Adhyaya 8
Sa Kabanata 8, nagaganap ang isang diyalogo nina Devī at Īśvara. Hinihiling ni Devī na muling isalaysay ang kadakilaan ni Śrī Someśvara bilang tagapaglinis ng kasalanan at ang teolohikong balangkas ng tatluhan (Brahmā–Viṣṇu–Īśa). Tumugon si Īśvara sa paglalarawan ng mga pambihirang pangyayari kaugnay ng Someśvara-liṅga: napakaraming ascetic na ṛṣi ang sinasabing pumasok/nagsanib sa liṅga, at mula rito’y lumitaw ang mga personipikadong biyaya at lakas na nagpapatatag—siddhi, vṛddhi, tuṣṭi, ṛddhi, puṣṭi, kīrti, śānti, lakṣmī. Ipinapaloob din ang talaan ng mantra-siddhi, mga tagumpay sa yoga, at mga rasang panggamot, pati mga natatanging kaalaman gaya ng lore ni Garuḍa, bhūta-tantra, at mga tradisyong khecarī/antarī bilang mga pag-agos na inuugnay sa banal na pook na ito. Binabanggit ang mga pangkat ng siddha (kabilang ang may ugnay sa Pāśupata) na nagkamit ng katuparan sa Someśvara sa Prabhāsa sa iba’t ibang yuga, at ipinahihiwatig na madalas hindi nakikilala ng karaniwang nilalang ang halaga nito dahil sa di-mabuting karma. Pagkaraan, inililista ang mga pighati—mga depekto ng mga planeta, mga panggugulo ng espiritu, at mga karamdaman—na napapawi sa pamamagitan ng Someśvara-darśana. Itinatangi si Someśvara sa mga pamagat na Paścimo Bhairava at Kālāgnirudra, at nagtatapos ang kabanata sa siksik na papuri: ang māhātmya ni Someśvara ay “sarva-pātaka-nāśana,” ang ganap na pagwasak ng lahat ng kasalanan sa wika ng teolohiya ng tīrtha.
Shlokas
Verse 1
देव्युवाच । पुनः कथय देवेश माहात्म्यं लोकशंकर । श्रीसोमेश्वरदेवस्य सर्वपातकनाशनम् । ब्रह्मविष्ण्वीशदैवत्यं तथात्र त्रितयं वद
Wika ng Diyosa: “O Panginoon ng mga diyos, O tagapagpala ng mga daigdig, isalaysay mong muli ang kadakilaan ng kagalang-galang na Someśvara—ang pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Ipaliwanag mo rin dito ang banal na tatluhan: sina Brahmā, Viṣṇu, at Īśa.”
Verse 2
ईश्वर उवाच । शृणुष्वैकमना भूत्वा मम गोप्यं पुरातनम् । तस्मिंल्लिंगे च यद्वृत्तमाश्चर्यं परमं महत्
Wika ni Īśvara: “Makinig ka nang may iisang-tutok na isip sa aking sinaunang lihim—sa nangyari sa Liṅga na iyon, isang kababalaghang sukdulan at dakila.”
Verse 3
षष्टिकोटि सहस्राणि ऋषीणामूर्द्ध्वरेतसाम् । तस्मिंल्लिंगे प्रविष्टानि ते घृताहुतिरिवानले
Animnapung krore na libu-libong rishi—mga panginoon ng lakas-buhay na umaakyat—ay pumasok sa Liṅga na iyon, na wari’y ghee na inihahandog sa apoy.
Verse 4
सिद्धिर्वृद्धिस्तथा तुष्टिरृद्धिः पुष्टिस्तु पंचमी । कीर्तिः शांतिस्तथा लक्ष्मीस्तस्मिंल्लिंगे समुत्थिता
Mula sa Liṅga ring iyon ay sumibol ang Siddhi (kaganapan), Vṛddhi (paglago), Tuṣṭi (kasiyahan), Ṛddhi (kasaganaan), at Puṣṭi (pagpapalusog) bilang ikalima; at lumitaw din ang Kīrti (katanyagan), Śānti (kapayapaan), at Lakṣmī (kapalaran).
Verse 5
सप्तकोट्यस्तु मंत्राणां सिद्धीनां चैव संभवः । दिव्ययोगरसाश्चान्ये दिव्यौषधिरसायनाः
Mula sa banal na pinagmumulang iyon ay sumisibol ang mga kaganapan ng mantra—pitong krore ang bilang—at ang mismong posibilidad ng mga pambihirang siddhi. Doon din nahahayag ang iba pang banal na esensya ng yoga, at mga rasāyana na eliksir mula sa mga halamang makalangit.
Verse 6
गारुडं भूततंत्रं च खेचर्यो व्यंतरीस्तथा । ते सर्वे सह योगेन तस्माल्लिंगात्समुत्थिताः
Ang kaalamang Gāruḍa at ang Bhūta-tantra, gayundin ang mga Khecarī at Vyantarī—lahat ng ito, kasama ang kapangyarihang yogic—ay sinasabing sumibol mula sa mismong Liṅga na iyon.
