Adhyaya 206

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ श्राद्धविधिं वक्ष्ये पार्वणस्य विधानतः । यथाक्रमं महादेवि शृणुष्वैकमनाः प्रिये

Wika ni Īśvara: Ngayon ay ipaliliwanag Ko ang wastong paraan ng Pārvaṇa Śrāddha ayon sa tuntunin. Makinig ka sa tamang pagkakasunod, O mahal na Mahādevī, na may iisang tuon ng isip, minamahal.

Verse 2

कृत्वापसव्यं पूर्वेद्युः पितृपूर्वं निमंत्रयेत् । भवद्भिः पितृकार्यं नः संपाद्यं च प्रसीदथ

Sa nakaraang araw, matapos isagawa ang apasavya (paglalagay ng banal na sinulid sa kaliwa), dapat anyayahan ang mga brāhmaṇa, na inuuna ang mga Pitṛ (mga ninuno): “Nawa’y ganapin ninyo ang aming gawaing pang-ninuno, at maging mapagpala kayo sa amin.”

Verse 3

सवर्णान्प्रेषयेदाप्तान्द्विजानामुपमन्त्रणे

Para sa paanyaya sa Śrāddha, dapat magsugo ng mapagkakatiwalaang tao na kapareho ng varṇa upang tawagin ang mga dvija (mga “isinilang na makalawa”).

Verse 4

अभोज्यं ब्राह्मणस्यान्नं क्षत्रियाद्यैर्निमन्त्रितैः । तथैव ब्राह्मणस्यान्नं ब्राह्मणेन निमन्त्रितौः

Ang pagkain na ukol sa isang brāhmaṇa ay hindi dapat kainin kapag (ang brāhmaṇa) ay inanyayahan ng kṣatriya at ng iba pa; gayundin, ang pagkain ng brāhmaṇa ay nagiging ipinagbabawal kapag ang paanyaya ay nagawa nang hindi wasto.

Verse 5

ब्राह्मणान्नं ददेच्छूद्रः शूद्रान्नं ब्राह्मणो ददेत् । उभावेतावभोज्यान्नौ भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत्

Maaaring maghandog ang isang śūdra ng pagkaing inilaan para sa brāhmaṇa, at maaari ring maghandog ang brāhmaṇa ng pagkaing inilaan para sa śūdra; ngunit ang dalawang gayong pagkain ay hindi nararapat kainin. Kung nakain na, dapat isagawa ang pag-aayuno at pagtubos na Cāndrāyaṇa.

Verse 6

उपनिक्षेपधर्मेण शूद्रान्नं यः पचेद्द्विजः । अभोज्यं तद्भवेदन्नं स च विप्रः पतेदधः

Kung ang isang dvija (dalawang ulit na isinilang) ay magluto ng pagkaing śūdra sa pagkukunwaring ito’y ayon sa ‘upanikṣepa-dharma’ (pag-iingat ng ipinagkatiwala), ang pagkaing iyon ay nagiging di-dapat kainin; at ang brāhmaṇa ay nahuhulog mula sa wastong asal.

Verse 7

शूद्रान्नं शूद्रसंपर्कः शूद्रेण च सहासनम् । शूद्राज्ज्ञानागमश्चैव ज्वलंतमपि पातयेत्

Pagkaing tinanggap mula sa śūdra, malapit na pakikisalamuha sa śūdra, pag-upo sa iisang upuan kasama ang śūdra, at pagtanggap ng turo mula sa śūdra bilang pinagmumulan ng kaalamang may awtoridad—sinasabing ang mga ito’y nakapagpapabagsak kahit sa taong nagliliyab sa ningning ng tapas at kadalisayan.

Verse 8

शूद्रान्नोपहता विप्रा विह्वला रतिलालसाः । कुपिताः किं करिष्यंति निर्विषा इव पन्नगाः

Ang mga brāhmaṇa, kapag napinsala ng pagkaing śūdra, ay nagiging di-matatag at hinihila ng pagnanasa sa kalayawan. Kahit magalit, ano pa ang magagawa nila—gaya ng ahas na nawalan ng kamandag?

Verse 9

नग्नः स्यान्मलवद्वासा नग्नः कौपीनवस्त्रधृक् । द्विकच्छोऽनुत्तरीयश्च विकच्छोऽवस्त्र एव च

Itinuturing na ‘hubad’ ang taong nakasuot ng maruruming kasuotan; gayundin, ang nagsusuot lamang ng kaupīna (bahag) ay ‘hubad’. Gayon din ang may telang dalawang tiklop ngunit walang pang-itaas, ang nakalugay ang ayos ng tela, at ang ganap na walang kasuotan.

Verse 10

नग्नः काषायवस्त्रः स्यान्नग्नश्चार्धपटः स्मृतः । अच्छिन्नाग्रं तु यद्वस्त्रं मृदा प्रक्षालितं तु यत्

Ayon sa tuntuning ito, ang nagsusuot ng kasāya o telang kulay saffron ay itinuturing na “hubad”; at ang may kalahating tela lamang ay naaalala ring “hubad.” Ngunit ang kasuotang hindi punit ang laylayan, at ang kasuotang nahugasan sa lupa (panlinis na luwad), ay tinatanggap na wasto.

Verse 11

अहतं धातुरक्तं वा तत्पवित्रमिति स्थितम् । अग्रतो वसते मूर्खो दूरे चास्य गुणान्वितः

Ang telang hindi pa nasusuot, o telang tinina ng kulay-mineral, ay itinatakdang dalisay. Gayunman, ang mangmang ay maaaring umupo sa harap na malapit, samantalang ang taong may kabutihan ay nananatili sa malayo.

Verse 12

गुणान्विते च दातव्यं नास्ति मूर्खे व्यतिक्रमः । यस्त्वासन्नमतिक्रम्य ब्राह्मणं पतितादृते । दूरस्थं पूजयेन्मूढो गुणाढ्यं नरकं व्रजेत्

Dapat igawad ang paggalang at kaloob sa taong may kabutihan; walang sala ang lumampas sa mangmang. Ngunit ang sinumang lumampas sa malapit na Brāhmaṇa (maliban sa nalugmok sa asal), at sa kamangmangan ay pararangalan ang malayo—kahit hitik sa mga katangian—ay mapapasa-impiyerno.

Verse 13

वेदविद्याव्रतस्नाते श्रोत्रिये गृहमागते । क्रीडन्त्योषधयः सर्वा यास्यामः परमां गतिम्

Kapag dumating sa tahanan ang isang Śrotriya—na nalinis sa kaalamang Veda, mga panata, at banal na pagligo—nagagalak ang lahat ng halamang-gamot na wari’y nagsasabing, “Mararating namin ang pinakamataas na kalagayan.”

Verse 15

संध्ययोरुभयोर्जाप्ये भोजने दंतधावने । पितृकार्ये च दैवे च तथा मूत्रपुरीषयोः । गुरूणां संनिधौ दाने योगे चैव विशेषतः । एतेषु मौनमातिष्ठन्स्वर्गं प्राप्नोति मानवः

Sa pagbigkas ng japa sa dalawang sandhyā, sa pagkain, sa paglilinis ng ngipin, sa mga ritwal para sa Pitṛ at sa pagsamba sa mga deva, gayundin sa pag-ihi o pagdumi; sa harap ng mga guro, sa pagbibigay-kawanggawa, at lalo na sa yoga—ang nagtatangan ng katahimikan sa mga sandaling ito ay makaaabot sa langit.

