ng bagay, ang aking pinakadakilang pag-uusisa. Kaya nais ko itong marinig—isalaysay mo sa akin, O dakilang asceta.

Verse 3

ये नरा दुःखसन्तप्तास्तपस्तीव्रं समाश्रिताः ॥ नानाव्रतशतोपायैः सुखहेतोर्महाप्रभ ॥

Yaong mga taong sinusunog ng pagdurusa ay kumakapit sa matinding tapas, at sa daan-daang paraan—iba’t ibang uri ng mga panata—para sa kapakanan ng kaligayahan, O lubhang maningning.

Verse 4

मनसा निश्चितात्मानस्त्यक्त्वा सर्वप्रियाप्रियम् ॥ काङ्क्षन्ते बहवः केचित्केनचिद्विनिहन्यते ॥

Marami ang nagpasya sa isip at tinalikuran ang lahat ng minamahal at kinaiinisan, ngunit naghahangad pa rin ng bunga; ang ilan ay napipigilan ng kung ano man o ng sinuman.

Verse 5

श्रुता लोके श्रुतिस्तात श्रेयो धर्मा हि नित्यशः ॥ सम्यक्कृच्छ्राश्रितस्याथ कथं पापे मतिर्भवेत् ॥

Naririnig sa daigdig—at naririnig din sa Śruti, mahal na ginoo—na ang dharma ang laging higit na mabuting landas. Kung gayon, sa taong wasto ang pagyakap sa mahirap na disiplina, paano pa hihilig ang isip sa kasalanan?

Verse 6

कस्यैतच्चेष्टितं तात कर्त्ता कारयितापि वा ॥ कः कर्षति जगच्चैको भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥

Kaninong gawa ito, mahal na ginoo—sino ang gumagawa, o maging ang nag-uudyok sa iba na gumawa? Sino ang nag-iisang humihila sa daigdig, kasama ang apat na uri ng kalipunan ng mga nilalang?

Verse 7

कं वा द्वेषं पुरस्कृत्य मतिस्तस्य प्रवर्तते ॥ सुखदुःखादि लोकेऽस्मिन्प्रकरोति सुदारुणम् ॥

Anong poot ang inilalagay sa unahan bilang udyok, na siyang pinaiiral ng isip ng tao? Sa mundong ito, nagbubunga iyon ng lubhang mabagsik na karanasan—ligaya at dusa at iba pa.

Verse 8

यद्येवं तु मया गुह्यं दुर्विज्ञेयं सुरैरपि ॥ शक्यं श्रोतुं महाराज तदाख्याहि तपोधन ॥

Kung gayon, kung ang lihim na aral na ito—na mahirap maunawaan kahit ng mga diyos—ay maaaring mapakinggan, O dakilang hari, ipahayag mo ito, O kayamanang bunga ng tapas.

Verse 9

नारदेनैवमुक्तस्तु धर्मराजो महामनाः ॥ विनयात्प्रश्रितं वाक्यमिदमाह महामुनिम् ॥

Nang masabihan nang gayon ni Nārada, si Dharmarāja, dakila ang loob, ay nagsalita ng mga salitang mapagpakumbaba at magalang sa dakilang muni.

Verse 10

न कश्चिद्दृश्यते लोके कर्ता कारयितापि वा ॥ यद्वै परमधर्मात्मन् यस्मिन्कर्म प्रतिष्ठितम् ॥

Walang sinumang nakikitang ganap na tagagawa sa daigdig—ni yaong nagpapakilos sa iba—O lubhang matuwid, sa yaong simulain na pinagtitindigan ng karma.

Verse 11

यस्य वै कीर्त्यते नाम येन चाज्ञाप्यते जगत् ॥ व्यवहरामि वचश्चाहं यः करोति स्वयं कृतम् ॥

Siya na ang pangalan ay ipinahahayag, at sa kaniyang utos pinamamahalaan ang sanlibutan—sa kaniya ako kumikilos at nagsasalita; siya ang siyang nagsasakatuparan ng nagagawa, ayon sa sarili niyang kalooban.

