Adhyaya 209

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि मार्कण्डेयेशमुत्तमम् । तस्मादुत्तरदिग्भागे मार्कण्डेन प्रतिष्ठितम्

Wika ni Īśvara: Pagkatapos nito, O Mahādevī, dapat magtungo sa kataas-taasang Mārkaṇḍeyeśvara; ito’y itinatag ni Mārkaṇḍa sa gawing hilaga mula roon.

Verse 2

सावित्र्याः पूर्वभागे तु नातिदूरे व्यवस्थितम् । महर्षिरभवत्पूर्वं मार्कण्डेय इति श्रुतः

Hindi ito kalayuan, sa silangang panig ni Sāvitrī. Noong unang panahon ay may isang dakilang rishi na tanyag sa pangalang Mārkaṇḍeya.

Verse 3

अजरश्चामरश्चैव प्रसादात्पद्मयोनिनः । स गत्वा तत्र विप्रेन्द्रो देवदेवस्य शूलिनः । लिंगं तु स्थापयामास ज्ञात्वा तत्क्षेत्रमुत्तमम्

Sa biyaya ng Isinilang sa Loto (Brahmā), siya’y naging walang pagtanda at walang kamatayan. Pagkaraan, ang pinakadakila sa mga Brāhmaṇa ay nagtungo roon at, nang malaman niyang iyon ay isang napakahusay na kṣetra, itinatag niya ang isang liṅga para sa Panginoong may Trisula—ang Diyos ng mga diyos.

Verse 4

स तं पूज्य विधानेन स्थित्वा दक्षिणतो मुनिः । पद्मासनधरो भूत्वा ध्यानावस्थस्तदाऽभवत्

Matapos siyang sambahin ayon sa wastong ritwal, tumindig ang muni sa dakong timog. Pagkaraan, umupo siya sa padmāsana at pumasok sa malalim na pagninilay.

Verse 5

तस्य ध्यानरतस्यैव प्रयुतान्यर्बुदानि च । युगानां समतीतानि न जानाति मुनीश्वरः

Para sa dakilang muni na lubos na nakatuon sa pagninilay, lumipas ang sampu-sampung libo at maging mga koro ng yuga—ngunit hindi niya namalayan ang pagdaan ng panahon.

Verse 6

अथ लोपं समापन्नः प्रासादः शांकरः स्थितः । कालेन महता देवि पांसुभिर्मारुतोद्भवैः

Pagkaraan, O Diyosa, sa paglipas ng napakahabang panahon, ang templong Śaiva ay gumuho at nalibing, nabalot at nabara ng alikabok na inihahampas ng hangin.

Verse 7

कस्यचित्त्वथ कालस्य प्रबुद्धो मुनिसत्तमः । अपश्यत्पांसुभिर्व्याप्तं तत्सर्वं शिवमन्दिरम्

Pagkaraan ng ilang panahon, nagising ang pinakadakilang muni at nakita niyang ang buong templo ni Śiva ay nabalot ng alikabok.

Verse 8

ततः कृच्छ्रात्स निष्क्रान्तः खनित्वा मुनिपुंगवः । अकरोत्सुमहाद्वारं पूजार्थं तस्य भामिनि

Pagkatapos, sa matinding pagsisikap, ang dakilang muni—parang toro sa mga pantas—ay nakalabas; matapos hukayin at ilantad, O marilag na ginang, gumawa siya ng napakalaking pintuan upang maisagawa roon ang pagsamba.

Verse 9

प्रविश्य तत्र यो भक्त्या पूजयेद्वृषभध्वजम् । स याति परमं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः

Sinumang pumasok doon at may debosyon na sumamba sa Panginoong may watawat na may toro, ay makararating sa kataas-taasang tahanan, kung saan nananahan si Mahēśvara.

Verse 10

देव्युवाच । अमरत्वं कथं प्राप्तो मार्कंण्डो मुनिसत्तमः । अभवत्कौतुकं ह्येतत्तस्मात्त्वं वक्तुमर्हसि

Wika ng Diyosa: “Paano nakamit ni Mārkaṇḍa, ang pinakadakilang pantas, ang kawalang-kamatayan? Tunay na pumukaw ito ng aking pag-uusisa—kaya nararapat mong ipaliwanag.”

Verse 11

अमरत्वं यतो नास्ति प्राणिनां भुवि शंकर । देवानामपि कल्पांते स कथं न मृतो मुनिः

“Sapagkat walang kawalang-kamatayan para sa mga nilalang sa lupa, O Śaṅkara; maging ang mga deva ay napaparam sa wakas ng isang kalpa—kung gayon, paano hindi namatay ang muning iyon?”