Verse 16

यदि वाग्यमलोपः स्याज्जपादिषु कथंचन । व्याहरेद्वैष्णवं मंत्रं स्मरेद्वा विष्णुमव्ययम्

Kung sa anumang paraan ay masira ang pagpipigil sa pananalita habang nagsasagawa ng japa at mga kaugnay na pagtalima, dapat bigkasin ang isang mantrang Vaiṣṇava; o kung hindi, alalahanin si Viṣṇu, ang Di-nasisira at walang pagbabago.

Verse 17

दाने स्नाने जपे होमे भोजने देवतार्चने । देवानामृजवो दर्भाः पितॄणां द्विगुणास्तथा

Sa pag-aalay ng kawanggawa, pagligo, japa, homa, pagkain, at pagsamba sa mga diyos: para sa mga Deva, ang damong darbha ay dapat ilagay nang tuwid; para sa mga Pitṛ (mga ninuno), dapat din itong ayusin nang doblado o dalawahan.

Verse 18

उदङ्मुखस्तु देवानां पितॄणां दक्षिणामुखः । अग्निना भस्मना वापि यवेनाप्युदकेन वा । द्वारसंक्रमणेनापि पंक्तिदोषो न विद्यते

Sa mga ritwal para sa mga Deva, ang pagharap ay sa hilaga; at para sa mga Pitṛ, ang pagharap ay sa timog. At kahit gawin ang paglilinis sa pamamagitan ng apoy, abo, sebada, tubig, o kahit sa pagdaan lamang sa pintuan, hindi lumilitaw ang ‘paṅkti-doṣa’—ang kapintasan ng hanay sa ritwal na kainan.

Verse 19

इष्टश्राद्धे क्रतुर्दक्षो वृद्धौ सत्यवसू स्मृतौ । नैमित्तिके कालकामौ काम्ये चाध्वविरोचनौ

Para sa iṣṭa-śrāddha, sina Kratu at Dakṣa ang inaalala bilang mga namumunong tatanggap. Para sa vṛddhi-śrāddha, inaalala si Satyavasu. Para sa naimittika-śrāddha, tinatawag sina Kāla at Kāma. At para sa kāmya-śrāddha, tinatawag sina Adhva at Virocana.

Verse 20

पुरूरवा आर्द्रवश्च पार्वणे समुदाहृतौ । पुष्टिं प्रजां च न्यग्रोधे बुद्धिं प्रज्ञां धृतिं स्मृतिम्

Para sa pārvaṇa-śrāddha, ipinahayag na sina Purūravas at Ārdrava ang mga iniimbitahang tatanggap. At kapag ang ritwal ay isinagawa na may nyagrodha (punong balete/banyan) bilang daluyan, nagbubunga ito ng pagyabong at supling—kasama ang talino, pag-unawa, katatagan, at alaala.

Verse 21

रक्षोघ्नं च यशस्यं च काश्मीर्यं पात्रमुच्यते । सौभाग्यमुत्तमं लोके मधूके समुदाहृतम्

Ang sisidlang yari sa kahoy na kāśmīrya ay sinasabing pumupuksa sa masasamang puwersa at nagdudulot ng mabuting katanyagan. At sa sisidlang madhūka, ipinahahayag ang sukdulang pagpapala at magandang kapalaran sa daigdig.

Verse 22

फाल्गुनपात्रे तु कुर्वाणः सर्वकामानवाप्नुयात् । परां द्युतिमथार्के तु प्राकाश्यं च विशेषतः

Ang nagsasagawa ng ritwal gamit ang sisidlang phālguna ay magkakamit ng katuparan ng lahat ng ninanais. At sa sisidlang arka, matatamo ang sukdulang liwanag at, lalo na, ang kapansin-pansing ningning.

Verse 23

बिल्वे लक्ष्मीं तपो मेधां नित्यमायुष्यमेव च । क्षेत्रारामतडागेषु सर्वपात्रेषु चैव हि

Sa sisidlang bilva, nakakamit ang kasaganaan (Lakṣmī), bunga ng pag-aayuno at pagninilay, talas ng isip, at patuloy na kahabaan ng buhay. Tunay, ito’y umiiral sa mga bukirin, hardin, at lawa—at gayundin sa lahat ng sisidlan doon.

Verse 24

वर्षत्यजस्रं पर्जन्ये वेणुपात्रेषु कुर्वतः । एतेषां लभ्यते पुण्यं सुवर्णै रजतैस्तथा

Kapag ang diyos ng ulan na si Parjanya ay patuloy na nagbubuhos ng ulan, ang nagsasagawa ng ritwal gamit ang mga sisidlang kawayan ay nagkakamit ng kabutihang-kaloob na katumbas ng pag-aalay ng ginto at gayundin ng pilak.

Verse 25

पलाशफलन्यग्रोधप्लक्षाश्वत्थविकंकताः । औदुम्बरस्तथा बिल्वं चंदनं यज्ञियाश्च ये

Ang palāśa, kahoy na phala, nyagrodha, plakṣa, aśvattha, vikaṅkata, audumbara, bilva, sandalwood, at ang mga kahoy na karapat-dapat sa yajña—ang mga ito’y pinupuri para sa paggamit sa ritwal.

Verse 26

सरलो देवदारुश्च शालाश्च खदिरास्तथा । समिदर्थं प्रशस्ताः स्युरेते वृक्षा विशेषतः

Ang saralā, devadāru, śālā, at khadira—ang mga punong ito, lalo na, ay pinupuri bilang samidh (panggatong na iniaalay sa yajña).

Verse 27

श्लेष्मातको नक्तमाल्यः कपित्थः शाल्मली तथा । निंबो बिभीतकश्चैव श्राद्धकर्मणि गर्हिताः

Ang śleṣmātaka, naktamālya, kapittha, śālmalī, nimba, at bibhītaka—ang mga ito ay sinisisi at hindi nararapat gamitin sa mga ritong Śrāddha.

Verse 28

अनिष्टशब्दां संकीर्णा रूक्षां जन्तुमतीमपि । प्रतिगंधां तु तां भूमिं श्राद्धकर्मणि गर्हयेत्

Para sa ritong Śrāddha, dapat itakwil ang lupang may masamang ingay, siksikan at magulo, tuyot at magaspang, pinamumugaran ng mga nilalang, o may bahong nakakasulasok.

Verse 29

त्रैशंकवं त्यजेद्देशंसर्वद्वादशयोजनम् । उत्तरेण महानद्या दक्षिणेन च केवलम्

Dapat iwasan nang lubos ang lupain na tinatawag na Traiśaṃkava, na may lawak na labindalawang yojana, na nasasaklawan sa hilaga ng dakilang ilog at sa timog ayon sa pagkakasaad.

Verse 30

देशस्त्रैशं कवोनाम वर्जितः श्राद्धकर्मणि । कारस्काराः कलिंगाश्च सिंधोरुत्तरमेव च । प्रणष्टाश्रमधर्माश्च वर्ज्या देशाः प्रयत्नतः

Ang lupain na tinatawag na Traiśaṃkava ay dapat iwasan sa ritong Śrāddha. Gayundin ang Kāraskāra, ang Kaliṅga, at ang hilagang pook lampas sa Sindhu; at sa pangkalahatan, ang mga bansang naparam na ang mga tuntunin ng āśrama—dapat layuan nang may pag-iingat.

Verse 31

ब्राह्मणं तु कृतं प्रोक्तं त्रेता तु क्षत्रियं स्मृतम् । वैश्यं द्वापरमित्याहुः शूद्रं कलियुगं स्मृतम्

Ipinahahayag na ang Kṛta-yuga ay may likas na “brahminikal”; ang Tretā ay inaalala bilang “kṣatriya”; ang Dvāpara ay sinasabing “vaiśya”; at ang Kali-yuga ay inaalala bilang “śūdra”—sa diwang ang nangingibabaw na hilig ng bawat panahon.