Verse 7
अन्याश्चैव तु याः काश्चित्सिद्धयोऽष्टौ प्रकीर्तिताः । ताः सर्वाः सह लिंगेन तस्मात्स्थानात्समुत्थिताः
At anumang iba pang siddhi na ipinahahayag—lalo na ang tanyag na walong kaganapan—lahat ng iyon, kasama ang Liṅga, ay sumibol mula sa banal na pook na iyon.
Verse 8
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासमाहात्म्ये श्रीसोमेश्वरैश्वर्यवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang Ikawalong Kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Maharlikang Kaluwalhatian ni Śrī Someśvara,” sa Prabhāsa Khaṇḍa—sa loob ng Prabhāsa Māhātmya—ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa kalipunang may walumpu’t isang libong śloka.
Verse 9
अन्यद्देवि प्रवक्ष्यामि अत्र सिद्धिं गतास्तु ये । ममांशसंभवाः प्राप्ता अस्मिंल्लिंगे लयं गताः
O Devī, magpapahayag pa Ako: yaong mga nagkamit ng siddhi rito—na isinilang mula sa isang bahagi ng Aking kapangyarihan—pagdating nila, ay pumasok sa pagkalusaw (laya) sa mismong Liṅga na ito.
Verse 10
विमला दंडिकाश्चैव सप्तैते कुत्सिकाः स्मृताः । अस्मिंल्लिंगे पुरा सिद्धा योगात्पाशुपतान्मम
Si Vimalā at si Daṇḍikā—ang pitong ito ay inaalala bilang mga Kutsikā. Noong unang panahon, nagkamit sila ng siddhi sa Liṅga na ito sa pamamagitan ng Aking Pāśupata-yoga.
Verse 11
रुद्रो विप्रस्तथा दानश्चंद्रो मन्थोऽवलोककः । सूर्यावलोकश्चेति गार्गेयाः सप्त कीर्त्तिताः
Sina Rudra, Vipra, Dāna, Candra, Mantha, Avalokaka, at Sūryāvaloka—ang pitong ito ay ipinupuri bilang mga Gārgeyā.
Verse 12
सोमेश्वरे च ते सिद्धाः प्रभासे वरवर्णिनि । मूकमन्यः शिवश्चैव प्रकाशः कपिलस्तथा
Sa Someśvara sa Prabhāsa, O marikit na may kutis na kaaya-aya, nagkamit sila ng siddhi. Sina Mūka, Manya, Śiva, Prakāśa, at gayundin si Kapila—(kabilang din sila roon).
Verse 13
सत्कुलः कर्णिकारश्च पौरुषेयाः प्रकीर्त्तिताः । सोमेश्वरे पुरा सिद्धाः प्रभासे पापनाशने
Sina Satkula at Karṇikāra ay ipinahahayag na kabilang sa mga Pauruṣeya. Noong unang panahon, nakamit nila ang ganap na siddhi sa Someśvara sa Prabhāsa, ang tagapuksa ng kasalanan.
Verse 14
युगेयुगे पुरा सिद्धास्तस्मिंल्लिंगे प्रिये मम । एते चान्ये च ये विप्रा भविष्यंति कलौ युगे
Minamahal ko, sa bawat yuga ay marami ang nagkamit ng siddhi sa Liṅga na iyon. At ang mga brāhmaṇa na ito—gayundin ang iba pa—na lilitaw sa Kali-yuga ay uugnay rin dito.
Verse 16
दुर्ल्लभं सर्वमर्त्त्यानां प्रभासे तु व्यवस्थितम् । न च कश्चिद्विजानाति अशुभैः कर्मभिर्वृतः
Sa Prabhāsa ay naitatag ang bagay na napakahirap makamtan ng lahat ng mortal; ngunit walang sinuman—na nababalot ng di-mabuting karma—ang tunay na nakakikilala rito.
Verse 17
ग्रहदोषास्तु ये केचिद्भूतदोषास्तथा परे । डाकिनीप्रेतवेताला राक्षसा ग्रहपूतनाः
Anumang pighati mula sa kapinsalaan ng mga planeta, at iba pang suliranin mula sa mga espiritu—ḍākinī, preta, vetāla, rākṣasa, at mga puwersang nananunggab gaya ng pūtanā—
Verse 18
पिशाचा यातुधानाश्च मातरो जातहारिकाः । बालग्रहास्तथा चान्ये बुद्धाश्चैव तु ये ग्रहाः
Ang mga piśāca at yātudhāna, ang mga ‘ina’ na dumudukot sa bagong-silang, ang mga puwersang dumadagit sa mga bata, at iba pang gayong mapang-agaw na pighati—
Verse 19
तत्र सिद्धिं गमिष्यंति दुर्ल्लभां त्रिदशैरपि । एतत्ते सर्वमाख्यातं तल्लिंगं सिद्धिदं परम्
Doon, makakamtan nila ang siddhi—isang tagumpay na mahirap makuha kahit ng mga diyos. Ito ang lahat ng aking ipinahayag sa iyo: ang liṅga na iyon ay kataas-taasan, nagbibigay ng ganap na siddhi.