Verse 12

दिव्येऽस्मिन् सदसि ब्रह्मन् ब्रह्मर्षिगणसंवृते ॥ यथाश्रुतं यथादृष्टं कथयिष्याम्यहं विभो ॥

Sa banal na kapulungang ito, O brāhmaṇa, na napaliligiran ng mga pangkat ng brahmarṣi, isasalaysay ko, O makapangyarihan, ang ayon sa narinig at ayon sa nakita—gaya ng pagkakarinig at pagkakakita.

Verse 13

स्वकर्म भुज्यते तात सम्भूतैर्यत्कृतं स्वयम् ॥ आत्मानं पातयत्यात्मा किञ्चित्कर्म च कारयेत् ॥

Tinatamasa ng tao, mahal na anak, ang bunga ng sariling gawa—yaong ginawa niya mismo habang nabubuhay sa mga nilalang na may katawan. Ang sarili ang nagpapabagsak sa sarili, at siya rin ang nagpapakilos ng ilang gawain.

Verse 14

वायुना भाविता संज्ञा संसारे सा दृढीकृता ॥ तामेव भजते जन्तुः सुकृतं वाथ दुष्कृतम् ॥

Ang hilig o pagkakakilanlan (saṁjñā) na hinubog ng hiningang-buhay ay pinatitibay sa saṁsāra. Yaon mismong hilig ang sinusundan ng nilalang—maging sa mabuting gawa o sa masamang gawa.

Verse 15

अभिघाताभिभूतस्तु आत्मनात्मानमुद्धरेत् ॥ आत्मा शत्रुश्च बन्धुश्च न कश्चिद्बन्धुरात्मनः ॥

Ngunit kapag nalulupig ng pagdurusa, dapat iahon ng tao ang sarili sa pamamagitan ng sarili. Ang sarili ay kapwa kaaway at kaibigan; para sa sarili, wala nang ibang tunay na kaibigan.

Verse 16

बन्धुं बन्धुपरिक्लेशं निर्मितं पूर्वकर्मभिः ॥ जगत्यामुपभुङ्क्ते वै जीवा योनिशतैरपि ॥

Sa daigdig, tunay na dinaranas ng mga nilalang ang tinatawag na ‘pagkakamag-anak’ at ang mga pighating kaakibat nito—na hinubog ng mga naunang karma—kahit sa daan-daang kapanganakan.

Verse 17

मिथ्याप्रवृत्तः शब्दोऽयं जगद्भ्रमति सर्वशः ॥ यावत्तत्कुरुते कर्म तावत्कर्म स्वयंकृतम् ॥

Ang salitang ito, na umuusad sa maling landas, ay nagpapaligaw sa daigdig sa lahat ng paraan. Hangga’t gumagawa ang tao ng isang gawa, yaon ay tunay na sariling gawa (sariling pananagutan).

Verse 18

यथा यथा क्षयं याति ह्यशुभं पुरुषस्य वै ॥ तथा तथा शुभा बुद्धिर्मनुजस्य प्रवर्तते ॥

Kung paanong unti-unting nauubos ang di-mabuting sangkap ng tao, gayon din unti-unting umuusbong at kumikilos ang mabuting pag-unawa ng tao.

Verse 19

शुभाशुभकरीं बुद्धिं लभते पौरवैहिकीम् ॥ दुष्कृतैः कर्मभिर्देही शुभैर्वा स्वयमर्जितैः ॥ क्लेशक्शयं पापहरं शुभं कर्म करोत्यथ ॥

Ang may-katawang nilalang ay nagkakamit ng isip na nagbubunga ng mabuti at masama, na hinuhubog ng mga gawang natipon sa buhay na ito. Sa pamamagitan ng masasamang gawa—o ng mabubuting gawang sariling pinaghirapan—siya’y gumagawa ng mabuting karma na nagpapaliit ng mga pagdurusa at nag-aalis ng kasalanan.