Verse 32

कृते तु पितरः पूज्यास्त्रेतायां च सुरास्तथा । मुनयो द्वापरे नित्यं पाखंडाश्च कलौ युगे

Sa Kṛta-yuga, ang mga Pitṛ (mga ninunong banal) ang dapat sambahin; sa Tretā, gayundin ang mga diyos; sa Dvāpara, ang mga muni o pantas ay pinararangalan palagi; ngunit sa Kali-yuga, nangingibabaw ang mga landas na erehe at mapagpaimbabaw.

Verse 33

शुक्लपक्षस्य पूर्वाह्णे श्राद्धं कुर्याद्विचक्षणः । कृष्णपक्षेऽपराह्ने तु रौहिणं न विलंघयेत्

Ang taong may pag-unawa ay dapat magsagawa ng Śrāddha sa umaga (bago tanghali) sa maliwanag na kalahati ng buwan (Śukla-pakṣa); ngunit sa madilim na kalahati (Kṛṣṇa-pakṣa), sa hapon—nang hindi nilalabag ang wastong tuntunin ng Rohiṇī.

Verse 35

रत्निमात्रप्रमाणं च पितृतीर्थं तु संस्कृतम् । उपमूले तथा लूनाः प्रस्तरार्थे कुशोत्तमाः । तथा श्यामाकनीवारा दूर्वाश्च समुदाहृताः । स्व कीर्तिमतां श्रेष्ठो बहुकेशः प्रजापतिः

Ang Pitṛ-tīrtha ay dapat ihanda nang wasto ayon sa sukat na isang ratni (isang dangkal). Ang kuśa na damo na pinuputol malapit sa ugat ang ipinahahayag na pinakamainam sa paglalatag ng batayang pang-ritwal; gayundin, pinupuri rin ang śyāmāka, nīvāra, at dūrvā. Sa mga bantog, si Prajāpati na “Bahukeśa” ang sinasabing pinakadakila.

Verse 36

तस्य केशा निपतिता भूमौ काशत्वमागताः । तस्मान्मेध्याः सदा काशाः श्राद्धकर्मणि पूजिताः

Ang mga buhok niya, nang mahulog sa lupa, ay naging kāśa na damo. Kaya ang kāśa ay laging dalisay at pinararangalan sa pagsasagawa ng Śrāddha.

Verse 37

पिण्डनिर्वपणं तेषु कर्तव्यं भूतिमिच्छता । उष्णमन्नं द्विजातिभ्यः श्रद्धया विनिवेशयेत्

Ang naghahangad ng kagalingan at kasaganaan ay dapat maghandog ng mga piṇḍa roon; at may pananampalataya, maglingkod ng mainit at bagong lutong pagkain sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang).

Verse 39

अन्यत्र फलपुष्पेभ्यः पानकेभ्यश्च पण्डितः । हस्ते दत्त्वा तु वै स्नेहाल्लवणं व्यञ्जनानि च । आयसेन च पात्रेण तद्वै रक्षांसि भुञ्जते । द्विजपात्रेषु दत्त्वान्नं तूष्णीं संकल्पमाचरेत्

Maliban sa prutas, bulaklak, at inumin, ang marunong ay hindi dapat, dahil sa paglingap, maglagay ng asin at mga ulam nang tuwiran sa kamay. Kapag inihain sa sisidlang bakal, iyon ay kinakain ng mga rākṣasa. Matapos ilagay ang pagkain sa mga sisidlan ng mga dvija, isagawa ang saṃkalpa nang tahimik.

Verse 40

दर्व्यादिस्थेन नो तेषां संबन्धो दृश्यते यतः । यश्च शूकरवद्भुंक्ते यश्च पाणितले द्विजः । न तदश्नंति पितरो यः सवाचं समश्नुते

Sapagkat walang wastong kaugnayan sa ritwal kapag kumakain habang hawak ang sandok at mga kasangkapang gaya nito; at ang kumakain na parang baboy, o ang dvija na kumakain mula sa palad—ang pagkaing kinakain habang nagsasalita ay hindi tinatanggap ng mga Pitṛ.

Verse 41

द्विहायनस्य वत्सस्य विशंत्यास्यं यथा सुखम् । तथा कुर्यात्प्रमाणेन पिण्डान्व्यासेन भाषितम्

Kung paanong ang pagkain ay pumapasok nang maginhawa sa bibig ng guya na dalawang taon, gayon din dapat ihanda ang mga piṇḍa sa wastong sukat—ito ang itinuro ni Vyāsa.

Verse 42

न स्त्री प्रचालयेत्तानि ज्ञानहीनो न चाव्रतः । स्वयं पुत्रोऽथवा यस्य वाञ्छेदभ्युदयं परम्

Hindi dapat galawin ng babae ang mga handog na iyon (piṇḍa/Śrāddha), ni ang walang kaalaman sa ritwal, ni ang walang pagsunod sa vrata. Sa halip, ang anak na lalaki mismo—o ang naghahangad ng pinakamataas na kapakanan—ang dapat magsagawa nito nang wasto.

Verse 43

भाजनेषु च तिष्ठत्सु स्वस्तिं कुर्वन्ति ये द्विजाः । तदन्नमसुरैर्भुक्तं निराशाः पितरो गताः

Kapag nakatayo pa ang mga sisidlan, kung ang mga dwija ay maagang bumigkas ng ‘svasti’ (pagpapala), ang pagkaing iyon ay kinakain ng mga Asura, at ang mga Pitṛ (ninuno) ay umaalis na bigo.

Verse 44

अप्स्वेकं प्लावयेत्पिण्डमेकं पत्न्यै निवेदयेत् । एकं वै जुहुयादग्नावेषा तु त्रिविधा गतिः

Ang isang piṇḍa ay palutangin sa tubig; ang isa ay ihandog sa asawa; at ang isa pa ay ihulog bilang handog sa apoy—ito ang tatlong-uring pamamaraan.

Verse 45

छन्दोगं भोजयेच्छ्राद्धे वैश्वदेवे च बह्वृचम् । पुष्टिकर्मण्यथाध्वर्युं शान्तिकर्मण्यथर्वणम्

Sa Śrāddha, pakainin ang isang Chāndoga; sa ritong Vaiśvadeva, ang isang Bahvṛc. Sa mga ritong puṣṭi (pagpapalakas at kasaganaan), pakainin ang isang Adhvaryu; at sa mga ritong śānti (pagpapayapa), ang isang paring Atharvan.

Verse 46

द्वौ देवेऽथर्वणौ विप्रौ प्राङ्मुखौ च निवेशयेत् । पित्र्ये ह्युदङ्मुखान्कुर्याद्बह्वृचाध्वर्युसामगान्

Para sa mga ritong ukol sa mga Deva, paupuin ang dalawang Brāhmaṇa Atharvan na nakaharap sa silangan. Ngunit para sa mga ritong ukol sa mga Pitṛ, paupuin ang Bahvṛc, Adhvaryu, at Sāmaga na nakaharap sa hilaga.

Verse 47

जात्यश्च सर्वा दातव्या मल्लिका श्वेतयूथिका । जलोद्भवानि सर्वाणि कुसुमानि च चम्पकम्

Ihandog ang lahat ng uri ng sampagita—mallikā at puting yūthikā; gayundin ang lahat ng bulaklak na sumisibol sa tubig, at pati ang mga bulaklak ng campaka.

