
Sa Adhyāya 167, nagaganap ang isang diskursong teolohikal nina Īśvara at Devī. Napansin ni Devī ang magulong asal ng ilang tao sa publiko—tila nasa ulirat o trans—dahil sa pagpupuri sa “Bhūtamātā,” kaya’t tinanong niya kung may batayan ito sa kasulatan, paano dapat sambahin ng mga taga-Prabhāsa ang diyosang ito, bakit siya dumating doon, at kailan dapat idaos ang pangunahing kapistahan. Sumagot si Īśvara sa pamamagitan ng salaysay ng pinagmulan: sa isang mahiwagang pagitan ng panahon, mula sa pag-agos mula sa katawan ni Devī ay lumitaw ang isang nakapanghihilakbot na anyong babae, may kuwintas na mga bungo at mga sagisag ng pakikidigma, kasama ang mga kaalyadong nilalang na inilarawang kahawig ng brahma-rākṣasī at napakalaking mga pangkat ng tagasunod. Itinakda ni Īśvara ang mga hangganan at tungkulin (lalo na ang pag-iral sa gabi) at itinalaga ang Prabhāsa sa Saurāṣṭra bilang pangmatagalang tahanan, na may mga palatandaang pang-astral at pang-lugar. Pagkaraan, lumilipat ang kabanata sa praktikal na etika: inililista ang mga kalagayang pangbahay at panlipunan na umaakit sa bhūta/pīśāca—pagpapabaya sa liṅgārcana, japa, homa, kalinisan, mga tungkuling araw-araw, at walang tigil na alitan sa tahanan—at tinutukoy rin ang mga tahanang napangangalagaan kapag pinananatili ang mga banal na pangalan at kaayusan ng ritwal. May tuntuning pangkalendaryo: pagsamba mula pratipadā ng Vaiśākha hanggang caturdaśī, at isang pangunahing pagtalima na inuugnay sa takdang amāvasyā/caturdaśī (ayon sa pahayag), kabilang ang handog na bulaklak, insenso, sindūra, mga sinulid sa leeg, pagbubuhos ng tubig sa diyosa sa ilalim ng punò (motif na siddha-vata), mga ritong pagpapakain, at mga pagtatanghal sa lansangan na nakakatawa ngunit nakapagtuturo (preraṇī–prekṣaṇī). Ipinapangako ng phalaśruti ang pag-iingat sa mga bata, kaginhawahan ng sambahayan, paglaya mula sa mapanakit na nilalang, at pangkalahatang pagpapala sa mga gumagalang kay Bhūtamātā nang may disiplina at debosyon.
Verse 2
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तत्रस्थां भूतमातृकाम् । सावित्र्या वारूणे भागे शतधन्वंतरे स्थिताम् । नवकोटि गणैर्युक्तां प्रेतभूतसमाकुलाम् । पूजितां सिद्धगंधर्वैर्देवादिभिरनेकशः
Wika ni Īśvara: Pagkaraan nito, O Mahādevī, marapat na lumapit sa Bhūtamātṛkā na nananahan doon—nasa dako ni Varuṇa sa pook ni Sāvitrī, sa pagitan ng sandaang haba ng busog—na may kasamang siyam na koṭi na gaṇa, siksik ng mga preta at bhūta, at paulit-ulit na sinasamba ng mga Siddha, Gandharva, at ng mga diyos at iba pa.
Verse 3
देव्युवाच । भूतमातेति संहृष्टा ग्रामेग्रामे पुरेपुरे । गायन्नृत्यन्हसंल्लोकः सर्वतः परिधावति
Sinabi ng Diyosa: Sa galak, ang mga tao sa bawat nayon at bawat lungsod ay nagtatakbuhan sa lahat ng dako, umaawit, sumasayaw, at tumatawa, habang sumisigaw ng “Bhūtamātā!”