Verse 20

शुभाशुभं नरः प्राप्य कर्माकर्म तथैव च ॥ विवृते विमले कर्मण्यअमरेषु महीयते ॥

Matapos matamo ng tao ang mabuti at masama, gayundin ang paggawa at di-paggawa, siya’y itinataas sa hanay ng mga walang-kamatayan sa pamamagitan ng gawang hayag at dalisay.

Verse 21

स्वर्गः शुभफलप्राप्तिर्निरयः पापसंभवः ॥ नैव कश्चित्प्रदाता च नापहर्ता प्रदृश्यते ॥

Ang langit ay ang pagkamkam ng mabubuting bunga; ang impiyerno ay nagmumula sa kasalanan. Walang nakikitang tagapagbigay, at wala ring nakikitang taga-agaw.

Verse 22

नारद उवाच ॥ यद्येवं स्वकृतं कर्म समन्वेति शुभाशुभम् ॥ शुभस्येह भवेर्दवृद्धिरशुभस्य क्षयोऽपि वा ॥

Sinabi ni Nārada: Kung gayon, ang sariling gawang karma ay sumusunod, taglay ang mabuti at masama; maaari bang dito sa buhay na ito ay hindi lumago ang kabutihan—o kaya’y humina pa ang kasamaan?

Verse 23

मनसा कर्मणा वापि तपसा चरितेन वा ॥ यथा न रोहते जन्तुस्तथा त्वं वक्तुमर्हसि ॥

Sa isip man, sa gawa, sa pag-aayuno at pagninilay (tapas), o sa wastong asal—kung paanong ang isang nilalang ay hindi muling ‘tumutubo’ (hindi muling sumisibol ang masama), iyon ang nararapat mong ipaliwanag.

Verse 24

यम उवाच ॥ इदं पुण्यं पवित्रं च ह्यशुभानां शुभप्रदम् ॥ कीर्तयिष्यामि ते सम्यक्पापदोषक्षयं सदा ॥

Sinabi ni Yama: Ipapahayag ko sa iyo nang wasto ang aral na ito—mapagpala at nagpapadalisay—na nagkakaloob ng kabutihan sa mga nabibigatan ng kasamaan, at laging nagpapaliit sa dungis ng kasalanan.

Verse 25

प्रणम्य शिरसा सम्यक्पापपुण्यकराय च ॥ कर्तृणे जगतो नित्यं विश्वस्य जगतो ह्यहम् ॥

Matapos yumukod nang wasto, ulo’y inihahandog, sa Kanya na tagapagbunga ng kasalanan at kabutihan, sa walang hanggang tagapagkilos ng sanlibutan—(ako’y magsasalita), sapagkat ako’y ukol sa daigdig ng buong sansinukob.

Verse 26

येन सृष्टमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ अनादिमध्यानिधनं दुर्विज्ञेयं सुरासुरैः ॥

Sa Kanya nilikha ang lahat—ang tatlong daigdig, kasama ang gumagalaw at di-gumagalaw; Siya’y walang simula, walang gitna, at walang wakas, at mahirap maunawaan maging ng mga deva at asura.

Verse 27

यः समः सर्वभूतेषु जितात्मा शान्तमानसः ॥ स पापेभ्यो विमुच्येत ज्ञानवान्सर्ववेदवित् ॥

Ang sinumang pantay ang pagtingin sa lahat ng nilalang, may pagpipigil-sa-sarili at payapang isipan—bilang may kaalaman at nakaaalam ng lahat ng Veda—ay mapapalaya sa mga kasalanan.

Verse 28

गुणागुणपरिज्ञाता ह्यक्षयस्य क्षयस्य च ॥ ध्याने नैव ह्यसम्मूढः स पापेभ्यः प्रमुच्यते ॥

Ang nakaaalam ng kabutihan at kakulangan, at nauunawaan ang di-nasisira at ang nasisira—na hindi nalilito sa pagninilay—ay napapalaya sa mga kasalanan.

Verse 29

स्वदेहे परदेहे च सुखदुःखेन नित्यशः ॥ विचारज्ञो भवेद्यस्तु स मुच्येतैनसा ध्रुवम् ॥

Sinumang maging mapanuri—tungkol sa ligaya at dusa, palagi, sa sariling katawan at sa katawan ng iba—ay tiyak na mapapalaya sa kasalanan.