Verse 48

मधूकं रामठं चैव कर्पूरं मरिचं गुडम् । श्राद्धकर्मणि शस्तानि सैंधवं त्रपुसं तथा

Ang madhūka, rāmaṭha, kampor, pamintang itim, at jaggery—mga ito’y pinupuri para sa pagsasagawa ng Śrāddha; gayundin ang asin-bato (saindhava) at trapusa.

Verse 49

ब्राह्मणः कम्बलो गावः सूर्योग्निरतिथिश्च वै । तिला दर्भाश्च कालश्च नवैते कुतपाः स्मृताः

Isang Brāhmaṇa, isang kumot (kambala), mga baka, ang araw, ang apoy, at isang panauhin; linga, damong darbha, at panahon—ang siyam na ito’y inaalala bilang “kutapa”.

Verse 50

आपद्यनग्नौ तीर्थे च चंद्रसूर्यग्रहे तथा । नाचरेत्संग्रहे चैव तथैवास्तमुपागते

Kapag nasa kagipitan, kapag may sunog, sa isang tīrtha (banal na tawiran), sa panahon ng eklipse ng buwan o araw; sa oras ng pag-iimpok/pag-iipon, at gayundin kapag lumubog na ang araw—huwag isagawa ang itinakdang asal o ritwal.

Verse 51

संशुद्धा स्याच्चतुर्थेऽह्नि स्नाता नारी रजस्वला । दैवे कर्मणि पित्र्ये च पञ्चमेऽहनि शुद्ध्यति

Ang babaeng may regla, matapos maligo, ay itinuturing na nalinis sa ikaapat na araw; ngunit para sa mga ritwal para sa mga diyos at para sa mga ninuno, sa ikalimang araw siya nagiging karapat-dapat (malinis).

Verse 52

द्रव्याभावे द्विजाभावे प्रवासे पुत्रजन्मनि । आमश्राद्धं प्रकुर्वीत यस्य भार्या रजस्वला

Sa kakulangan ng handog, sa kakulangan ng brāhmaṇa, habang nasa paglalakbay na malayo sa tahanan, o sa pagsilang ng anak na lalaki—kung ang asawa ay may regla, dapat isagawa ang “āma-śrāddha”, isang payak na Śrāddha ayon sa pangangailangan.

Verse 53

सर्पविप्रहतानां च दंष्ट्रिशृंगिसरीसृपैः । आत्मनस्त्यागिनां चैव श्राद्धमेषां न कारयेत्

Hindi dapat ipagawa ang śrāddha para sa mga tinamaan o napatay ng ahas, o ng mga gumagapang na may pangil o sungay na kumakagat, ni para sa mga kusang nagwakas ng sariling buhay.

Verse 54

चण्डालादुदकात्सर्पाद्ब्राह्मणाद्वैद्युतादपि । दंष्ट्रिभ्यश्च पशुभ्यश्च मरणं पापकर्मणाम्

Ang kamatayang dulot ng caṇḍāla, ng tubig, ng ahas, ng isang brāhmaṇa, maging ng kidlat, at ng mga nilalang na nangangagat at mababangis na hayop—ganyang kamatayan ang sinasabing bahagi ng mga gumagawa ng kasalanan.

Verse 55

सर्वैरनुमतं कृत्वा ज्येष्ठेनैव च यत्कृतम् । द्रव्येण च विभक्तेन सर्वैरेव कृतं भवेत्

Kapag ang lahat ay nagbigay ng pagsang-ayon, anumang gawin ng panganay ay itinuturing na ginawa ng lahat—lalo na kung ang gugol ay naibahagi nang nararapat.

Verse 56

अमावास्यां पितृश्राद्धे मंथनं यस्तु कारयेत् । तत्तक्रं मदिरातुल्यं घृतं गोमांसवत्स्मृतम्

Kung sa araw ng amāvāsyā, sa pitr-śrāddha (śrāddha para sa mga ninuno), may magpagawa ng pag-uga/pagkaskas ng gatas o maasim na gatas, ang buttermilk na iyon ay itinuturing na tulad ng alak, at ang ghee ay inaalala na tulad ng laman ng baka—kaya di nararapat sa ritwal.

Verse 57

भुंजंति क्रमशः पूर्वे तथा पिंडाशिषो ऽपि च । निमंत्रितो द्विजः श्राद्धे न शयीत स्त्रिया सह

Ang mga nauna (mga nakatatanda at pangunahing panauhin) ay kumakain ayon sa wastong ayos, at gayundin ang mga pagpapalang kaugnay ng handog na piṇḍa. Ang dvija (dalawang ulit na isinilang) na inanyayahan sa śrāddha ay hindi dapat mahiga kasama ang babae sa panahon ng pagtalima.

Verse 58

श्रादभुक्प्रातरुत्थाय प्रकुर्याद्दन्तधावनम् । श्राद्धकर्ता न कुर्वीत दन्तानां धावनं बुधः

Ang sinumang kumain ng handog na pagkain ng śrāddha ay dapat bumangon sa umaga at magsagawa ng paglilinis ng ngipin. Ngunit ang mismong nagsasagawa ng ritwal na śrāddha, bilang marunong, ay hindi nararapat maglinis ng ngipin habang isinasagawa ang pagtalima sa śrāddha.

Verse 59

वर्षेवर्षे तु यच्छ्राद्धं मातापित्रोर्मृतेऽहनि । मलमासे न कर्तव्यं व्यासस्य वचनं यथा

Ang taunang śrāddha na isinasagawa bawat taon sa araw ng pagpanaw ng ina o ama ay hindi dapat gawin sa malamāsa, ang buwang idinaragdag, ayon sa pahayag ni Vyāsa.

Verse 60

गर्भे वार्धुषिके प्रेते भृत्ये मासानुमासिके । आब्दिके च तथा श्राद्धे नाधिमासो विधीयते

Para sa mga ritwal ukol sa pagkalaglag (garbha), sa pagtalima ng vārddhuṣika, sa mga seremonyang panglibing para sa yumao, sa ritwal sa pagkamatay ng isang lingkod, sa buwanang śrāddha, at gayundin sa taunang śrāddha—hindi dapat gamitin ang adhimāsa, ang buwang idinaragdag, bilang takdang panahon ng pagsasagawa.

Verse 61

विवाहादौ स्मृतः सौरो यज्ञादौ सावनः स्मृतः । आब्दिके पितृकार्ये तु चान्द्रो मासः प्रशस्यते

Para sa mga ritwal na nagsisimula sa kasal, itinuturo ang bilang na solar (saura); para sa mga ritwal na nagsisimula sa yajña, itinuturo ang sāvana, ang pagbibilang ayon sa mga araw. Ngunit para sa taunang gawain para sa mga ninuno, ang buwang lunar (cāndra māsa) ang pinupuri bilang pinakamainam.

Verse 62

यस्मिन्राशौ गते सूर्ये विपत्तिः स्याद्द्विजन्मनः । तद्राशावेव कर्तव्यं पितृकार्यं मृतेऽहनि

Kung sa pagpasok ng Araw sa isang tanda ng zodiako ay magdudulot ng kapahamakan sa isang dvija (dalawang ulit na isinilang), kung gayon ang ritwal para sa mga ninuno ay dapat isagawa sa mismong tandang iyon—sa araw ng pagpanaw.

Verse 63

वषट्कारश्च होमश्च पर्व चाग्रायणं तथा । मलमासेऽपि कर्तव्यं काम्या इष्टीर्विवर्जयेत्

Ang mga panawagang Vaṣaṭ, ang homa, ang mga pagtalima sa kapistahan (parvan), at ang handog ng unang butil (āgrāyaṇa) ay dapat isagawa kahit sa malamāsa na itinuturing na “di-dalisay”; ngunit ang mga iṣṭi na ginagawa dahil sa pagnanasa at pakinabang sa mundo ay dapat iwasan.

