
Ang Kabanata 280 ay isang banal na pag-uusap nina Śiva at Devī na nagpapakilala sa liṅga na Cyavaneśvara sa loob ng Prabhāsa-kṣetra, na pinupuri bilang “sarva-pātaka-nāśana,” tagapuksa ng lahat ng kasalanan. Isinasalaysay din ang pinagmulan ng Bhārgava na pantas na si Cyavana: dumating siya sa Prabhāsa, nagsagawa ng matinding tapas, naging di-makilos na parang “sthāṇu,” at kalaunan ay natabunan ng bunton ng anay, mga baging, at mga langgam. Dumating si Haring Śaryāti sa paglalakbay-panrelihiyon kasama ang malaking hukbo at ang anak na si Sukanyā. Habang namamasyal kasama ang mga kasama, nakita ni Sukanyā ang bunton at napagkamalang kumikislap na bagay ang mga mata ng pantas, kaya tinusok niya ng tinik. Ang galit ni Cyavana ay naging parusa sa hukbo ng hari—isang kapinsalaang nagdulot ng pagbara sa pagdumi/pag-ihi—kaya nagsiyasat sila at lumitaw ang pag-amin. Inamin ni Sukanyā ang nagawa; humingi ng kapatawaran ang hari. Pinatawad ni Cyavana sa kundisyong ipakasal sa kanya si Sukanyā, at pumayag ang hari. Nagtatapos ang kabanata sa pagpupuri sa huwarang paglilingkod ni Sukanyā—may disiplina, paggalang sa panauhin, at taimtim na debosyon—na nag-uugnay sa kadakilaan ng dambana sa aral ng pananagutan, pagtubos, at tapat na pagsisilbi.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि च्यवनेश्वरमुत्तमम् । तत्रैव संस्थितं लिंगं सर्वपातकनाशनम्
Wika ni Īśvara: Pagkaraan nito, O Mahādevī, marapat na magtungo sa dakilang Cyavaneśvara. Doon mismo ay may liṅga na naitatag, na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.
Verse 2
यत्र शर्यातिना दत्ता सुकन्या सा महर्षये । यत्र संस्तंभितं सैन्यमानाहार्त्तमथाकरोत्
Iyon ang pook na pinagkaloob ni Haring Śaryāti si Sukanyā sa dakilang ṛṣi; at iyon din ang pook na napigil ang hukbo at pagkaraan ay pinatigil sa pagsalakay.
Verse 3
एष शर्यातियज्ञस्य देशो देवि प्रकाशते । प्रभासक्षेत्रमध्ये तु साक्षात्पातकनाशनः
O Diyosa, ito ang tanyag na pook ng paghahandog (yajña) ni Śaryāti; at sa gitna ng Prabhāsa-kṣetra, ito’y hayag na tagapaglipol ng mga kasalanan.
Verse 4
साक्षात्तत्राभजत्सोममश्विभ्यां सह कौशिकः । चुकोप भार्गवश्चैव महेन्द्राय महातपाः
Doon, tuwirang ibinahagi ni Kauśika ang Soma kasama ng kambal na Aśvin; at ang dakilang asceta na Bhārgava ay nag-alab din sa galit laban kay Mahendra (Indra).
Verse 5
संस्तंभयामास च तं वासवं च्यवनः प्रभुः । सुकन्यां चापि भार्यां स राजपुत्रीमवाप्तवान्
Ang makapangyarihang rishi na si Cyavana ay pumigil mismo kay Vāsava (Indra); at nakamit niya si Sukanyā, anak na prinsesa ng hari, bilang asawa.
Verse 6
देव्युवाच । कथं विष्टंभितस्तेन भगवान्पाकशासनः । किमर्थं भार्गवश्चापि कोपं चक्रे महातपाः
Wika ng Diyosa: “Paano napigil niya ang pinagpalang Pākaśāsana (Indra)? At sa anong dahilan nag-alab sa galit ang rishing Bhārgava na may dakilang tapas?”