Verse 20
दुर्नामकास्तथा चान्ये कुष्ठरोगास्तथा परे । क्षयरोगास्तथा चान्ये वातगुल्मास्तथैव च । अन्ये चैव तु ये केचिद्व्याधयस्तु प्रकीर्त्तिताः
Gayundin ang masasamang pamamaga at iba pang karamdaman—ketong (kuṣṭha) at iba pang sakit, pagkapudpod o pag-ubos (kṣaya) at mga sakit na nagpapahina, mga karamdaman ng vāta at mga bukol sa tiyan—at anumang iba pang sakit na binabanggit—
Verse 21
सोमेश्वरं समासाद्य तस्य लिंगस्य दर्शनात् । सर्व एव विनश्यंति वह्नौ क्षिप्तमिवेन्धनम्
Lumapit kay Someśvara; sa mismong pagtanaw sa liṅga na iyon, ang lahat ng ito’y napupuksa—gaya ng panggatong na inihahagis sa apoy.
Verse 22
उपसर्गाश्च चान्ये सर्पघोणपवृश्चिकाः । सर्वे तत्र विनश्यंति श्रीसोमेश्वरदर्शनात्
Ang iba pang kapahamakan—mga ahas, ghoṇa, at mga alakdan—ay napapawi roon sa pagdarśana, sa banal na pagtanaw kay Śrī Someśvara.
Verse 23
योऽसौ सोमेश्वरो नाम्ना पश्चिमो भैरवः स्मृतः । कालाग्निरुद्रनाथेति पर्यायैर्नामभिः श्रुतः
Siya na tinatawag na Someśvara ay inaalala bilang Kanlurang Bhairava, at naririnig din sa mga kapangalan: “Kālāgnirudra” at “Rudranātha”.
Verse 24
तस्मिंस्तिष्ठामि देवेशि भक्तानुग्रहकारकः । सर्वं च दुष्कृतं नृणां भक्षयामि न संशयः
O Diyosa, nananatili Ako roon bilang tagapagkaloob ng biyaya sa mga deboto; at nilulunok Ko ang lahat ng masasamang gawa ng tao—walang pag-aalinlangan.
Verse 25
योऽसौ प्राणः शरीरस्थो देहिनां देहसंचरः । ब्रह्मांडमेतद्यस्यांतरेको यश्चाप्यनेकधा
Yaong Prāṇa ring iyon na nananahan sa katawan, na gumagalaw sa mga katawan ng mga nilalang na may katawan; sa loob Niya naroroon ang buong “itlog ng sansinukob”; Siya ay iisa, ngunit nahahayag din sa maraming anyo.
Verse 26
वेदाः सर्वेऽपि यं देवं प्रशंसंति महर्षयः । परस्य ब्रह्मणो रूपं यस्य द्वारेण लभ्यते
Yaong Diyos na pinupuri ng lahat ng Veda at pinupugay ng mga dakilang rishi; sa pamamagitan ng “pintuan” Niya natatamo ang pagkakabatid sa anyo ng Kataas-taasang Brahman.
Verse 27
सोऽयं देवि महादेवः प्रभासे संव्यवस्थितः । यथा गुप्तं गृहे रत्नं न कश्चिद्विंदते नरः
O Diyosa, ang Mahādeva ring ito ay matatag na nananahan sa Prabhāsa. Gaya ng hiyas na nakatago sa loob ng bahay na hindi basta natatagpuan ng sinuman, gayon din Siya’y hindi nakikilala kung walang wastong paghahanap.
Verse 28
प्रभासे तु स्थितं तद्वद्रत्नभूतं गृहे मम । तच्च लिंगं पुरा कल्पे सप्तपातालभेदकम्
Gayon din, sa Prabhāsa, sa loob ng sarili Kong “tahanan,” naroon ang presensiyang gaya ng hiyas na nakatindig. Ang Liṅga na iyon, noong sinaunang kalpa, ay sinasabing tumagos sa pitong Pātāla (mga daigdig sa ilalim).
Verse 29
कथितं कोटि सूर्यस्य प्रलयानलसंनिभम् । तेनकालाग्निरुद्रेति प्रोक्तं सोमेश्वरः पुरा
Inilarawan ito na wari’y alab ng pagkalusaw sa wakas ng panahon, na parang isang krodeng araw. Kaya noong sinaunang panahon, si Somēśvara ay tinawag na “Kālāgnirudra.”
Verse 30
इति देवि समासेन कथितं तव पार्वति । सोमेश्वरस्य माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्
Kaya, O Diyosa Pārvatī, sa maikling sabi ay naipahayag ko sa iyo ang kadakilaan ni Somēśvara—ang tagapaglipol ng lahat ng kasalanan.