Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

तदा तेन पुरःस्थेन देवी साभिहिता भृशम् । वाडवं संप्रयच्छैनं सुरशत्रुं सरस्वति

Transliteration

tadā tena puraḥsthena devī sābhihitā bhṛśam | vāḍavaṃ saṃprayacchainaṃ suraśatruṃ sarasvati

Translation

Noon, nakatayo sa harap niya, taimtim siyang nagsalita sa Diyosa: “Sarasvatī, ipagkaloob mo sa akin ang Vāḍava na ito—ang kaaway ng mga diyos.”

Word by Word

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb: 'then')

• तेन: by him/with him
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन (instrumental singular)

• पुरःस्थेन: by the one standing in front
• पुरःस्थेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: पुरः + स्थ (प्रातिपदिक; स्था-धातु-निष्पन्न)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; विशेषण (qualifying 'तेन')

• देवी: the goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम

• अभिहिता: was addressed/was spoken to
• अभिहिता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि + √धा (धा धातु) → अभिहित (कृदन्त-भूतकर्मणि)
• Form: कृदन्त (भूतकर्मणि-क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे 'said/addressed'

• भृशम्: greatly, intensely
• भृशम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भृशम् (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक-अव्यय (adverb: 'greatly/exceedingly')

• वाडवम्: the Vāḍava (submarine being/fire)
• वाडवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाडव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• संप्रयच्छ: hand over, deliver
• संप्रयच्छ: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + प्र + √यम् (यम् धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• एनम्: this one/him
• एनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम

• सुरशत्रुम्: the enemy of the gods
• सुरशत्रुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुर + शत्रु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; 'सुराणां शत्रुः' (enemy of the gods)

• सरस्वति: O Sarasvatī
• सरस्वति: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन

Speaker

Samudra (Ocean)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa Kṣetra (Sarasvatī-associated tīrtha memory)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A divine figure stands before Goddess Sarasvatī, earnestly requesting the transfer of the Vāḍava fire—depicted as a fierce, fiery entity—called ‘enemy of the gods.’

Characters & Entities

• Samudra (Ocean)
• Sarasvatī
• Vāḍava (Vāḍavāgni)
• Surāḥ (Gods)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma may require containment of destructive power; rightful custodianship protects the worlds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where Sarasvatī and the Ocean interact as part of the site’s sacred mythic geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse concerns a divine transfer (saṃpradāna) of a cosmic force.