Adhyaya 242
Isinalaysay ni Īśvara kay Mahādevī ang isang pangyayaring nagbibigay-proteksiyon na naganap sa silangang dako malapit sa banal na pook ni Devī Kumārikā, bilang tanda sa sagradong heograpiya. Noong sinaunang Rathantara kalpa, sumibol ang dakilang asura na si Ruru at naging sindak ng mga daigdig: ginulo niya ang mga deva at gandharva, pinaslang ang mga ascetic at tagasunod ng dharma, at bumagsak ang kaayusan ng Veda—nawala ang svādhyāya, ang mga vaṣaṭ, at ang saya ng mga yajña. Nagpulong ang mga deva at mahāṛṣi upang humanap ng paraan sa pagpatay kay Ruru. Mula sa kanilang pinagsamang paglabas ng katawan (pawis) nahayag ang isang banal na dalagang may matang-lotus; tinanong niya ang layunin ng kanyang paglitaw at inatasang wakasan ang panganib. Tumawa siya, at mula sa tawang iyon lumitaw ang mga kasamang dalaga na may pāśa at aṅkuśa; sa kanilang pakikidigma, nagkawatak-watak ang hukbo ni Ruru. Nagpalabas si Ruru ng madilim na tāmasī na māyā, ngunit hindi nalito ang Devī; tinuhog niya siya ng śakti. Nang tumakas si Ruru patungong dagat, hinabol siya ng Devī, pumasok sa karagatan, at pinugutan siya ng espada, lumitaw bilang Cārma-Muṇḍa-dharā, tagapasan ng balat at putol na ulo. Bumalik siya sa Prabhāsa na may maningning at maraming-anyo na retinue. Namangha ang mga deva at umawit ng mga papuri, tinawag siyang Cāmuṇḍā, Kālarātri, Mahāmāyā, Mahākālī/Kālikā, at iba pang mabagsik na tagapagtanggol na pangalan. Nagkaloob siya ng mga vara; hiniling ng mga deva na manatili siya sa kṣetra, na ang kanyang stotra ay magbigay ng biyaya sa mga bumibigkas, at ang mga nakikinig sa kanyang pinagmulan nang may bhakti ay malinis at makarating sa parā gati. Ipinahayag ding mapalad ang pagsamba sa maliwanag na kalahati ng buwan, lalo na sa Navamī ng buwan ng Āśvina. Sa wakas, nanatili roon ang Devī at nagbalik sa langit ang mga deva, talunan ang kanilang mga kaaway.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र देवीकुमारिका । तस्यैव पूर्वदिग्भागे स्थिता रक्षार्थमेव हि
Wika ni Īśvara: Pagkatapos, O Dakilang Diyosa, magtungo sa pook na kinaroroonan ni Devī Kumārikā; sa silangang panig ng lupain ding iyon siya nakatindig, tunay na para sa pag-iingat at pagprotekta.
Verse 2
पुरा रथंतरे कल्पे रुरुर्नाम महासुरः । उत्पन्नः स महाकायः सर्वलोकभयावहः
Noong unang panahon, sa Rathantara Kalpa, sumilang ang isang dakilang asura na nagngangalang Ruru—malaki ang anyo at nagdudulot ng sindak sa lahat ng daigdig.
Verse 3
तेन देवाः सगन्धर्वास्त्रासितास्त्रिदशा लयात् । तस्य भीत्या ततः सर्वे ब्रह्मलोकमधिस्थिताः
Dahil sa kanya, ang mga diyos kasama ang mga Gandharva ay nanginig sa takot; ang tatlumpung deva ay nagsitakas sa pagkasindak. Sa takot sa kanya, silang lahat ay sumilong sa daigdig ni Brahmā.
Verse 4
तथा भूमितले विप्रान्यज्वनोऽथ तपस्विनः । निजघान स दुष्टात्मा ये चान्ये धर्मचारिणः
Gayundin sa ibabaw ng lupa, ang masamang-loob na iyon ay pumatay sa mga brāhmaṇa, sa mga nagsasagawa ng yajña, at sa mga asceta; pati ang iba pang namumuhay ayon sa dharma ay kanyang pinaslang.