Verse 7
नासत्यौ च कथं ब्रह्मन्कृ तवान्सोमपायिनौ । तत्सर्वं च यथावृत्तमाख्यातु भगवान्मम
“At paano, O Brahman, napainom mo ng Soma ang kambal na Nāsatya? Isalaysay mo sa akin ang lahat, ayon sa tunay na nangyari.”
Verse 8
ईश्वर उवाच । भृगोर्महर्षेः पुत्रोऽभूच्च्यवनो नाम नामतः । स प्रभासं समासाद्य तपस्तेपे महामुनिः
Wika ni Īśvara: “Si Cyavana, bantog sa pangalan, ay anak ng dakilang rishi na si Bhṛgu. Pagdating niya sa Prabhāsa, ang dakilang muni ay nagsagawa ng mahigpit na pag-aayuno at pagninilay.”
Verse 9
स्थाणुभूतो महातेजा वीरस्थाने च भामिनि । अतिष्ठत्सुचिरं कालमेकदेशे वरानने
O marilag na ginang, sa Vīrasthāna ay nanatili siya nang napakatagal—di gumagalaw na parang haligi—nakatayo sa iisang pook, O may magandang mukha.
Verse 10
स वल्मीकोऽभवत्तत्र लताभिरभिसंवृतः । कालेन महता देवि समाकीर्णः पिपीलकैः
Sa paglipas ng panahon, O Diyosa, doon siya ay naging tila bunton ng anay, nababalutan ng mga baging; at sa mahabang panahon, napuno sa paligid ng mga langgam.
Verse 11
स तथा संवृतो धीमान्मृत्पिंड इव सर्वतः । तप्यते स्म तपो घोरं वल्मीकेन समावृतः
Kaya nga, nababalutan siya sa lahat ng panig na parang tipak ng lupa; at ang marunong na iyon ay nagpatuloy sa mabagsik na pag-austeridad, natatakpan ng bunton ng anay.
Verse 12
अथास्य यातकालस्य शर्यातिर्नाम पार्थिवः । तीर्थयात्राप्रसंगेन श्रीसोमेशदिदृक्षया । आजगाम महाक्षेत्रं प्रभासं पापनाशनम्
Pagkaraan, sa paglipas ng panahon, dumating ang haring nagngangalang Śaryāti—sa pagkakataon ng paglalakbay-pananampalataya—nagnanais masilayan ang maluwalhating Someśa; at narating niya ang dakilang banal na pook na Prabhāsa, tagapawi ng kasalanan.
Verse 13
तस्य स्त्रीणां सहस्राणि चत्वार्यासन्परिग्रहाः । एकैव तु सुता शुभ्रा सुकन्यानाम नामतः
May apat na libong asawa siya; ngunit iisa lamang ang kaniyang maningning na anak na babae, tanyag sa pangalang Sukanyā.
Verse 14
सा सखीभिः परिवृता सर्वाभरणभूषिता । चंक्रम्यमाणा वल्मीकं भार्गवस्य समासदत्
Napapaligiran ng mga kasama at pinalamutian ng lahat ng alahas, siya’y naglalakad-lakad at napadako sa bunton ng langgam ng Bhārgava.
Verse 15
सा चैव सुदती तत्र पश्यमाना मनोरमान् । वनस्पतीन्विचिन्वंती विजहार सखीवृता
Doon, ang dalagang may magagandang ngipin ay tumitingin sa kaaya-ayang mga punò; masayang naglalagalag, namimitas ng mga halaman at bulaklak, napapaligiran ng mga kasama.
Verse 16
रूपेण वयसा चैव सुरापानमदेन च । बभंज वनवृक्षाणां शाखाः परम पुष्पिताः
Dahil sa pagmamataas sa ganda at kabataan—at sa pagkalasing sa alak—binali niya ang mga sanga ng mga punò sa gubat na hitik sa bulaklak.