Verse 4
उन्मत्तवत्प्रलपते क्षितौ पतति मत्तवत् । क्रुद्धवद्धावति परान्मृतवत्कृष्यते हि सः
Siya’y bumubulong-bulong na parang baliw, bumabagsak sa lupa na parang lasing, sumasalakay sa iba na tila galit, at hinihila-hila na parang wala nang buhay.
Verse 5
सुखभंगांश्च कुरुते लोको वातगृहीतवत् । भूतवद्भस्ममूत्रांबुकर्दमानवगाहते
Ang mga tao’y gumagawa ng kaguluhan at sumisira sa karaniwang ginhawa, na tila sinapian ng espiritu ng hangin; gaya ng mga inaalihan, lumulusong sila sa abo, ihi, tubig, at putik.
Verse 6
किमेष शास्त्रनिर्दिष्टो मार्गः किमुत लौकिकः । मुह्यते मे मनो देव तेन त्वं वक्तुमर्हसि
Ito ba ang landas na itinakda ng mga śāstra, o karaniwang daang makamundo lamang? Nalilito ang aking isipan, O Panginoon; kaya nararapat Mong ipaliwanag ito.
Verse 7
कथं सा पुरुषैः पूज्या प्रभासक्षेत्रवासिभिः । कस्मात्तत्र गता देवी कस्मिन्काले समागता । कस्मिन्दिने तु मासे तु तस्याः कार्यो महोत्सवः
Paano dapat sambahin ang Diyosa ng mga taong naninirahan sa Prabhāsakṣetra? Sa anong dahilan siya nagtungo roon, at kailan siya dumating? At sa anong araw at anong buwan dapat ganapin ang kanyang dakilang kapistahan?
Verse 8
ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यत्ते किंचिन्मनोगतम् । आस्तिकाः श्रद्दधानाश्च भवन्तीति मतिर्मम
Wika ni Īśvara: “Makinig ka, O Devī; ipaliliwanag ko ang sumibol sa iyong isipan. Ito ang aking paniniwala: ang mga tao’y nagiging may pananampalataya at puspos ng pagtitiwala (sa Dharma at sa banal).”
Verse 9
चाक्षुषस्यान्तरेऽतीते प्राप्ते वैवस्वतेऽन्तरे । दक्षापमानात्संजाता तदा पर्वतपुत्रिका
Nang lumipas ang Cākṣuṣa Manvantara at dumating ang Vaivasvata Manvantara, noon—dahil sa pag-insulto ni Dakṣa—muling nagpakita ang Anak na Babae ng Bundok.
Verse 10
द्वापरे तु द्वितीये वै दत्ता त्वं पर्वतेन मे । विवाहे चैव संजाते सर्वदेवमनोरमे
Sa ikalawang Dvāpara-yuga, tunay ngang ibinigay ka sa akin ng Bundok (Himālaya); at nang maganap ang kasal, ito’y nagpasaya sa lahat ng mga deva.
Verse 11
त्वया च सहितः पूर्वं मन्दरे चारुकंदरे । अक्रीडं च मुदा युक्तो दिव्यक्रीडनकैः प्रिये । पीनोन्नतनितंबेन भ्राजमाना कुचोन्नताम्
Noon, mahal ko, kasama kita akong naglaro nang masaya sa magagandang yungib ng Mandara, gamit ang mga laruan ng mga diyos; at ikaw ay nagniningning sa iyong hitang bilugan at nakataas, at sa dibdib na lantad at marangal.
Verse 12
सिताब्जवदनां हृष्टां दृष्ट्वाऽहं त्वां महाप्रभाम् । दग्धकामतरोः कन्दकंदलीमिव निःसृताम् । महार्हशयनस्थां त्वां तदा कामितवानहम्
Nang makita kita—masaya, may mukhang gaya ng puting lotus at lubhang maningning—na parang murang usbong na sumisibol mula sa punong nagbibigay-hiling na nasunog; at habang ikaw ay nakahimlay sa maringal na higaan, noon kita pinagnasaan.