Verse 30

अहिंस्रः सर्वभूतेषु तृष्णाक्रोधविवर्जितः ॥ शुभन्यायः सदा यश्च स पापेभ्यः प्रमुच्यते ॥

Ang hindi nananakit sa lahat ng nilalang, malaya sa pagnanasa at galit, at laging sumusunod sa mapagpalang wastong asal—ang gayong tao ay napapalaya sa mga kasalanan.

Verse 31

प्राणायामैश्च निर्गृह्य त्वधः सन्धानारणानि च ॥ व्यवस्थितमना यस्तु स पापेभ्यः प्रमुच्यते ॥

At ang sinumang sa pamamagitan ng mga pagsasanay ng pagpigil-hininga ay pinipigil ang mga daloy ng prana, at isinasagawa rin ang mga mababang pagpigil (retentions), at may matatag na isipan—ang gayong tao ay napapalaya sa mga kasalanan.

Verse 32

निराशः सर्वतस्तिष्ठेदिष्टार्थेषु न लोलुपः ॥ परीतात्मा त्यजेत्प्राणान्सर्वपापात्प्रमुच्यते ॥

Manatiling walang inaasahan sa lahat ng bagay, hindi sakim sa ninanais na mga bagay; at may pagpipigil-sa-sarili, kahit isuko ang hininga ng buhay, napapalaya siya sa lahat ng kasalanan.

Verse 33

श्रद्दधानो जितक्रोधः परद्रव्यविवर्जकः ॥ अनसूयश्च यो मर्त्यः स पापेभ्यः प्रमुच्यते ॥

Ang taong may pananampalataya, nagtagumpay sa galit, umiiwas sa ari-arian ng iba, at walang paninibugho o masamang loob—siya ay napapalaya sa mga kasalanan.

Verse 34

गुरुशुश्रूषया युक्तस्त्वहिंसानिरतश्च यः ॥ अक्षुद्रशीलस्तु नरः स पापेभ्यः प्रमुच्यते ॥

Ang taong masigasig sa paglilingkod sa guro, nakatuon sa di-karahasan, at hindi hamak ang asal—ang gayong tao ay napapalaya sa mga kasalanan.

Verse 35

प्रशस्तानि च यः कुर्यादप्रशस्तानि वर्जयेत् ॥ मङ्गले परमो यश्च स पापेभ्यः प्रमुच्यते ॥

Sinumang gumagawa ng kapuri-puri at umiiwas sa di-kapuri-puri, at nangunguna sa mapalad na asal—ang gayong tao ay napapalaya sa mga kasalanan.

Verse 36

योऽभिगच्छति तीर्थानि विशुद्धेनान्तरात्मना ॥ पापादुपरतो नित्यं स पापेभ्यः प्रमुच्यते ॥

Ang lumalapit sa mga banal na tīrtha na may dalisay na kalooban, at laging umiiwas sa masama—ang gayong tao ay napapalaya sa mga kasalanan.

Verse 37

नारद उवाच ॥ एतच्छ्रेयॊहितं चैव सर्वेषां वै परन्तप ॥ उपपन्नं च युक्तं च तत्त्वया समुदाहृतम् ॥

Sinabi ni Nārada: “Ito nga ay kapaki-pakinabang at nagdadala sa pinakamataas na kabutihan para sa lahat, O manlulupig ng mga kaaway; ito’y may matibay na saligan at magkakaugnay, at naipahayag ayon sa tunay na prinsipyo.”

Verse 38

विविधैः कारणोपायैः सम्यक्तत्त्वार्थदर्शितैः ॥ संशयोऽभून्मम पुरा स त्वया नाशितः प्रभो ॥

“Sa iba’t ibang paraan at mga sanhi’t pamamaraan na wastong nagpapakita ng kahulugan ng tunay na prinsipyo, minsan ay nagkaroon ako ng pag-aalinlangan; ang pag-aalinlangang iyon ay inalis mo, O Panginoon.”