Verse 12

ईश्वर उवाच । अथातस्त्वां प्रव क्ष्यामि यथासावमरोऽभवत् । आसीन्मुनिः पुराकल्पे मृकण्ड इति विश्रुतः

Wika ni Īśvara: “Ngayon ay ipaliliwanag Ko sa iyo kung paano siya naging walang-kamatayan. Noong isang sinaunang kalpa, may isang muning bantog na tinawag na Mṛkaṇḍa.”

Verse 13

भृगोः पुत्रो महाभागः सभार्यस्तपसि स्थितः । तस्य पुत्रस्तदा जातो वसतस्तु वनांतरे

Siya ang mapalad na anak ni Bhṛgu, namumuhay sa mahigpit na pag-aayuno at pagsasadhana kasama ang kanyang asawa. Habang naninirahan siya sa isang ashram sa loob ng gubat, noon ay isinilang sa kanya ang isang anak na lalaki.

Verse 14

स पाञ्चवार्षिको भूत्वा बाल एव गुणान्वितः । कस्यचित्त्वथ कालस्य ज्ञानी तत्र समागतः

Limang taong gulang pa lamang siya, ngunit ang bata ay puspos na ng mabubuting katangian. Pagkaraan ng ilang panahon, dumating doon ang isang jñānī, ang nakakaalam ng katotohanan.

Verse 15

तेन दृष्टस्तदा बालः प्रांगणे विचरन्प्रिये । स्मृत्वाऽहसच्चिरं कालं भाव्यर्थं प्रति नोदितः

O minamahal, nang makita ng nakakaalam ang bata na naglalakad sa looban, naalaala niya ang mahabang agos ng panahon at sa loob-loob niya’y nabagabag sa mangyayari.

Verse 16

तस्य पित्रा स दृष्टस्तु सामुद्रज्ञो विदुत्तमः । हास्यस्य कारणं पृष्टो विस्मयान्वितचेतसा

Nakita ng ama ng bata ang dakilang nakakaalam, bihasa sa pagbasa ng mga palatandaan; at sa pusong puno ng pagkamangha, tinanong niya ang dahilan ng kanyang ngiti.

Verse 17

कस्मान्मे सुतमालोक्य स्मितं विप्र कृतं त्वया । तत्र मे कारणं ब्रह्मन्यथावद्वक्तुमर्हसि

“Bakit, O brāhmaṇa, ikaw ay ngumiti nang makita ang aking anak? O banal na ginoo, ipahayag mo sa akin ang tunay na dahilan, ayon sa katotohanan.”

Verse 18

इति तस्य वचः श्रुत्वा ज्ञानी विप्रो वचोऽब्रवीत्

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang marunong na brāhmaṇa ay sumagot.

Verse 19

अयं पुत्रस्तव मुने सर्वलक्षणसंयुतः । अद्यप्रभृति षण्मासमध्ये मृत्युमवाप्स्यति

“O muni, ang anak mong ito ay taglay ang lahat ng mapalad na tanda; ngunit mula ngayon, sa loob ng anim na buwan, siya’y haharap sa kamatayan.”

Verse 20

यदि जीवेत्पुनरयं चिरायुर्वै भविष्यति । अतो मया कृतं हास्यं विचित्रा कर्मणो गतिः

“Ngunit kung siya’y mabubuhay, tunay na magiging mahaba ang kanyang buhay. Kaya ako ngumiti—kamangha-mangha at di-matiyak ang landas ng karma.”

Verse 21

एतच्छ्रुत्वा वचो रौद्रं ज्ञानिना समुदाहृतम् । व्रतोपनयनं चक्रे बालकस्य पिता तदा

Nang marinig ang mabibigat na salitang binigkas ng nakaaalam, ang ama ng bata ay nagsagawa noon ng panata at ng pagsasakdal (upanayana) para sa anak.

Verse 22

आह चैनमृषिः पुत्रं दृष्ट्वा ब्राह्मणमागतम् । अभिवाद्यास्त्रयो वर्णास्ततः श्रेयो ह्यवाप्स्यसि

Sinabi ng pantas sa kanyang anak: “Kapag nakita mong dumarating ang isang brāhmaṇa, maghandog ka ng magalang na pagpupugay. Sa paggalang sa tatlong varṇa, tiyak na makakamtan mo ang kagalingan.”

Verse 23

एवमुक्तः स वै विप्रः करोत्येवाभिवादनम् । न वर्णावरजं वेत्ति बालभावाद्वरानने

Nang masabihan nang gayon, ang bata ay tunay na nagbigay-galang. Ngunit dahil sa kamusmusan, O marikit ang mukha, hindi niya naunawaan ang wastong kaayusan ng pag-una sa mga varṇa.

Verse 24

पंचमासा ह्यतिक्रान्ता दिवसाः पञ्चविंशतिः । एतस्मिन्नेव काले तु प्राप्ताः सप्तर्षयोऽमलाः

Nang lumipas ang limang buwan at dalawampu’t limang araw, sa mismong panahong iyon dumating ang walang dungis na Pitong Pantas, ang Saptarṣi.