Verse 13
सुरते तव संजातं दिव्यं वर्षशतं यदा । तदा देवि समुत्थाय निरोधान्निर्गता बहिः
Nang sa pagsisiping mo ay lumipas ang isang banal na sandaang taon, noon, O Devī, ikaw ay tumindig at—nakawala sa pagpipigil—lumabas sa labas.
Verse 14
तवोदकात्समुत्तस्थौ नार्येका गह्वरोदरा । कृष्णा करालवदना पिंगाक्षी मुक्तमूर्धजा
Mula sa likido ng iyong katawan ay sumibol ang iisang babae, malalim ang tiyan; maitim ang kulay, nakapanghihilakbot ang mukha, dilaw-kayumanggi ang mga mata, at nakalugay ang buhok.
Verse 15
कपालमालाभरणा बद्धमुण्डार्धपिंडका । खट्वांगकंकालधरा रुण्डमुंडकरा शिवा
Siya’y may palamuting kuwintas ng mga bungo, may mga kumpol ng nakataling kalahating ulo; may hawak na khaṭvāṅga at kalansay, at may tangan ding may pugot na ulo at mga bungo—ang mabagsik na Śivā (babaeng tagasunod ni Śiva).
Verse 16
द्वीपिचर्माम्बरधरा रणत्किंकिणिमेखला । डमड्डमरुकारा च फेत्कारपूरिताम्बरा
Nakasuot siya ng kasuotang balat ng leopardo, may sinturong may kumakalansing na kampanilya; tumutunog ang tambol na ḍamaru, at pinuno niya ang langit ng kanyang mabangis na sigaw.
Verse 17
तस्याश्च पार्श्वगा अन्यास्तासां नामानि मे शृणु । सख्यो ब्राह्मणराक्षस्यस्तासां चैव सुदर्शनाः
Sa kanyang tabi ay may iba pang mga babae—pakinggan mo mula sa akin ang kanilang mga pangalan. Sila ang kanyang mga kasama, mga brāhmaṇa-rākṣasī, at sila man ay kapansin-pansin ang anyo.
Verse 18
दशकोटिप्रभेदेन धरां व्याप्य सुसंस्थिताः । मुख्यास्तत्र चतस्रो वै महाबलपराक्रमाः
Kumalat sila sa buong daigdig sa di-mabilang na pagkakahati—sampung crore ang sari-saring anyo—at nananatiling matatag. Sa kanila, apat ang itinuturing na pangunahing pinuno, taglay ang dakilang lakas at kabayanihang kapangyarihan.
Verse 19
रक्तवर्णा महाजिह्वाऽक्षया वै पापकारिणी । एतासामन्वये जाताः पृथिव्यां ब्रह्मराक्षसाः
Mapula ang kulay, mahaba ang dila, di nauubos, at tunay na gumagawa ng kasalanan—mula sa angkan nila, sa ibabaw ng lupa, isinilang ang mga Brahma-rākṣasa.
Verse 20
श्लेष्मातकतरौ ह्येते प्रायशः सुकृतालयाः । उत्तालतालचपला नृत्यंति च हसंति च
Sila’y nakikita sa mga punong śleṣmātaka, at kadalasa’y nananahan sa pook na pinagtitipunan ng kabutihang-loob. Sa pagkabalisa ng malakas na kumpas at tugtog, sila’y sumasayaw—at tumatawa rin.
Verse 21
विज्ञेया इह लोकेऽस्मिन्भूतानां मूलनायकाः । अतिकृष्णा भवन्त्येते व्यंतरान्तरचारिणः
Alamin na sa mismong daigdig na ito, sila ang mga sinaunang pinunò ng mga bhūta. Lubhang maitim ang anyo, at gumagala sila sa mga panloob na puwang bilang mga vyantara.
Verse 22
वृक्षाग्रमात्रमाकाशं ते चरंति न संशयः
Gumagala sila sa himpapawid hanggang taas lamang ng tuktok ng punò—walang alinlangan dito.