Verse 39

ततोऽप्यल्पतरश्चेत्स्यादुपायो योगवित्तम ॥ कथ्यतां मे महाभाग येन पापं प्रणश्यति ॥

“Kung may higit pang madali kaysa roon na paraan, O pinakamahusay na nakaaalam ng yoga, sabihin mo sa akin, O marangal—yaong sa pamamagitan nito’y napapawi ang kasalanan.”

Verse 40

दुष्करं पूर्वमुक्तं हि योगधर्मस्य साधनम् ॥ पापापहरणं लोके यदन्यत्सुखसाधनम् ॥

“Sapagkat ang naunang sinabi—ang pagsasagawa ng dharma ng yoga—ay tunay na mahirap. Kaya sa daigdig, magsalita ka ng ibang paraan na nag-aalis ng kasalanan at madaling maisakatuparan.”

Verse 41

अल्पोपायकरेण चैव सुखोपायं च सर्वशः ॥ येन पापकृतान्दोषानपोहतिसुदारुणान् ॥

“[Ihayag mo] ang paraang kaunting pagsisikap lamang ang kailangan, at isang madaling paraan sa lahat ng aspeto—na sa pamamagitan nito’y napapawi ang napakabibigat na kapintasa’t dungis na bunga ng mga gawang makasalanan.”

Verse 42

आत्मायत्ताश्च ये नित्यं न च विस्तारविस्तरः ॥ गुणैश्च विविधैर्युक्ता इह लोके परत्र च ॥

“Ihayag mo sa akin ang mga paraan na laging nakasalalay sa sarili, hindi nangangailangan ng malawak na pagpapaliwanag, at may sari-saring kabutihan—sa mundong ito at sa kabilang daigdig.”

Verse 43

कर्मणामशुभानां च विविधोत्पत्तिजन्मनाम् ॥ यः समर्थः स्फोटयितुं तन्मे ब्रूहि महातपाः ॥

“Ihayag mo sa akin, O dakilang asceta, ang paraang may kakayahang durugin at pawiin ang masasamang gawa—yaong nagmumula sa iba’t ibang pinagmulan at mga kapanganakan.”

Verse 44

यम उवाच ॥ यथा स भगवानाह धर्ममेतं प्रजापतिः ॥ तदहं भावयिष्यामि नमस्कृत्य स्वयम्भुवम् ॥

Si Yama ay nagsabi: “Gaya ng ipinahayag ng kagalang-galang na Prajāpati ang dharmang ito, gayon ko rin ito ilalahad—matapos magbigay-pugay kay Svayambhū, ang Sariling-Ipinanganak.”

Verse 45

लोकानां श्रेयसोऽर्थं तु पापानां तु विनाशनम् ॥ क्रियाकारनियोगं च प्रोच्यमानं निबोध मे ॥

“Para sa kapakanan at kagalingan ng mga daigdig, at para sa paglipol ng mga kasalanan, unawain mo mula sa akin ang itinuturo: ang itinakdang tuntunin ng mga ritwal at wastong pag-uugali.”

Verse 46

प्राप्नुयादीप्सितान्कामान्पापैर्मुक्तो यथासुखम् ॥ यः कुर्याद्धर्मसंयुक्तं विशुद्धेनान्तरात्मना ॥

“Malaya sa mga kasalanan, matatamo ng tao ang ninanais na mga layon nang may kaginhawahan—kung isasagawa niya ang nakaugnay sa dharma, taglay ang dalisay na panloob na sarili.”

Verse 47

यस्तु कारयते रूपं शिशुमारं प्रजापतिम् ॥ दृष्ट्वा नमस्येत्प्रयतः स पापेभ्यः प्रमुच्यते ॥

Sinumang magpagawa ng anyo ni Prajāpati na tinatawag na Śiśumāra, at pagkakita rito’y magpatirapa nang may disiplina at pag-iingat, ay napapalaya sa mga kasalanan.