Verse 5
निःस्वाध्यायवषट्कारं तदाऽसीद्धरणीतलम् । नष्टयज्ञोत्सवं सर्वं रुरोर्भयनिपीडितम्
Noon, ang ibabaw ng daigdig ay tumahimik—wala nang pagbigkas ng Veda at wala na ring sigaw na “vaṣaṭ.” Nawasak ang lahat ng pagdiriwang ng yajña, sapagkat ang buong mundo’y dinurog ng takot kay Ruru.
Verse 6
ततः प्रव्यथिता देवास्तथा सर्वे महर्षयः । समेत्यामंत्रयन्मंत्रं वधार्थं तस्य दुर्मतेः
Kaya’t ang mga diyos na labis na nayanig, gayundin ang lahat ng dakilang rishi, ay nagtipon at nagbigkas ng banal na mantra, upang lipulin ang masamang-isip na iyon.
Verse 7
ततः कायोद्भवः स्वेदः सर्वेषां समजायत । तेषां चिंतयतां देवि निरोधाज्जगृहुश्च तम्
Pagkaraan, O Diyosa, ang pawis na mula sa katawan ay lumitaw sa kanilang lahat; at habang sila’y nagmumuni, sa pamamagitan ng pagpipigil ay kanilang tinipon at pinigil ang mismong diwa na iyon.
Verse 8
तत्र कन्या समुत्पन्ना दिव्या कमललोचना । व्यापयंती दिशः सर्वाः सर्वेषां पुरतः स्थिता
Doon ay sumibol ang isang dalaga—banal at makalangit, matang-loto—na pinupuno ng kanyang pagdalo ang lahat ng dako, at tumindig sa harap nilang lahat.
Verse 9
सर्वान्देवांस्ततः प्राह किमर्थं निर्मितास्म्य हम् । तद्वः कार्यं करिष्यामि श्रुत्वा तस्यास्तदा गिरम्
Pagkaraan, kinausap niya ang lahat ng mga diyos: “Sa anong layon ako nilikha? Aking tutuparin ang inyong gawain.” Nang marinig ang kanyang tinig, sila’y nakinig nang taimtim.
Verse 10
आचख्युः संकटं तस्यास्ते देवा रुरुचेष्टितम् । श्रुत्वा जहास सा देवी देवानां कार्य सिद्धये
Isinalaysay ng mga diyos ang kanilang panganib—na dulot ng mga gawa ni Ruru. Nang marinig iyon, tumawa ang Diyosa, na naglalayong ganapin ang layon ng mga diyos.
Verse 11
तस्या हसंत्या निश्चेरुर्वरांगाः कन्यकाः पुनः । पाशांकुशधराः सर्वाः पीनश्रोणिपयोधराः
Sa kanyang pagtawa, muling lumitaw ang maraming dalagang may mariringal na anyo—bawat isa’y may dalang silo at panggabay na pang-udyok—may malalapad na balakang at busog na dibdib.
Verse 12
फेत्कारारावमात्रेण त्रास यंत्यश्चराचरम् । अन्वगात्सा रुरुर्यत्र ताभिः सार्द्धं यशस्विनी
Sa tanging dagundong ng kanilang mababangis na sigaw, nanginig sa takot ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw. Ang marangal na iyon ay nagtungo sa kinaroroonan ni Ruru, kasama nila.
Verse 13
अथाभूत्तुमुलं तासां युद्धं घोरं तु तैः सह । शस्त्रास्त्रैर्विविधैर्घोरैः शत्रुपक्ष क्षयंकरैः
Pagkaraan, sumiklab ang isang magulo at kakila-kilabot na labanan sa pagitan ng mga dalagang iyon at nila, gamit ang sari-saring mabibigat na sandata at mga pana, na nagdadala ng pagkapuksa sa hanay ng kaaway.