Verse 23
तथैव मम वीर्यात्तु मद्रूपाभरणः पुमान् । कपालखट्वांगधरो जातश्चर्मविगुण्ठितः
Gayon din, mula sa aking sariling kapangyarihan ay lumitaw ang isang lalaki na pinalamutian ayon sa aking wangis—may tangan na bungo at tungkod na khaṭvāṅga, at nababalutan ng balat.
Verse 24
अनुगम्यमानो बहुभिर्भूतैरपि भयंकरः । सिंहशार्दूलवदनैर्वदनोल्लिखितांबरैः
Sinusundan ng maraming bhūta, siya’y tunay na nakapanghihilakbot—napaliligiran ng may mga mukhang leon at tigre, na ang nakataas na mga mukha’y wari’y kumakayod sa langit.
Verse 25
एवं देवि तदा जातः क्षुधाक्रान्तो बभाष माम् । अतोऽहं क्षुधितं दृष्ट्वा वरं हीमं च दत्तवान्
Kaya nito, O Devī, nang siya’y lumitaw, nilupig ng gutom ay nagsalita siya sa akin. Kaya’t nang makita kong siya’y nagugutom, ipinagkaloob ko sa kanya ang isang biyaya—angkop at kakila-kilabot.
Verse 26
युवयोर्हस्तसंस्पर्शान्नक्तमेवास्तु सर्वशः । नक्तं चैव बलीयांसौ दिवा नातिबलावुभौ । पुत्रवद्रक्षतं लोकान्धर्मश्चैवानुपाल्यताम्
Sa pagdampi ng inyong mga kamay, nawa’y maging gabi sa lahat ng dako. Tunay, sa gabi kayo’y higit na malakas; sa araw naman ay huwag kayong maging labis na makapangyarihan. Ingatan ninyo ang mga daigdig na parang sariling mga anak na lalaki, at panatilihing matatag ang Dharma.
Verse 27
इत्युक्तौ तौ मया तत्र भूतमातृगणौ प्रिये । एकीभूतौ क्षणेनैव तौ भवानीभवोद्भवौ
O minamahal, doon ay sinabi ko iyon sa kanilang dalawa—sa mga pangkat ng mga Ina ng mga bhūta. Sa isang kisapmata, ang dalawa—na isinilang mula kay Bhavānī at Bhava—ay naging iisa.
Verse 28
दृष्ट्वा हृष्टमनाश्चाहमवोचं त्वां शुचिस्मिते
Nang makita ko iyon, napuno ng galak ang aking puso, at nagsalita ako sa iyo, O may dalisay na ngiti.
Verse 29
कल्याणि पश्यपश्यैतौ ममांशाच्च समुद्भवौ । बीभत्साद्भुतशृंगारधारिणौ हास्यकारिणौ
O mapalad, tumingin—tumingin sa dalawang ito, na isinilang mula sa isang bahagi ng aking sarili. Taglay nila ang mga damdamin ng kakila-kilabot, ng kamangha-mangha, at ng pag-ibig, at sila’y nagpapatawa.
Verse 30
भ्रातृभांडा भूतमाता तथैवोदकसेविता । संज्ञात्रयं स्मृतं देवि लोके विख्यातपौरुषम्
‘Bhrātṛbhāṃḍā’, ‘Bhūtamātā’, at gayundin ‘Udakasevitā’—ang tatlong pangalang ito ay inaalala, O Devī, bilang tanyag sa kanilang kagitingan sa daigdig.
Verse 31
पुनः कृतांजलिपुटौ दृष्ट्वा मामूचतुस्तदा । आवयोर्भगवन्कुत्र स्थाने वासो भविष्यति
Muli, nagtiklop sila ng mga kamay sa paggalang, tumingin sa akin at nagsabi: “O Panginoon, saang lugar magiging tahanan namin?”
Verse 32
इत्युक्तवन्तौ तौ तत्र वरेण च्छन्दितौ मया । अस्ति सौराष्ट्रविषये भारते क्षेत्रमुत्तमम्
Nang masabi nila iyon, pinagkalooban ko sila ng biyaya at sinabi: “Sa Bhārata, sa lupain ng Saurāṣṭra, may isang dakilang banal na pook na walang kapantay.”
