Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

अद्याहं कृतकल्याणी ज्ञानदृष्टिः कृतात्वया । अद्य मे भूषितौ कर्णौ क्षेत्र माहात्म्यभूषणौ

Transliteration

adyāhaṃ kṛtakalyāṇī jñānadṛṣṭiḥ kṛtātvayā | adya me bhūṣitau karṇau kṣetra māhātmyabhūṣaṇau

Translation

Ngayong araw ako’y naging mapalad at pinagpala; dahil sa iyo, ang aking pagtanaw ay naging pagtanaw ng kaalaman. Ngayong araw ang aking mga tainga ay napalamutian—napalamutian sa pakikinig sa hiyas na siyang kadakilaan ng banal na pook.

Word by Word

• अद्य: today / now
• अद्य: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: adya (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• कृत-कल्याणी: made auspicious / blessed
• कृत-कल्याणी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ धातु, क्त कृदन्त) + कल्याणी (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास: ‘कृता कल्याणी यस्या सा’; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (अहम्)

• ज्ञान-दृष्टिः: vision of knowledge, insight
• ज्ञान-दृष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक) + दृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/तत्पुरुषार्थे (determinative): ‘ज्ञानस्य दृष्टिः’; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• कृता: has been made
• कृता: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘अस्ति’ इति लुप्त-क्रिया

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम

• अद्य: today / now
• अद्य: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: adya (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• भूषितौ: adorned
• भूषितौ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भूष् (धातु) + भूषित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP) विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; कर्णौ इत्यस्य विशेषण

• कर्णौ: (two) ears
• कर्णौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन

• क्षेत्र-माहात्म्य-भूषणौ: adorned with the ornament of the sacred-place’s greatness
• क्षेत्र-माहात्म्य-भूषणौ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
• Form: बहु-पद-तत्पुरुष: ‘क्षेत्रस्य माहात्म्यं (यत्) भूषणम्’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; कर्णौ इत्यस्य विशेषण

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (māhātmya as ‘bhūṣaṇa’)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaṅkara

Visual Art Cues

Scene: Devī proclaims her ears ‘adorned’ by the ornament of Prabhāsa’s greatness; a subtle visual metaphor shows sound as garlands entering the ears, and her eyes brightening into knowledge-vision under Śiva’s gaze.

Characters & Entities

• Devī (Pārvatī)
• Śiva (implied)
• Prabhāsa-kṣetra (contextual)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śravaṇa of tīrtha-māhātmya is portrayed as a purifier and ornament—hearing sacred greatness refines perception into jñāna.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, referred to as ‘kṣetra’ whose māhātmya is the ‘ornament’ being heard.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly śravaṇa (devout listening) to māhātmya; no explicit external ritual is specified.