Verse 14
ताभिस्तदनुगाः सर्वे प्रहारैर्जर्जरीकृताः । पराङ्मुखाः क्षणेनैव जाताः केचिन्निपातिताः
Dahil sa kanila, ang lahat ng tagasunod niya ay nadurog sa mga hampas; sa isang kisapmata’y tumalikod sila, at ang ilan ay napabagsak.
Verse 15
ततो हतं बलं दृष्ट्वा रुरुर्मायामथाऽसृजत् । तामसींनाम देवेशि तयामुह्यत नैव सा
Nang makita niyang nalipol ang kanyang hukbo, ang Dānava na si Ruru ay nagpakawala ng isang maya na tinatawag na Tāmasī (Kadiliman). Ngunit, O Diyosa ng mga diyos, hindi siya nalinlang niyon kailanman.
Verse 16
तमोभूते ततस्तत्र देवी दैत्यं तदा रुरुम् । शक्त्या बिभेद हृदये ततो मूर्छां जगाम ह
Nang kumalat ang kadiliman doon, tinamaan ng Diyosa ang daitya na si Ruru sa puso gamit ang śakti (banal na sibat). Pagdaka’y nawalan siya ng malay.
Verse 17
मुहूर्त्ताल्लब्धसंज्ञोऽथ ज्ञात्वा तस्याः पराक्रमम् । पलायनकृतोत्साहः समुद्राभिमुखो ययौ
Makalipas ang sandali, nagkamalay siya; nang maunawaan ang kapangyarihan ng Diyosa, nagpasya siyang tumakas at nagtungo na nakaharap sa dagat.
Verse 18
साऽपि देवी जगामाथ पृष्ठतोऽस्य दुरात्मनः । स्तूयमाना सुरगणैः किंनरैः समहोरगैः
Ang Diyosa ay sumunod din sa masamang iyon, na sinusundan ng mga hukbo ng mga diyos, mga Kinnara, at malalaking ahas na pumupuri sa kanya.
Verse 19
ततः प्रविश्य जलधिं तं दृष्ट्वा दानवं रुषा । खङ्गाग्रेण शिरश्छित्त्वा चर्ममुण्डधरा ततः
Pagkatapos, pagpasok sa karagatan at pagkakita sa Danava na iyon, sa galit ay pinutol niya ang ulo nito gamit ang talim ng espada; pagkatapos ay dinala niya ang balat at ang putol na ulo.
Verse 20
निश्चक्राम पुनस्तस्मात्प्रभासं क्षेत्रमागता । कन्या सैन्येन संयुक्ता बहुरूपेण भास्वता
Pagkatapos ay lumabas siya muli mula doon at dumating sa sagradong lupain ng Prabhasa—na nagpapakita bilang isang dalaga, na sinamahan ng isang hukbo, na nagniningning sa maraming anyo.
Verse 21
देवैः सुविस्मितैर्दृष्टा चर्ममुण्डधरा वरा । ततो देवाः स्तुतिं चक्रुः कृतांजलिपुटाः स्थिताः
Nakita ng mga diyos—na lubos na namangha—siya, ang dakilang Charmamundadhara. Pagkatapos ang mga diyos, na may magkadikit na mga palad, ay nag-alay ng mga himno ng papuri.
Verse 22
देवा ऊचुः । जय त्वं देवि चामुंडे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते
Sinabi ng mga diyos: Tagumpay sa iyo, O Diyosang Chamunda; tagumpay sa iyo, tagapawi ng masasamang nilalang. Tagumpay sa iyo, O Diyosang laganap sa lahat—O Kalaratri, pagpupugay sa iyo.
Verse 23
भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदये । महाभागे जये जृम्भे भीमाक्षि भीमदर्शने
O ikaw na may nakapanghihilakbot na anyo; O mapalad at mapagpala, Śivā-vidyā na banal; O Mahāmāyā; O Dakilang Pagbangon ng kapangyarihan! O lubhang pinagpala—O Tagumpay! O Jṛmbhā! O mabangis ang mga mata, O ikaw na may nakapanghihindik na pagdatal!