Verse 33
प्रभासेति समाख्यातं तत्र क्षेमं मम प्रियम् । कूर्मस्य नैरृते भागे स्थितं वै दक्षिणे परे
Ito’y tanyag na tinatawag na “Prabhāsa”; doon naroroon ang aking minamahal na luklukan ng kapayapaan at pagpapala. Ito’y nasa dakong timog, sa timog-kanlurang bahagi ng banal na ayos na tinatawag na “Kūrma.”
Verse 34
स्वाती विशाखा मैत्रं च यत्र ऋक्षत्रयं स्मृतम् । तस्मिन्स्थाने सदा स्थेयं यावन्मन्वन्तरावधि
Sa pook na inaalala ang tatlong nakṣatra—Svātī, Viśākhā, at Maitra—doon kayo mananatili magpakailanman, hanggang sa wakas ng Manvantara.
Verse 35
अन्यदा जीविकं वच्मि तव भूतप्रिये सदा
Sa ibang pagkakataon, sasabihin ko sa iyo ang tungkol sa iyong ikabubuhay, O laging minamahal ng lahat ng nilalang.
Verse 36
यत्र कण्टकिनो वृक्षा यत्र निष्पाववल्लरी । भार्या पुनर्भूर्वल्मीकस्तास्ते वसतयश्चिरम्
Kung saan may mga punong matinik, kung saan tumutubo ang baging na niṣpāva—doon din (nawa’y) naroon ang iyong asawang si “Punarbhū”, at ang bunton ng anay bilang iyong tahanan; ang mga ito ang magiging tirahan mo sa mahabang panahon.
Verse 37
यस्मिन्गृहे नराः पञ्च स्त्रीत्रयं तावतीश्च गाः । अन्धकारेंधनाग्निश्च तद्गृहे वसतिस्तव
Sa alinmang bahay na may limang lalaki, tatlong babae, at gayon ding dami ng mga baka; at kung naroon ang dilim, panggatong, at apoy—sa bahay na iyon naroon ang iyong paninirahan.
Verse 38
भूतैः प्रेतैः पिशाचैश्च यत्स्थानं समधिष्ठितम् । एकावि चाष्टबालेयं त्रिगवं पञ्चमाहिषम् । षडश्वं सप्तमातंगं तद्गृहे वसतिस्तव
Ang pook na sinasakop ng mga bhūta, preta, at piśāca—doon, O Diyosa, ang iyong tahanan: kung saan may isang tupa, walong batang toro, tatlong baka, limang kalabaw, anim na kabayo, at pitong elepante—sa bahay na iyon naroon ang iyong paninirahan.
Verse 39
उद्दालकान्नपिटकं तद्वत्स्थाल्यादिभाजनम् । यत्र तत्रैव क्षिप्तं च तव तच्च प्रतिश्रयम्
Kung saan ang basket ng pagkain/butil at gayundin ang mga palayok at kasangkapang gaya ng mga sisidlang pangluto ay nagkalat at naihahagis kung saan-saan—doon din, O Diyosa, naroon ang iyong himlayan.
Verse 40
मुशलोलूखले स्त्रीणामास्या तद्वदुदुंबरे । भाषणं कटुकं चैव तत्र देवि स्थितिस्तव
Sa lusong at halo, sa mga bibig ng kababaihan, at gayundin sa punong udumbara; at kung saan ang pananalita ay mapait at marahas—doon, O Diyosa, nananatili ang iyong presensya.
Verse 41
खाद्यन्ते यत्र धान्यानि पक्वापक्वानि वेश्मनि । तद्वच्छाखाश्च तत्र त्वं भूतैः सह चरिष्यसि
Sa bahay na kinakain ang mga butil—luto man o hilaw—nang pabaya at walang pag-iingat, at ang mga sanga at munting patpat ay gayundin na nakakalat, doon ka gagala kasama ng mga bhūta.