Verse 64

अग्न्याध्येयं प्रतिष्ठां च यज्ञदानव्रतानि च । वेदव्रतवृषोत्सर्गचूडाकरणमेखलाः

Ang pag-aaral at pag-aalaga sa banal na apoy (agni), ang mga pagtatalaga (pratiṣṭhā), mga yajña, mga handog na kawanggawa (dāna) at mga panata (vrata); gayundin ang mga panatang pang-mag-aaral ng Veda (veda-vrata), ang pag-aalay ng toro (vṛṣotsarga), ang seremonyang pag-ahit ng buhok (cūḍākaraṇa), at ang pagtataling-baywang (mekhalā)—lahat ng ito’y binibilang dito bilang mga gawaing ritwal na dapat isagawa ayon sa wastong tuntunin at panahon.

Verse 65

मांगल्यमभिषेकं च मलमासे विवर्जयेत् । नित्यनैमित्तिके कुर्यात्प्रयतः सन्मलिम्लुचे । तीर्थे स्नानं गज च्छायां प्रेतश्राद्धं तथैव च

Sa malamāsa, dapat iwasan ang mga seremonyang māṅgalya na mapalad at ang mga abhiṣeka na pagbubuhos ng banal na tubig. Gayunman, nang may pagpipigil at pagsisikap, gawin pa rin ang mga tungkuling araw-araw at ang mga tungkuling ayon sa pagkakataon (nitya at naimittika) kahit sa buwang “malimluca”. Mainam din ang pagligo sa tīrtha, ang pagbibigay ng “gaja-chāyā” na kawanggawa, at ang pagsasagawa ng śrāddha para sa bagong yumao.

Verse 66

रसा यत्र प्रशस्यन्ते भोक्तारो बंधुगोत्रिणः । राजवार्तादि संक्रंदो रक्षःश्राद्धस्य लक्षणम्

Kung saan ang mga kumakain—na mga kamag-anak at iisang angkan—ay pumupuri sa lasa ng pagkain, at kung saan may maingay na usapan tungkol sa mga hari, tsismis, at iba pa: ito ang mga tanda ng “rakṣaḥ-śrāddha”, isang śrāddha na nasisira dahil sa di-wastong asal.

Verse 67

श्राद्धं कृत्वा परश्राद्धे यस्तु भुंक्ते च विह्वलः । पतंति पितरस्तस्य लुप्तपिण्डोदकक्रियाः

Ang sinumang matapos magsagawa ng śrāddha ay, dahil sa pagkalito ng pagnanasa sa pagkain, kumain pa sa śrāddha ng iba, ay nagpapabagsak sa sarili niyang mga ninuno; sapagkat ang kanyang mga handog na piṇḍa at tubig (udaka) ay nagiging tila nawala at walang bisa.

Verse 68

तैलमुद्वर्तनं स्नानं दन्तधावनमेव च । क्लृप्तरोमनखेभ्यश्च दद्याद्गत्वापरेऽहनि

Ang pagpapahid at pagmamasahe ng langis, ang pagligo, at ang pagsisipilyo—pati ang ginupit na buhok at mga kuko—ay dapat itapon nang wasto lamang pagpasok sa susunod na araw.

Verse 69

निमन्त्रिता यथान्यायं हव्ये कव्ये द्विजोत्तमाः । कथंचिदप्यतिक्रामेत्पापः शूकरतां व्रजेत्

Kapag inanyayahan ayon sa dharma para sa handog sa mga diyos (havya) o sa mga ninuno (kavya), ang pinakadakila sa mga dalawang-ulit-ipinanganak ay hindi dapat lumiban o lumabag sa takdang oras; ang nagkasalang gumawa nito ay babagsak sa kalagayang maging baboy.

Verse 70

दैवे च पितृ श्राद्धे चाप्याशौचं जायते यदा । आशौचान्तेऽथवा तत्र तेभ्यः श्राद्धं प्रदीयते

Kung sa pag-aalay sa mga diyos o sa śrāddha para sa mga ninuno ay sumapit ang āśauca (ritwal na karumihan), kung gayon—pagkaraan nitong matapos, o doon mismo ayon sa hinihingi ng ritwal—dapat ihain nang wasto ang śrāddha para sa mga Pitṛ.

Verse 71

अथ श्राद्धावसाने तु आशिषस्तत्र दापयेत् । दीर्घा नागास्तथा नद्यो विष्णोस्त्रीणि पदानि च । एवमेषां प्रमाणेन दीर्घमायुरवाप्नुयाम्

Pagkatapos, sa pagtatapos ng śrāddha, ipabigkas doon ang mga pagpapala: “Nawa’y maging mahaba (ang aking buhay) gaya ng mga dakilang Nāga, gaya ng mga ilog, at gaya ng tatlong hakbang ni Viṣṇu.” Sa gayong mapalad na paghahambing, nawa’y makamtan ko ang mahabang buhay.

Verse 72

अपां मध्ये स्थिता देवाः सर्वमप्सु प्रतिष्ठितम् । ब्राह्मणस्य करे न्यस्ताः शिवा आपो भवन्तु नः

Ang mga diyos ay nananahan sa gitna ng mga tubig; ang lahat ng bagay ay nakatatag sa tubig. Kapag inilagay sa kamay ng isang Brāhmaṇa, nawa’y maging mapalad at mapagpala sa amin ang mga tubig na iyon.

Verse 73

लक्ष्मीर्वसति पुष्पेषु लक्ष्मीर्वसति पुष्करे । लक्ष्मीर्वसतु वासे मे सौमनस्यं ददातु मे

Si Lakṣmī ay nananahan sa mga bulaklak; si Lakṣmī ay nananahan sa lotus. Nawa’y manahan si Lakṣmī sa aking tahanan, at ipagkaloob sa akin ang kapayapaan at kagalakan ng puso.

Verse 74

अक्षतं चाऽस्तु मे पुण्यं शांतिः पुष्टिर्धृतिश्च मे । यद्यच्छ्रेयस्करं लोके तत्तदस्तु सदा मम

Nawa’y hindi maputol ang aking kabutihang-loob at gantimpala; nawa’y mapasakin ang kapayapaan, kasaganaan, at katatagan. Anumang tunay na nagdudulot ng kagalingan sa daigdig—nawa’y laging mapasakin iyon.

Verse 75

दक्षिणायां तु सर्वत्र बहुदेयं तथास्तु नः । एवमस्त्विति तैर्वाच्यं मूर्ध्ना ग्राह्यं च तेन तत्

Sa pagbibigay ng dakṣiṇā, nararapat na maging bukas-palad sa lahat ng dako—nawa’y maging gayon din para sa amin. Dapat sabihin ng mga pari, “Mangyari nawa,” at tanggapin iyon ng nagkakaloob na nakayuko ang ulo sa paggalang.

Verse 76

पिंडमग्नौ सदा देयाद्भोगार्थी सततं नरः । प्रजार्थं पत्न्यै वै दद्यान्मध्यमं मंत्रपूर्वकम्

Ang lalaking naghahangad ng kaluguran ay dapat laging maghandog ng piṇḍa sa apoy. Para sa pagkakaroon ng supling, ibigay niya sa asawa ang gitnang piṇḍa, na sinasamahan ng wastong mga mantra.

Verse 77

उत्तमां द्युतिमविच्छन्गोषु नित्यं प्रदापयेत् । आज्ञामिच्छेद्यशः कीर्तिमप्सु नित्यं प्रवेशयेत्

Ang naghahangad ng dakilang liwanag ay dapat laging maghandog sa mga baka. Ang nagnanais ng kapangyarihan, dangal, at katanyagan ay dapat laging maghandog at magpaubaya nito sa mga tubig.