Verse 17
तां सखीरहितामेकामेकवस्त्रामलंकृताम् । ददर्श भार्गवो धीमांश्चरंतीमिव विद्युतम्
Nakita ng pantas na si Bhārgava ang dalaga na nag-iisa—walang mga kasama—pinalamutian at may iisang kasuotan lamang, gumagalaw na tila kidlat.
Verse 18
तां पश्यमानो विजने स रेमे परमद्युतिः । क्षामकण्ठश्च ब्रह्मर्षिस्तपोबलसमन्वितः
Nang masdan niya siya sa isang liblib na pook, ang maningning na nilalang ay nagalak; naroon ang Brahmarṣi—payat ang lalamunan ngunit puspos ng lakas na bunga ng matinding tapa.
Verse 19
तामभाषत कल्याणीं सा चास्य न शृणोति वै । ततः सुकन्या वल्मीके दृष्ट्वा भार्गवचक्षुषी
Nagsalita siya sa mapalad na dalaga, ngunit hindi siya pinakinggan nito. Pagkaraan, si Sukanyā, nang makita sa loob ng punso ang mga mata ng pantas na Bhārgava, ay napansin iyon.
Verse 20
कौतूहलात्कण्टकेन बुद्धिमोहबलात्कृता । किन्नु खल्विदमित्युक्त्वा निर्बिभेदास्य लोचने
Dahil sa pag-uusisa—nalilito ang isip sa kamangmangan—sinabi niya, “Ano nga ba ito?” at sa isang tinik ay tinusok niya ang mga mata nito.
Verse 21
अकुध्यत्स तया विद्धो नेत्रे परममन्युमान् । ततः शर्यातिसैन्यस्य शकृन्मूत्रे समावृणोत्
Bagaman natusok ang kanyang mga mata, hindi siya sumiklab sa galit; ngunit pagkaraan ay pinigil niya ang pagdumi at pag-ihi ng hukbo ni Haring Śaryāti.
Verse 22
ततो रुद्धे शकृन्मूत्रे सैन्यमानाहदुःखितम् । तथागतमभिभेक्ष्य पर्यतप्यत पार्थिवः
Nang mapigil ang pagdumi at pag-ihi, ang hukbo ay naghirap at sumigaw sa dalamhati; nang makita ang nangyari, ang hari ay labis na nabagabag.
Verse 23
तपोनित्यस्य वृद्धस्य रोषणस्य विशेषतः । केनापकृतमद्येह भार्गवस्य महात्मनः । ज्ञातं वा यदि वाऽज्ञातं तदिदं ब्रूत मा चिरम्
“Ang dakilang Bhārgava na ito ay laging nakatuon sa matinding pag-aayuno at pagninilay, matanda na, at lalo pang kakila-kilabot kapag nagagalit. Sino ang nagkasala sa kanya rito ngayon? Sadyang ginawa man o di sinasadya—sabihin agad, huwag mag-antala.”
Verse 24
तत्रोचुः सैनिकाः सर्वे न विद्मोऽपकृतं वयम् । सर्वोपायैर्यथाकामं भवान्समधिगच्छतु
Pagdaka’y sumagot ang lahat ng kawal, “Hindi namin nalalaman kung sino ang gumawa ng paglabag na iyon. Sa anumang paraan na iyong mamarapatin, nawa’y matuklasan mo ito.”
Verse 25
ततः स पृथिवीपालः साम्ना चोग्रेण च स्वयम् । पर्यपृच्छत्सुहृद्वर्गं प्रत्यजानन्न चैव ते
Pagkaraan, ang tagapangalaga ng lupa (ang hari), minsan ay may mahinahong pananalita at minsan ay may mabigat na pananalita, ay personal na nagtanong sa kaniyang mga kasamahan; ngunit hindi nila inamin ang bagay na iyon.
Verse 26
आनाहार्त्तं ततो दृष्ट्वा तत्सैन्यं संमुखोदितम् । पितरं दुःखितं चापि सुकन्यैवमथाब्रवीत्
Nang magkagayon, nang makita ni Sukanyā ang hukbong nakatindig sa harap na nababalisa na wari’y walang pagkain, at makita rin ang kaniyang amang nagdadalamhati, ay nagsalita siya nang ganito.