Verse 42
स्थालीपिधाने यत्राग्निं ददते विकला नराः । गृहे तत्र दुरिष्टानामशेषाणां समाश्रयः
Sa bahay na ang mga taong pabaya ay naglalagay ng apoy sa takip ng palayok, ang tahanang iyon ay nagiging kanlungan ng lahat ng masamang pangitain at gawaing masama.
Verse 43
मानुष्यास्थि गृहे यत्र अहोरात्रे व्यवस्थितम् । तत्रायं भूतनिवहो यथेष्टं विचरिष्यति
Kung saan ang mga buto ng tao ay nakatago sa loob ng bahay araw at gabi, doon ang pulutong ng mga bhūta ay gagala ayon sa kanilang nais.
Verse 44
सर्वस्मादधिकं ये न प्रवदन्ति पिनाकिनम् । साधारणं वदंत्येनं तत्र भूतैः समाविश
Yaong hindi nagpapahayag kay Pinākin (Śiva) bilang higit sa lahat, kundi tinatawag Siyang “karaniwan” lamang—pumasok kayo roon kasama ng mga bhūta.
Verse 45
कन्या च यत्र वै वल्ली रोहीनाम जटी गृहे । अगस्त्य पादपो वापि बंधुजीवो गृहेषु वै
At sa bahay na may baging na tinatawag na Kanyā, o halamang gusot ang hibla na kilala bilang Rohī; o halamang tinatawag na Agastya; o ang Bandhujīva sa mga tahanan—ang gayong bahay ay ibinibilang din sa mga nararapat kapitan ng gayong impluwensiya.
Verse 46
करवीरो विशेषेण नंद्यावर्तस्तथैव च । मल्लिका वा गृहे येषां भूतयोग्यं गृहं हि तत्
Lalo na kung sa bahay ay may karavīra (oleander), gayundin ang halamang nandyāvarta, o ang mallikā (sampagita); tunay na ang gayong bahay ay angkop na tirahan ng mga bhūta (espiritu).
Verse 47
तालं तमालं भल्लातं तिंतिणीखंडमेव वा । बकुलं कदलीखंडं कदंबः खदिरोऽपि वा
Ang tāla (palma), ang tamāla, ang bhallāta, o kahit isang kumpol ng tiṁtiṇī; ang bakula, kumpol ng saging, ang kadamba, o maging ang khadira—kapag naroroon sa loob ng pook-tahanan, itinuturing din na kabilang sa mga palatandaang iyon.
Verse 48
न्यग्रोधो हि गृहे येषामश्वत्थं चूत एव वा । उदुंबरश्च पनसः सर्वभूत प्रियं हि तत्
Ang tahanang may nyagrodha (balete/banyan), o aśvattha (banal na punong bodhi), o cūta (mangga); gayundin ang udumbara (sungang kumpol) o panasa (langka)—ang gayong tirahan ay minamahal at ikinagagalak ng lahat ng nilalang.
Verse 49
यत्र काकगृहं वै स्यादारामे वा गृहेऽपि वा । भिक्षुबिंबं च वै यत्र गृहे दक्षिणके तथा
Saanman may ‘bahay-uwak’ (kāka-gṛha), maging sa hardin o sa loob mismo ng tahanan; at saan sa bahay ay may bhikṣu-bimba (larawan o palatandaan ng pulubi), lalo na sa dakong timog ng bahay—
Verse 50
बिंबमूर्ध्वं च यत्रस्थं तत्र भूतनिवेशनम्
Kung saan ang gayong larawan (bimba) ay inilalagay sa itaas o itinataas, doon nga ang tahanan ng mga bhūta (espiritu).
Verse 51
लिंगार्चनं न यत्रैव यत्र नास्ति जपादिकम् । यत्र भक्तिविहीना वै भूतानां तान्गृहान्वदेत्
Kung saan walang pagsamba sa Linga, kung saan ang japa at mga kaugnay na rito ay wala, at kung saan kulang ang debosyon—ang mga bahay na iyon ay dapat tawaging bahay ng mga bhuta (pinamumugaran ng espiritu).