Verse 78

प्रार्थयन्दीर्घमायुश्च वायसेभ्यः प्रदापयेत् । कुमारलोकमन्विच्छन्कुक्कुटेभ्यः प्रदापयेत्

Ang nagdarasal para sa mahabang buhay ay dapat maghandog sa mga uwak. Ang nagnanais makamit ang “Daigdig ni Kumāra” ay dapat maghandog sa mga tandang.

Verse 79

आकाशे प्रक्षिपेद्वापि स्थितो वा दक्षिणामुखः । पितॄणां स्थानमाकाशं दक्षिणा चैव दिक्तथा

Maaaring ihagis (ang handog) sa himpapawid, o gawin ito habang nakatayo at nakaharap sa timog. Para sa mga Pitṛ (mga ninunong banal), ang langit ang kanilang tahanan, at gayundin ang dakong timog ang kanilang dako.

Verse 80

नक्तं तु वर्जयेच्छ्राद्धं राहोरन्यत्र दर्शनात् । सर्वस्वेनापि कर्तव्यं क्षिप्रं वै राहुदर्शनात्

Dapat iwasan ang śrāddha sa gabi, maliban kung sa pagkakataong makita si Rāhu (ang eklipse). Kapag nakita si Rāhu, dapat isagawa agad ang ritwal—kahit pa sa buong kaya at yaman—sapagkat ang pagkakitang iyon ay humihingi ng madaliang banal na gawa.

Verse 81

उपरागे न कुर्याद्यः पंके गौरिव सीदति । कुर्वाणस्तु तरेत्पापं सा च नौरिव सागरे

Ang hindi nagsasagawa ng itinakdang ritwal sa oras ng eklipse ay lulubog na parang baka sa putik. Ngunit ang nagsasagawa nito ay tatawid lampas sa kasalanan, gaya ng bangkang tumatawid sa karagatan.

Verse 82

कृष्णमाषास्तिलाश्चैव श्रेष्ठाः स्युर्यवशालयः । महायवा व्रीहियवास्तथैव च मसूरिकाः

Para sa mga handog ng śrāddha, ang black gram at linga ay ipinahayag na pinakamainam; gayundin ang sebada at mga butil gaya ng malaking sebada, bigas-sebada, at lentil ay pinupuri bilang angkop na alay.

Verse 83

कृष्णाः श्वेताश्च वा ग्राह्याः श्राद्धकर्मणि सर्वदा । बिल्वामलकमृद्वीकं पनसाम्रातदाडिमम्

Sa mga ritong śrāddha, ang mga bagay na mula sa uri na maitim o maputi ay laging maaaring tanggapin. Ang mga bungang bilva, āmalaka, ubas, langka, mangga, at granada ay pinahihintulutan ding ialay.

Verse 84

भव्यं पारापतं चैव खर्जूरं करमर्द्दकम् । सकोरका बदर्यश्च तालकंदं तथा बिसम्

Angkop din ang bhavya at pārāpata, kasama ang datiles at karamarda; gayundin ang sakorakā, bungang badarī (jujube), mga tuber ng palma, at tangkay ng lotus ay pinahihintulutan.

Verse 85

तमालासनकंदं च मावेल्लं शतकंदली । कालेयं कालशाकं च मुद्गान्नं च सुवर्चलम्

Tinatanggap ang mga tuber ng tamālāsana, ang māvella, at ang śata-kaṁdalī; gayundin ang kāleya, madidilim na dahong gulay, mga luto mula sa munggo (mudga), at suvarcalā ay pinahihintulutan sa ritwal.

Verse 86

मांसं क्षीरं दधि शाकं व्योषं वेत्रांकुरस्तथा । कट्फलं वज्रकं द्राक्षां लकुचं मोचमेव च

Tinatanggap ang karne, gatas, dadhi (curd), mga dahong gulay, at ang tatlong maanghang na pampalasa (vyōṣa); gayundin ang usbong ng kawayan, kaṭphala, vajraka, ubas, lakuca, at saging ay maaaring ihandog nang nararapat.

Verse 87

प्रियामलकदुर्ग्रीवं तिंडुकं मधुसाह्वयम् । वैकंकतं नालिकेरं शृङ्गाटकपरूषकम्

Tinatanggap ang priyāmalaka, durgrīva, tiṇḍuka, at ang bungang tinatawag na madhusāhvaya; gayundin ang vaikaṅkata, niyog, water-chestnut, at parūṣaka ay maaaring ialay.

Verse 88

पिप्पलीमरिचं चैव पटोली बृहतीफलम् । आरामस्य तु सीमाऽन्तः संभवं सर्वमेव तु

Katanggap-tanggap ang mahabang paminta at itim na paminta, gayundin ang paṭolī at bunga ng bṛhatī. Tunay, anumang tumutubo sa loob ng hanggahan ng halamanan ay maaari ring ituring na angkop na kunin.

Verse 89

एवमादीनि चान्यानि पुष्पाणि श्राद्धकर्मणि । मसूराः शतपुष्प्याश्च कुसुमं श्रीनिकेतनम्

Gayundin, ang mga bulaklak na ito at iba pang bulaklak ay maaaring gamitin sa mga ritong śrāddha—tulad ng masūrā, śatapuṣpī, at ang bulaklak na tinatawag na “śrī-niketana”.

Verse 90

वर्या स्वातियवा नित्यं तथा वृषयवासकौ । वंशा करीरा सुरसा मार्जिता भूतृणानि च

Sa mga ritong Śrāddha, maaaring gamitin nang palagian (bilang angkop na gulay/dahon) ang varyā, svātiyavā, at vṛṣayavāsaka; gayundin ang usbong ng kawayan (vaṃśā), karīra, surasā, mārjitā, at mga damong bhūtṛṇa.

Verse 91

वर्जनीयानि वक्ष्यामि श्राद्धकर्मणि नित्यशः । लशुनं गृंजनं चैव पलांडुं पिण्डमूलकम् । मोगरं चात्र वैदेहं दीर्घमूलकमेव च

Ngayon ay sasabihin ko ang mga dapat laging iwasan sa pagsasagawa ng Śrāddha: bawang, gṛñjana, sibuyas, piṇḍamūlaka, at mogara; gayundin ang vaideha at dīrghamūlaka.

Verse 92

दिवसस्याष्टमे भागे मन्दीभूते दिवाकरे । आसुरं तद्भवेच्छ्राद्धं पितृणां नोपतिष्ठते

Kapag isinagawa ang Śrāddha sa oras na umabot na ang araw sa ikawalong bahagi at nanghihina na ang araw, ang Śrāddha na iyon ay nagiging ‘āsura’ sa likas at hindi nakararating sa mga Pitṛ (ninuno).

Verse 93

चतुर्थे प्रहरे प्राप्ते यः श्राद्धं कुरुते नरः । वृथा श्राद्धमवाप्नोति दाता च नरकं व्रजेत्

Kapag ang isang tao ay nagsagawa ng Śrāddha sa pagdating ng ikaapat na pagbabantay ng araw, ang Śrāddha ay nagiging walang saysay; at ang nagkakaloob, dahil sa paglabag sa tuntunin, ay maaari pang mapunta sa impiyerno.

Verse 94

लेखाप्रभृत्यथादित्ये मुहूर्तास्त्रय एव च । प्रातस्तस्योत्तरं कालं भगमाहुर्विपश्चितः

Mula sa bahaging tinatawag na “Lekhā” na inuugnay sa araw, tunay na may tatlong muhūrta; at ang panahong kasunod ng bahaging umaga na iyon ay tinatawag ng mga pantas na “Bhaga”.