Verse 27
मया तातेह वल्मीके दृष्टं सर्वमभिज्वलत् । उद्द्योतवदविज्ञानात्तन्मया विद्धमन्तिकात्
“Ama kong mahal, nakita ko sa bunton ng anay na ito ang lahat ay nagliliyab. Sa kamangmangan, inakala ko itong parang isang maningning na liwanag, kaya tinamaan ko ito mula sa malapit.”
Verse 28
एतच्छ्रुत्वा तु शर्याति र्वल्मीकं क्षिप्रमभ्यगात् । तत्रापश्यत्तपोवृद्धं वयोवृद्धं च भार्गवम्
Nang marinig ito, si Śaryāti ay nagmadaling nagtungo sa bunton ng anay. Doon niya nakita ang Bhārgava—dakila sa tapas at lubhang may edad.
Verse 29
अथावदत्स्वसैन्यार्थं प्रांजलिः स महीपतिः । अज्ञानाद्बालया यत्ते कृतं तत्क्षंतुमर्हसि
Pagkaraan, ang hari ay nagsalita nang may magkadikit na palad para sa kanyang hukbo: “Ang nagawa sa iyo ng isang dalagang walang muwang—nawa’y patawarin mo iyon.”
Verse 30
ततोऽब्रवीन्महीपालं च्यवनो भार्गवस्तदा । रूपौदार्यसमायुक्तां लोभमोहसमावृताम्
Pagkatapos, nagsalita si Cyavana Bhārgava sa hari, na inilalarawan siya bilang may kagandahan at kagandahang-loob, ngunit natatakpan ng kasakiman at pagkalito ng isip.
Verse 31
तामेव प्रतिगृह्याहं राजन्दुहितरं तव । क्षमिष्यामि महीपाल सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
“O Hari, kung tatanggapin ko ang mismong anak mong babae, patatawarin ko ang pagkakasalang iyon, O tagapamahala ng lupa—ito ang sinasabi ko sa iyo nang totoo.”
Verse 32
ईश्वर उवाच । ऋषेर्वचनमाज्ञाय शर्यातिरविचारयन् । ददौ दुहितरं तस्मै च्यवनाय महात्मने
Wika ni Īśvara: Nang maunawaan ang salita ng rishi, si Śaryāti, nang walang pag-aalinlangan, ay ibinigay ang kanyang anak na babae kay Cyavana na dakilang kaluluwa.
Verse 33
प्रतिगृह्य च तां कन्यां भगवान्प्रससाद ह । प्राप्ते प्रसादे राजा तु ससैन्यः पुरमाव्रजत्
At tinanggap ang dalagang iyon, ang kagalang-galang na rishi ay naging mapagpala. Nang matamo ang biyayang iyon, ang hari, kasama ang kanyang hukbo, ay nagbalik sa lungsod.
Verse 34
सुकन्यापि पतिं लब्ध्वा तपस्विनमनिन्दितम् । नित्यं पर्यचरत्प्रीत्या तपसा नियमेन च
Si Sukanyā man ay nagkamit ng isang walang-dungis na ascetic bilang asawa, at araw-araw niya itong pinaglilingkuran nang may pag-ibig—sa pamamagitan ng pag-aayuno at mahigpit na mga panata.
Verse 35
अग्नीनामतिथीनां च शुश्रूषुरनसूयया । समाराधयत क्षिप्रं च्यवनं सा शुभानना
Sa tapat na debosyon na walang daya at walang inggit, masikap na pinaglingkuran ng magandang-mukhang Sukanyā ang mga banal na apoy at ang mga panauhin; kaya’t agad niyang natamo ang ganap na biyaya ni Rishi Cyavana.
Verse 280
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-280 kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Cyavaneśvara,” sa Prabhāsa-khaṇḍa (ikapitong bahagi) ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa loob ng Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, sa Prabhāsa Kṣetra Māhātmya.