Verse 52
मलिनास्यास्तु ये मर्त्या मलिनांबर धारिणः । मलदंता गृहस्था ये गृहं तेषां समाविश
Ang mga mortal na may maruruming mukha, na nagsusuot ng maruruming damit, at mga padre de pamilya na may mabahong ngipin—pumasok ka sa mga bahay ng mga taong iyon.
Verse 53
अगम्यनिरता ये तु मैथुने व्यभिचारतः । संध्यायां मैथुनं यांति गृहं तेषां समाविश
Ang mga taong nalululong sa ipinagbabawal na relasyon at gumagawa ng sekswal na maling pag-uugali, at ang mga nakikipagtalik tuwing takipsilim (sandhya)—pumasok ka sa mga bahay ng mga taong iyon.
Verse 54
बहुना किं प्रलापेन नित्यकर्मबहिष्कृताः । रुद्रभक्तिविहीना ये गृहं तेषां समाविश
Ano ang silbi ng maraming salita? Ang mga nagtatakwil sa kanilang pang-araw-araw na tungkulin, at ang mga walang debosyon kay Rudra—pumasok ka sa mga bahay ng mga taong iyon.
Verse 55
अदत्त्वा भुंजते योऽन्नं बंधुभ्योऽन्नं तथोदकम् । सपिण्डान्सोदकांश्चैव तत्कालात्तान्नरान्भज
Sinumang kumakain nang hindi muna nagbibigay, at hindi naglalaan ng pagkain at tubig sa mga kamag-anak—lalo na sa mga kadugo at kasalo sa alay—mula sa oras na iyon, kumapit ka sa mga taong iyon.
Verse 56
यत्र भार्या च भर्ता च परस्परविरोधिनौ । सह भूतैर्गृहं तस्य विश त्वं भयवर्ज्जिता
Kung saan ang asawa at kabiyak ay nagkakagalit at magkasalungat—pumasok ka sa bahay na iyon kasama ng mga bhūta, at pumasok na walang takot.
Verse 57
वासुदेवे रतिर्नास्ति यत्र नास्ति सदा हरिः । जपहोमादिकं नास्ति भस्म नास्ति गृहे नृणाम्
Sa mga tahanan ng tao na walang pag-ibig kay Vāsudeva, na si Hari ay hindi laging inaalala, na wala ang japa, homa at mga gawang debosyonal, at wala ring bhasma (banal na abo)—
Verse 58
पर्वस्वप्यर्चनं नास्ति चतुर्दश्यां विशेषतः
Kahit sa mga araw ng kapistahan ay walang pagsamba; lalo na sa caturdaśī, ang ika-labing-apat na araw ng buwan.
Verse 59
कृष्णाष्टम्यां च ये मर्त्याः संध्यायां भस्मवर्जिताः । पंचदश्यां महादेवं न यजंति च यत्र वै
Yaong mga mortal na sa Kṛṣṇāṣṭamī ay nagsasagawa ng ritwal sa dapithapon nang walang bhasma (banal na abo), at sa pook na iyon sa ikalabinlimang araw ay hindi sinasamba si Mahādeva—ang gayong lugar ay may tanda ng pagkalugmok ng dharma.
Verse 60
पौरजानपदैर्यत्र प्राक्प्रसिद्धा महोत्सवाः । क्रियते पूर्ववन्नैव तद्गृहं वसतिस्तव
Kung saan ang malalaking pagdiriwang na dating tanyag sa mga taga-lungsod at taga-nayon ay hindi na isinasagawa gaya ng dati—doon, ang bahay na iyon ang nagiging iyong tahanan.