Verse 95

संगवस्त्रिमुहूर्तोऽयं मध्याह्नस्तु समन्ततः । ततश्च त्रिमुहूर्ताश्च अपराह्णो विधीयते

Ang Saṃgava ay binubuo ng tatlong muhūrta. Ang Madhyāhna (tanghaling-tapat) ay lumalaganap nang ganap; at pagkatapos nito, ang isa pang tatlong muhūrta ay itinatakda bilang Aparāhṇa, ang oras ng hapon.

Verse 96

पञ्चमोऽथ दिनांशो यः स सायाह्न इति स्मृतः

Ang ikalimang bahagi ng araw ay inaalala bilang “sāyāhna”, ang oras ng dapithapon.

Verse 97

तथा च श्रुतिः । यदैवादित्योऽथ वसन्तो यदा संगविकोऽथ ग्रीष्मो यदा वा माध्यंदिनोऽथ वर्षा यदपराह्णोऽथ शरत् । घदेवास्तमेत्यथ हेमन्त इति

At ganito ang sinasabi ng śruti: kapag sumisikat ang araw, iyon ay tagsibol; kapag sa saṃgava, iyon ay tag-init; kapag sa madhyāhna, iyon ay panahon ng ulan; kapag sa aparāhṇa, iyon ay taglagas; at kapag ang mga diyos ay nagpapahinga sa paglubog ng araw, iyon ay taglamig—ganyan ang sinasabi.

Verse 98

प्रारभ्य कुतपे श्राद्धे कुर्यादारोहणं बुधः । विधिज्ञो विधिमास्थाय रोहिणं न तु लंघयेत्

Sa pagsisimula ng Śrāddha sa muhūrta na Kutapa, ang marunong ay dapat magsagawa ng ‘ārohaṇa’ (pag-akyat o pag-usad) ayon sa tuntunin. Batid ang batas at sumusunod dito, huwag lalampas sa muhūrta na Rauhiṇa.

Verse 99

अष्टमो यो मुहूर्तश्च कुतपः स निगद्यते । नवमो रौहिणः प्रोक्त इति श्राद्धविदो विदुः

Ang ikawalong muhūrta ay tinatawag na Kutapa; ang ikasiyam ay ipinahahayag na Rauhiṇa—ganyan ang nalalaman ng mga dalubhasa sa Śrāddha.

Verse 100

एकोद्दिष्टं तु मध्याह्नं प्रातर्वै जातकर्मणि । पित्र्यार्थं निर्वपेत्पाकं वैश्वदेवार्थमेव च

Ang ekoddiṣṭa (Śrāddha para sa iisang ninuno) ay dapat ganapin sa katanghaliang-tapat; samantalang ang mga ritong kaugnay ng kapanganakan ay ginagawa sa umaga. Dapat magluto at maghandog ng pagkain kapwa para sa mga Pitṛ (mga ninuno) at para rin sa handog na Vaiśvadeva.

Verse 101

वैश्वदेवे न पित्र्यार्थं न पित्र्यं वैश्वदेविके । कृत्वा श्राद्धं महादेवि ब्राह्मणांश्च विसर्ज्य च

Sa ritong Vaiśvadeva, huwag gawin ang bahaging sadyang para sa mga Pitṛ; at sa ritong pang-ninuno, huwag isingit ang bahagi ng Vaiśvadeva. Matapos maisagawa ang Śrāddha, O Mahādevī, at matapos mapauwi nang may paggalang ang mga brāhmaṇa, saka magpatuloy ayon sa nararapat.

Verse 102

वैश्वदेवादिकं कर्म ततः कुर्याद्वरानने । बहुहव्येन्धने चाग्नौ सुसमिद्धे विशेषतः

Pagkatapos nito, O may magandang mukha, isagawa ang mga gawain ng ritwal na nagsisimula sa Vaiśvadeva at iba pa, lalo na kapag ang apoy ay mahusay na nagliliyab, na may saganang handog at panggatong.

Verse 103

विधूमे लेलिहाने च कुर्यात्कर्म प्रसिद्धये । अप्रबुद्धे सधूमे च जुहुयाद्यो हुताशने

Kapag ang apoy ay walang usok at ang mga liyab ay dumidila paitaas, dapat isagawa ang ritwal upang matiyak ang ganap na katuparan. Ngunit ang sinumang maghandog ng alay sa apoy na mapurol at mausok ay salungat sa wastong pagsasagawa.

Verse 104

यजमानो भवेदन्धः कुपुत्र इति निश्चितम् । दुर्गन्धश्चैव कृष्णश्च नीलश्चैव विशेषतः

Tiyak na ipinahayag na ang yajamāna (nag-aalay) ay dararanas ng kamalasan—pagkabulag at pagsilang ng masamang anak na lalaki—kapag ang (mga tanda ng apoy) ay mabaho, maitim, at lalo na’y may pagkabughaw.

Verse 105

भूमिं विगाहते यत्र तत्र विद्यात्पराभवम् । अर्चिष्मान्पिंगलशिखः सर्पिःकांचनसप्रभः

Saanman magmukhang lumulubog sa lupa ang apoy, doon dapat makilalang may pagkatalo at pagkalugi. Ngunit ang mapalad na apoy ay maningning, may dilaw-kayumangging liyab, kumikislap na parang ghee at ginto.

Verse 106

स्निग्धः प्रदक्षिणश्चैव वह्निः स्यात्कार्यसिद्धये । अंजनाभ्यंजनं गंधान्मन्त्रप्रणयनं तथा

Ang apoy na maliwanag, makintab na parang may langis at umiikot pakanan ay nakatutulong sa tagumpay ng gawain. Gayundin, inirerekomenda ang anjana (kohl), mga pahid na langis, mga pabango, at ang wastong pagbigkas at paglalapat ng mga mantra.

Verse 107

काशैः पुनर्भवेत्कार्यं हयमेधफलं लभेत् । अष्टजातिकपुष्पं च अञ्जनं नित्यमेव हि

Sa pamamagitan ng damong kāśa, maaaring muling maisakatuparan ang ritwal at makamtan ang bunga ng Aśvamedha. At ang mga bulaklak ng aṣṭajāti, gayundin ang anjana (kohl), ay tunay na dapat gamitin araw-araw.

Verse 108

कृष्णेभ्यश्च तिलेभ्यश्च तैलं यत्नात्सुरक्षितम् । चन्दनागरुणी चोभे तमालोशीरपद्मकम्

Ang langis na maingat na iningatan mula sa itim na linga (sesame) ay inirerekomenda. Gayundin ang sandalwood at agaru—kapwa—at ang tamāla, uśīra (vetiver), at padmaka.

Verse 109

धूपश्च गौग्गुलः श्रेष्ठस्तौरुष्को धूप एव च । शुक्लाः सुमनसः श्रेष्ठास्तथा पद्मोत्पलानि च

Sa mga insenso, ang guggulu ang pinakadakila; at ang tauruṣka ay mainam din bilang insenso. Sa mga bulaklak, ang mapuputi ang pinakamainam—gayundin ang lotus at utpala (liryo sa tubig).

Verse 110

गन्धवन्त्युपपन्नानि यानि चान्यानि कृत्स्नशः । निशिगंधा जपा भिण्डिरूपकः सकुरंटकः

Lahat ng bulaklak na matapang ang halimuyak, at iba pang kauri nito—gaya ng mga bulaklak na mabango sa gabi, japā (hibiscus), bhiṇḍirūpaka, at kuraṇṭaka—ay binanggit dito sa diwa ng mga dapat iwasan sa ritong Śrāddha.