Verse 25

तीर्थयात्राप्रसंगेन तेन मार्गेण भामिनि । कालेन तेन सर्वेऽथ यथावदभिवादनैः । आयुष्मान्भव तैरुक्तः स बालो दण्डवल्कली

O marikit, sa kanilang paglalakbay-panalangin sa mga banal na tīrtha sa daang iyon, sa takdang panahon ay tinanggap nilang lahat ang wastong pagpupugay. At ang batang iyon—may hawak na tungkod at nakabalot sa balat ng punò—ay binasbasan nila: “Nawa’y humaba ang iyong buhay.”

Verse 26

उक्त्वा ते तु पुनर्बालं वीक्ष्य वै क्षीणजीवितम् । दिनानि पंच ते ह्यायुर्ज्ञात्वा भीतास्ततोऽनृतात्

Ngunit matapos sabihin iyon, muli nilang tiningnan ang bata at nakita nilang halos ubos na ang kanyang buhay. Nang malaman nilang limang araw na lamang ang nalalabi, natakot sila na baka maging di-totoo ang kanilang basbas.

Verse 27

ब्रह्मचारिणमादाय गतास्ते ब्रह्मणोऽन्तिके । प्रतिमुच्याग्रतो बालं प्रणेमुस्ते पितामहम्

Isinama nila ang batang brahmacārin at nagtungo sa harapan ni Brahmā. Iniharap ang bata, at sila’y yumukod at nagpatirapa sa Pitāmaha, ang Dakilang Ninuno.

Verse 28

ततस्तेनापि बालेन ब्रह्मा चैवाभिवादितः । चिरायुर्ब्रह्मणा बालः प्रोक्तोऽसावृषिसन्निधौ

Pagkaraan, ang bata rin ay nagbigay-galang nang wasto kay Brahmā. Sa harap ng mga rishi, ipinahayag ni Brahmā: “Ang batang ito ay magiging mahaba ang buhay.”

Verse 29

ततस्ते मुनयः प्रीताः श्रुत्वा वाक्यं पितामहात् । पितामहस्तु तान्दृष्ट्वा ऋषीन्प्रोवाच विस्मितान् । केन कार्येण वाऽयाताः केन बालो निवेदितः

Nang marinig ang mga salita ni Pitāmaha, nagalak ang mga muni. Pagkakita ni Pitāmaha sa mga rishing namamangha, sinabi niya: “Sa anong layunin kayo naparito, at bakit iniharap sa akin ang batang ito?”

Verse 30

ऋषय ऊचुः । भृगोः पुत्रो मृकण्डस्तु क्षीणायुस्तस्य बालकः । अकालेन पिता ज्ञात्वा बबंधास्य च मेखलाम्

Sinabi ng mga rishi: “Si Mṛkaṇḍa, anak ni Bhṛgu, ay may isang batang ang buhay ay maikli. Nang malaman ito bago pa dumating ang takdang oras (ng kamatayan), itinali ng ama sa kanya ang mekhalā, ang bigkis ng brahmacārin.”

Verse 31

यज्ञोपवीतं च ततस्तेन विप्रेण बोधितः । यं कञ्चिद्द्रक्ष्यसे लोके भ्रमन्तं भूतले द्विजम्

At pagkatapos, sa turo ng brāhmaṇa, siya’y pinagkalooban ng yajnopavīta, ang banal na sinulid. “Sinumang makita mo sa mundong ito—isang dvija na naglalakbay sa ibabaw ng lupa—…”

Verse 32

तस्याभिवादनं कार्यं नित्यमेव च पुत्रक । ततो वयमनेनैव दृष्टा बालेन सत्तम

“Anak ko, lagi kang maghandog ng paggalang at pagpupugay sa Kanya.” Kaya nga, kami mismo ay nakita ng batang ito, O pinakadakila sa mga nilalang.

Verse 33

तीर्थयात्राप्रसंगेन दैवयोगात्पितामह । चिरायुरेष वै प्रोक्तो ह्यमीभिश्चाभिवादितैः

O Pitāmaha, sa pagkakataon ng paglalakbay sa mga tīrtha—sa bisa ng pagkakatugma ng kalooban ng Langit—ang batang ito ay tunay na ipinahayag na “mahaba ang buhay” ng mga pantas na ito, matapos silang mabigyan ng nararapat na pagpupugay.

Verse 34

त्वत्सकाशं समानीतस्त्वया चैवमुदाहृतः । कथं वागनृता देव ह्यस्माकं भवता सह

“Nang madala sa iyong harapan at ikaw ay nagsalita nang ganito—paano magiging di-totoo ang alinmang salita, O Deva, kung ikaw mismo ang nagsasabi nito sa amin?”