Verse 48

यदा तस्य शरीरस्थं सोमं पश्येत्समाहितः ॥ महापातकनाशस्तु तदा तस्य विधीयते ॥

Kapag, sa pusong nakatuon, nakita ng tao si Soma (ang Buwan) na nasa loob ng katawang iyon (ng anyong Śiśumāra), itinatakda para sa kanya ang pagwasak ng mabibigat na kasalanan.

Verse 49

ललाटे तूत्थितं दृष्ट्वा मुच्यते च स पातकैः ॥ कण्ठस्थं पातकैः सर्वैर् हृदिस्थं च कृताकृतैः ॥

Pagkakita rito na nakataas sa noo, napapalaya siya sa mga kasalanan; kapag nasa lalamunan, sa lahat ng kasalanan; at kapag nasa puso, sa mga bunga ng ginawa at di-ginawa (mga pagkilos at pagkukulang).

Verse 50

मनसा कर्मणा वाचा यत्किञ्चित्कलुषं कृतम् ॥ उदरस्थं तु तं दृष्ट्वा मुच्यते नात्र संशयः ॥

Anumang karumihan na nagawa sa isip, sa gawa, o sa salita—pagkakita roon na nakalagay sa tiyan, napapalaya ang tao; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 51

वाङ्मनोभिः कृतानां तु पापानां विप्रमोक्षणम् ॥ यदा लाङ्गलकण्ठे तु स्थितं पश्येद्दिवाकरम् ॥

Para sa pagkalaya sa mga kasalanang nagawa sa salita at isip: kapag nakita ng tao si Divākara (ang Araw) na nakalagay sa ‘lalamunang hawakan ng araro’ (lāṅgala-kaṇṭha) sa loob ng gayong kosmikong anyo.

Verse 52

तदा स दुष्कृतान्सर्वान्विनाशयति मानवः ॥ यदा सोमं गुरुं सर्वं यः कुर्यात्तु प्रदक्षिणम् ॥

Kung magkagayon, winawasak ng taong yaon ang lahat ng masasamang gawa. At kapag ang sinuman ay nagsagawa ng pradakṣiṇa bilang paggalang kay Soma, ang pangkalahatang guro ng lahat—

Verse 53

ध्यायेत ह्यक्षयं यस्तु स पापेभ्यः प्रमुच्यते ॥ भृगुर्बुधः शनैश्चारो लोहिताङ्गश्च वीर्यवान् ॥

Ang sinumang magnilay sa Di-nagmamaliw (Akṣaya) ay napapalaya sa mga kasalanan. Naroon si Bhṛgu (Venus), si Budha (Mercury), si Śanaiścara (Saturn), at ang makapangyarihang Lohitāṅga (Mars).

Verse 54

सौम्यरूपो यदा चन्द्रः कुरुते च प्रदक्षिणाम् ॥ हृदि कृत्वा तु तत्पापं यो ध्यायेदक्षरं शुचिः ॥

Kapag ang Buwan, sa mahinahong anyo, ay nagsasagawa ng pradakṣiṇa, kung gayon ang taong—na dalisay—tinatanggap sa puso ang kasalanang iyon at nagninilay sa Di-nagmamaliw na Akṣara, ay nalilinis.

Verse 55

जघनस्थं शुचिर्दृष्ट्वा नरश्चन्द्रमसं मुने ॥ नमस्येत्प्रयतो भूत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

O muni, ang tao—na dalisay—pagkakita sa Buwan na nasa bahaging balakang/loins (jaghana), ay dapat yumukod nang may pagpipigil at pag-iingat; siya’y napapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 56

आर्द्रस्थमार्द्रकर्मा तु ध्यात्वा चाष्टशताक्षरम् ॥ यदा चन्द्रश्च सूर्यश्च द्वावन्योऽन्यं प्रपश्यतः ॥

Ngunit ang taong ang mga gawa ay ‘malambot at napapahinuhod’ (ārdrakarmā), na nagnilay sa pormulang may walong-daang pantig habang nasa ‘mamasa’ na kalagayan (ārdrastha)—kapag ang Buwan at ang Araw, ang dalawa, ay nagkakatanawan sa isa’t isa—

Verse 57

सम्पूर्णौ विमलौ सम्यग्भ्राजमानौ स्वतेजसा ॥ कृत्वा हृदि तथा पापं यो ध्यायेत्परमव्ययम् ॥

Kapag naitatag sa puso ang ganap at dalisay na anyong banal, na tunay na nagniningning sa sariling liwanag, ang sinumang magnilay sa Kataas-taasan at di-nagmamaliw ay napapawi ang kasalanan.