Verse 24
महामाये विचित्रांगि गेयनृत्यप्रिये शुभे । विकरालि महाकालि कालिके कालरूपिणि
O Mahāmāyā, O ikaw na may kahanga-hangang anyo; O mapagpala na umiibig sa awit at sayaw. O Vikarālī, O Mahākālī, O Kālikā—O ikaw na ang mismong anyo ay Panahon!
Verse 25
प्रासहस्ते दण्डहस्ते भीमहस्ते भयानने । चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शवयानस्थिते देवि प्रेतसंघनिषेविते
O Diyosa—may sibat sa kamay, may tungkod sa kamay; may mga kamay na nakapanghihilakbot at mukhang kakila-kilabot. O Cāmuṇḍā, may naglalagablab na mukha, may matutulis na pangil, dakila ang lakas. O Devī na nananahan sa ibabaw ng higaang-bangkay, na pinaglilingkuran ng mga pangkat ng preta (mga espiritu).
Verse 26
एवं स्तुता तदा देवी सर्वैः शक्रपुरोगमैः । प्रहृष्टवदना भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह
Sa gayon, nang panahong iyon, pinuri ang Diyosa ng lahat ng mga deva, na si Indra ang nangunguna. Nang magningning sa galak ang kanyang mukha, sinabi niya ang mga salitang ito.
Verse 27
वरं वृणुध्वं भद्रं वो नित्यं यन्मनसि स्थितम् । अहं दास्यामि तत्सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्
“Pumili kayo ng isang biyaya—nawa’y mapasainyo ang kabutihang-palad—anumang laging nakatanim sa inyong isipan. Ipagkakaloob ko ang lahat ng iyon, kahit ito’y lubhang mahirap makamtan.”
Verse 28
देवा ऊचुः । कृतकृत्यास्त्वया भद्रे दानवस्य निषूदनात्
Wika ng mga diyos: “O mapalad na Ginang, sa paglipol mo sa asura, natupad mo ang dapat matupad.”
Verse 29
स्तोत्रेणानेन यो देवि त्वां वै स्तौति वरानने । तस्य त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती
“O Diyosa na may magandang mukha, sinumang tunay na pumupuri sa iyo sa pamamagitan ng himnong ito—maging tagapagkaloob ka ng mga biyaya sa kanya, O Devi, ang Satī na lumalaganap sa lahat.”
Verse 30
यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या तव देवि समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः स प्राप्नोतु परां गतिम्
“At sinumang makinig nang may debosyon sa salaysay ng iyong pagpapakita, O Diyosa—malaya sa lahat ng kasalanan—nawa’y marating niya ang kataas-taasang kalagayan.”
Verse 31
अस्मिन्क्षेत्रे त्वया देवि स्थितिः कार्या सदा शुभे
“O mapalad na Devi, sa banal na kṣetra na ito, nawa’y lagi kang manahan.”
Verse 32
अत्र त्वां पूजयेद्यस्तु शुक्लपक्षे समाहितः । नवम्यामाश्विने मासि तस्य कार्यं सदा शुभम्
“Sinumang sumamba sa iyo rito nang may pagtitipon ng isip, sa maliwanag na kalahati ng buwan—sa ika-siyam na araw (Navamī) ng buwang Āśvina—para sa kanya, ang lahat ng gawain ay laging mapalad.”
Verse 33
ईश्वर उवाच । एवमुक्ता महादेवी तत्रैव निरताऽभवत् । देवास्त्रिविष्टपं जग्मुः प्रहृष्टा हतशत्रवः
Wika ni Īśvara: “Nang masambit ito, nanatiling nakatuon ang Dakilang Diyosa sa mismong pook na iyon. At ang mga diyos, nang mapuksa ang mga kaaway, ay masayang nagtungo sa Triviṣṭapa (langit).”
Verse 242
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कुमारीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-242 kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Kumārī,” sa Prabhāsa Khaṇḍa (Ikapitong Aklat) ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa loob ng Prabhāsakṣetra Māhātmya.