Verse 111

पुष्पाणि वर्जनीयानि श्राद्धकर्मणि नित्यशः । सौवर्णं राजतं ताम्रं पितॄणां पात्रमुच्यते

Sa mga gawain ng Śrāddha, ang mga bulaklak ay dapat iwasan palagi. Para sa mga Pitṛ (mga ninuno), ang mga sisidlang ginto, pilak, at tanso ay ipinahahayag na angkop na lalagyan.

Verse 112

रजतस्य तथा किञ्चिद्दर्शनं पुण्यदायकम् । कृष्णाजिनस्य सान्निध्यं दर्शनं दानमेव च

Gayundin, kahit ang pagtanaw lamang sa pilak ay nagkakaloob ng kabutihang-loob (merito). Ang paglapit at pagtingin sa balat ng itim na antelope (kṛṣṇājina)—at ang pag-aalay nito bilang dāna—ay kapwa mapagpala.

Verse 113

रक्षोघ्नं चैव वर्चस्यं पशून्पुत्रांश्च तारयेत् । अथ मन्त्रं प्रवक्ष्यामि अमृतं ब्रह्मनिर्मितम्

Nililipol nito ang masasamang espiritu at pinatitingkad ang ningning na espirituwal, at nagbibigay ng pag-iingat at pag-angat para sa mga alagang hayop at mga anak na lalaki. Ngayon ay ipahahayag ko ang mantra—tila amṛta, nilikha ni Brahmā.

Verse 114

देवताभ्यः पितृभ्यश्च महायोगिभ्य एव च । नमः स्वाहायै स्वधायै नित्यमेव नमोनमः

Pagpupugay sa mga Deva, sa mga Pitṛ (mga ninuno), at sa mga dakilang Yogin. Pagbati at pagyukod kay Svāhā at kay Svadhā—magpakailanman, muli’t muli ang aking paggalang.

Verse 115

आद्यावसाने श्राद्धस्य त्रिरावर्तमिमं जपन् । अश्वमेधफलं ह्येतद्विप्रैः संज्ञाय पूजितम्

Sa simula at sa wakas ng Śrāddha, ang pagbigkas nito nang tatlong ulit ay nagkakaloob ng bunga ng handog na Aśvamedha—gaya ng kinikilala at iginagalang ng mga pantas na Brāhmaṇa.

Verse 116

पिण्डनिर्वपणे वापि जपेदेनं समाहितः । पितरः क्षिप्रमायान्ति राक्षसाः प्रद्रवन्ति च

O sa oras ng pag-aalay ng piṇḍa, bigkasin ito nang may natitipong isip. Dumarating agad ang mga Pitṛ, at nagsisitakas ang mga rākṣasa.

Verse 117

सप्तार्चिषं प्रवक्ष्यामि सर्वकामशुभप्रदम्

Ipahahayag ko ang ‘Saptārciṣ’, ang himno/mantra na may pitong liyab, na nagkakaloob ng pagpapala at katuparan ng lahat ng marapat na hangarin.

Verse 118

अमूर्तानां च मूर्तानां पितॄणां दीप्ततेजसाम् । नमस्यामि सदा तेषां ध्यायिनां दिव्यचक्षुषाम्

Lagi kong sinasamba at yumuyukod sa mga Pitṛ—walang anyo at may anyo—nagniningning sa dakilang liwanag, nakalubog sa pagninilay, at pinagkalooban ng banal na paningin.

Verse 119

इन्द्रादीनां च नेतारो दक्षमारीचयस्तया । तान्नमस्यामि सर्वान्वै पितॄंश्चैवौषधीस्तथा

Ako’y yumuyukod sa kanilang lahat—sa mga pinunong kaugnay ni Indra at ng iba pang mga deva, at sa mga angkan nina Dakṣa at Marīci; at yumuyukod din ako sa mga Pitṛ, gayundin sa mga halamang-gamot.

Verse 120

नक्षत्राणां ग्रहाणां च वाय्वग्न्योश्च पितॄनपि । द्यावापृथिव्योश्च सदा नमस्यामि कृताञ्जलिः

Na magkadikit ang mga palad sa añjali, lagi kong sinasamba ang mga bituin at mga planeta, ang Hangin at Apoy, ang mga Pitṛ, at pati ang Langit at Lupa.

Verse 121

नमः पितृभ्यः सप्तभ्यो नमो लोकेषु सप्तसु । स्वयंभुवे नमस्यामो ब्रह्मणे योगचक्षुषे

Pagpupugay sa pitong uri ng Pitṛ; pagpupugay sa pitong daigdig. Kami’y yumuyukod kay Brahmā na Svayambhū, ang nakakakita na may yogic na paningin.

Verse 122

एतत्त्वदुक्तं सप्तर्षिब्रह्मर्षिगणसेवितम् । पवित्रं परमं ह्येतच्छ्रीमद्रक्षोविनाशनम्

Ang aral na ito na iyong binigkas ay pinangangalagaan ng mga pangkat ng Saptarṣi at Brahmarṣi. Ito’y lubhang nagpapadalisay, mapalad, at pumupuksa sa masasamang puwersa.

Verse 123

अनेन विधिना युक्तस्त्रीन्वारांस्तु जपेन्नरः । भक्त्या परमया युक्तः श्रद्दधानो जितेन्द्रियः

Ang lalaking sumusunod sa paraang ito ay dapat magbigkas nito nang tatlong ulit, taglay ang sukdulang debosyon, pananampalataya, at pagpipigil sa mga pandama.

Verse 124

सप्तार्चिषं जपेद्यस्तु नित्यमेव समाहितः । स तु सप्तसमुद्रायाः पृथिव्या एकराड्भवेत्

Sinumang araw-araw, na may natipong isip, ay bumibigkas ng “Pitong-Apoy” (Saptārciṣa), ay magiging nag-iisang naghahari sa daigdig na napalilibutan ng pitong dagat.

Verse 125

श्राद्धकल्पं पठेद्यो वै स भवेत्पंक्तिपावनः । अष्टादशानां विद्यानां स च वै पारगः स्मृतः

Ang sinumang bumibigkas ng Śrāddha-kalpa ay nagiging tagapaglinis ng buong hanay ng kainan; at inaalala rin bilang nakatawid sa labingwalong sangay ng kaalaman.

Verse 126

पूजां पुष्टिं स्मृतिं मेधां राज्यमारोग्यमेव च । प्रीता नित्यं प्रयच्छन्ति मानुषाणां पितामहाः

Kapag nalulugod, ang mga ninuno ng sangkatauhan ay laging nagkakaloob ng dangal, kasaganaan ng sustansiya, alaala, talino, paghahari, at kalusugan.

Verse 127

एवं प्रभासक्षेत्रे स सरस्वत्यब्धिसंगमे । कुर्याच्छ्राद्धं विधानेन प्रभासे चैव भामिनि

Kaya nito, sa Prabhāsa-kṣetra—sa tagpuan ng Sarasvatī at ng karagatan—dapat isagawa ang Śrāddha ayon sa itinakdang tuntunin, doon mismo sa Prabhāsa, O marikit.

Verse 206

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये सरस्वत्यब्धिसंगमे श्राद्धकल्पे श्राद्धविधिवर्णनंनाम षडुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang may walumpu’t isang libong śloka—ang Kabanata 206 na tinatawag na “Paglalarawan ng Pamamaraan ng Śrāddha,” sa Prabhāsa Khaṇḍa, sa Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, sa Śrāddha-kalpa sa tagpuan ng Sarasvatī at karagatan.