Verse 58

वामनं ब्राह्मणं दृष्ट्वा वाराहं च जलोत्थितम् ॥ धरणी चोद्धृता येन सिंहं चापि महामुने ॥

Nang makita ang Vāmana, ang anyong brāhmaṇa, at ang Varāha na umahon mula sa tubig—na siyang nag-angat sa Daigdig (Dharaṇī)—at gayundin ang anyong Leon, O dakilang muni.

Verse 59

नमस्येद्वै पयोभक्षः स पापेभ्यः प्रमुच्यते ॥ प्राणायामं च यः कुर्यात्सोऽपि पापात्प्रमुच्यते ॥

Ang nag-aalay ng pagpupugay habang nabubuhay sa gatas ay napapalaya sa mga kasalanan; at ang nagsasagawa ng prāṇāyāma (pagpigil at pag-ayos ng hininga) ay gayundin napapalaya sa kasalanan.

Verse 60

यम उवाच ॥ देवर्षे श्रूयतां पुण्यं यद्ब्रवीषि महामुने ॥ त्वदुक्त्या मे कथयतः शृणुष्वावहितोऽनघ ॥

Sinabi ni Yama: O banal na rishi, pakinggan nawa ang mapagpalang aral na iyong sinasabi, O dakilang muni. Ayon sa iyong sinabi, habang ako’y nagpapaliwanag, makinig kang mabuti, O walang dungis.

Verse 61

संसारे प्राप्तदोषस्य जायमानस्य देहिनः ॥ पततां च गतो भावः पापकर्मक्षयेण तु ॥

Sa nilalang na may katawan na isinisilang sa saṃsāra na may natamong kapintasan, maging sa mga nalulugmok, nagkakaroon ng pagbabago ng kalagayan—tunay nga—sa pag-ubos ng masasamang gawa.

Verse 62

तत्त्वार्थं वेत्ति यः सम्यक्पुरुषं प्रकृतिं तथा ॥ ज्ञात्वा वा यो न मुह्येत पदं प्राप्नोति शाश्वतम् ॥

Sinumang wasto at ganap na nakauunawa sa tunay na diwa ng katotohanan—ang Puruṣa at gayundin ang Prakṛti—at, matapos itong makilala, ay hindi na nalilinlang, ay nakakamit ang walang-hanggang kalagayan.

Verse 63

उत्थाय ब्राह्मणं गच्छेन्नरो भक्त्या समन्वितः ॥ अभिगम्य प्रदानॆन स पापेभ्यः प्रमुच्यते ॥

Ang tao, na puspos ng mapitagang debosyon, ay dapat bumangon at lumapit sa isang brāhmaṇa; paglapit at pag-aalay ng kaloob, siya’y napapalaya mula sa mga kasalanan.

Verse 64

कैवल्यमभिसम्पन्ने श्रद्धधानो भवेन्ररः ॥ अनन्यमानसः कुर्याद्यथा धर्मानुशासनम् ॥

Kapag naroroon ang aral na nagwawakas sa kaivalya, ang tao’y dapat maging may pananampalataya at paninindigan; na may isip na hindi nalilihis, kumilos ayon sa disiplina ng dharma.

Verse 65

तदा निर्मलतां याति चन्द्रमाः शारदो यथा ॥ प्राणायामशतं कृत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

Kung gayon, nakakamit ang kalinawan, gaya ng buwan sa taglagas; matapos magsagawa ng sandaang (ikot ng) prāṇāyāma, napapalaya mula sa lahat ng kasalanan.