Verse 35

उवाच बालमुद्दिश्य प्रहसन्पद्मसंभवः । मत्समानायुषो बालो मार्कण्डेयो भविष्यति

Ngumiti at itinuro ang bata, sinabi ni Padmasaṃbhava (Brahmā): “Ang batang ito—si Mārkaṇḍeya—ay magkakaroon ng habang-buhay na kapantay ng sa akin.”

Verse 36

कल्पस्यादौ तथा चान्ते सहायो मे भविष्यति । ततस्तु मुनयः प्रीता गृहीत्वा मुनिदारकम् । तस्मिन्नेव प्रदेशे तु मुमुचुश्चेष्टितं यतः

“Sa simula ng isang kalpa at muli sa wakas nito, siya’y magiging kasama ko.” Pagkaraan, ang mga pantas ay nagalak, kinuha ang batang muni, at sa lugar ding iyon ay itinigil nila ang kanilang pagpupunyagi at nagpahinga mula sa pagod.

Verse 37

तीर्थयात्रां गता विप्रा मार्कण्डेयो गृहं ययौ । गत्वा गृहमथोवाच मृकण्डं मुनिसत्तमम्

Nang ang mga pantas na brāhmaṇa ay umalis na sa paglalakbay-dambana sa mga tīrtha, si Mārkaṇḍeya ay umuwi; pagdating sa tahanan, nagsalita siya kay Mṛkaṇḍu, ang pinakadakilang muni.

Verse 38

ब्रह्मलोकमहं नीतो मुनिभिस्तात सप्तभिः । उक्तोऽयं ब्रह्मणा कल्पस्यादौ चान्ते च मे सखा

Wika ni Mārkaṇḍeya: “Ama, dinala ako ng pitong muni sa daigdig ni Brahmā. Ipinahayag ni Brahmā: ‘Ang isang ito’y magiging kaibigan Ko sa simula at sa wakas ng kalpa.’”

Verse 39

भविष्यति न संदेहो मत्समायुश्च बालकः । ततस्तैः पुनरानीतो मुक्तश्चैवाश्रमं प्रति

“Magkakagayon nga, walang alinlangan: ang batang ito’y magkakaroon ng habang-buhay na kapantay ng sa akin.” Pagkaraan, muli siyang ibinalik nila at pinalaya upang magbalik sa āśrama.

Verse 40

मत्कृते हि द्विजश्रेष्ठ यातु ते मनसो ज्वरः । मार्कण्डेयवचः श्रुत्वा मृकण्डो मुनिसत्तमः । जगाम परमं हर्षं क्षणमेकं सुदुःसहम्

“Dahil sa akin, O pinakamahusay sa mga dwija, nawa’y lumisan ang lagnat ng iyong isipan.” Nang marinig ni Mṛkaṇḍu, ang pinakadakilang muni, ang mga salita ni Mārkaṇḍeya, siya’y sinaklot ng sukdulang galak—napakalakas at halos di-matiis kahit sandali.

Verse 41

ततौ धैर्यं समास्थाय वाक्यमेतदुवाच ह

Pagkaraan, muling pinatatag niya ang loob at tapang, at sinabi ang mga salitang ito.

Verse 42

अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम् । यत्त्वया मे सुपुत्रेण दृष्टो लोकपितामहः

Wika ni Mṛkaṇḍu: “Ngayong araw, nagbunga ang aking pagsilang at ang aking buhay ay tunay na naisabuhay—sapagkat ikaw, mabuting anak ko, ay nakakita sa Lolo ng mga daigdig (Brahmā).”

Verse 43

वाजपेयसहस्रेण राजसूयशतेन च । यं न पश्यन्ति विद्वांसः स त्वया लीलया सुत

“Kahit sa isang libong handog na Vājapeya at sandaang Rājasūya, hindi Siya namamasdan ng mga pantas; ngunit ikaw, anak ko, ay nakita Siya nang magaan, na wari’y sa paglalaro.”

Verse 44

दृष्टश्चिरायुरप्येवं कृतस्तेनाब्जयोनिना । दिवारात्रमहं तात तव दुःखेन दुखितः । न निद्रामनुगच्छामि तन्मेदुःखं गतं महत्

“Kaya nga, ang Ipinanganak sa Loto (Brahmā) ay nagkaloob sa iyo ng mahabang buhay. Ngunit, anak ko, araw at gabi akong nagdurusa dahil sa iyong dalamhati. Hindi ako dalawin ng antok—napakalaki ng sakit na dumapo sa akin.”

Verse 209

इति श्रीस्कान्दे महा पुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मार्कण्डेयेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम नवोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang may walumpu’t isang libong śloka—sa ikapitong Prabhāsa Khaṇḍa, at sa unang bahagi ng Prabhāsa Kṣetra Māhātmya, ang kabanatang tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Mārkaṇḍeyeśvara,” na siyang Kabanata 209.