Verse 61
वेदघोषो न यत्रास्ति गुरुपूजादिकं न च । पितृकर्मविहीनं च तद्भूतस्य गृहं स्मृतम्
Sa bahay na walang pagbigkas ng Veda, walang paggalang at pag-aalay sa guro at iba pa, at napapabayaan ang mga ritwal para sa mga ninuno—ang bahay na iyon ay sinasabing tirahan ng bhūta (ligaw na espiritu).
Verse 62
रात्रौरात्रौ गृहे यस्मिन्कलहो जायते मिथः । बालानां प्रेक्षमाणानां यत्र वृद्धश्च पूर्वतः । भक्षयेत्तत्र वै हृष्टा भूतैः सह समाविश
Sa bahay na gabi-gabi’y may alitan sa isa’t isa—kung saan nakatingin ang mga bata at maging ang nakatatanda ang nauuna—doon, masayang pumapasok kasama ng mga bhūta at nilalamon ang kapayapaan at kaginhawahan.
Verse 63
कस्मिन्मासे दिने चापि भवित्री लोकपूजिता । इत्युक्तोऽहं तया देवि तामवोचं पुनः प्रिये
“Sa anong buwan at sa anong araw ako sasambahin ng mga tao?”—nang tanungin niya ako nang gayon, O Diyosa, muli kong sinabi sa kanya, O minamahal.
Verse 64
अमा या माधवे मासि तस्मिन्या च चतुर्दशी । तस्यां महोत्सवस्तत्र भविता ते चिरंतनः
Sa amāvāsyā (bagong buwan) na dumarating sa buwan ng Mādhava, at sa kaugnay na caturdaśī (ika-14 na araw)—sa pagkakataong iyon, magkakaroon doon ng dakilang pagdiriwang, na magtatagal para sa iyo sa mahabang panahon.
Verse 65
याः स्त्रियस्तां च यक्ष्यंति तस्मिन्काले महोत्सवे । बलिभिः पुष्पधूपैश्च मा तासां त्वं गृहे विश
Ang mga babaeng sasamba sa kanya sa panahong iyon ng dakilang pagdiriwang—na may alay na bali, mga bulaklak at insenso—huwag kang pumasok sa kanilang mga tahanan.
Verse 66
नारायण हृषीकेश पुण्डरीकाक्ष माधव । अच्युतानंत गोविंद वासुदेव जनार्दन
Nārāyaṇa, Hṛṣīkeśa, Puṇḍarīkākṣa, Mādhava; Acyuta, Ananta, Govinda, Vāsudeva, Janārdana—ang mga banal na pangalang ito ay inuusal bilang papuri at pag-aanyaya.
Verse 67
नृसिंह वामनाचिंत्य केशवेति च ये जनाः । रुद्र रुद्रेति रुद्रेति शिवाय च नमोनमः
Yaong mga nagsasabi, “Nṛsiṃha, Vāmana, Acintya, Keśava,” at paulit-ulit na bumibigkas, “Rudra, Rudra, Rudra,” at muling-muling nagpupugay kay Śiva—ay iniingatan ng gayong debosyon.
Verse 68
वक्ष्यंति सततं हृष्टास्तेषां धनगृहादिषु । आरामे चैव गोष्ठे च मा विशेथाः कथंचन
Palagi silang magsasalita nang may galak tungkol sa kanilang kayamanan, mga bahay, at iba pang tulad nito. Huwag na huwag kang papasok sa kanilang harding libangan o sa kanilang kulungan ng baka, sa anumang pagkakataon.
Verse 69
देशाचाराञ्ज्ञा तिधर्माञ्जपं होमं च मंगलम् । दैवतेज्यां विधानेन शौचं कुर्वंति ये जनाः । लोकापवादभीता ये पुमांसस्तेषु मा विश
Huwag kang pumasok sa piling ng mga lalaking yaon na—batid ang kaugalian ng lupain at ang mga kautusan ng dharma—nagsasagawa ng japa, homa, mga ritong mapalad at pagsamba sa mga diyos ayon sa tuntunin, at pinananatiling dalisay ang sarili dahil sa takot sa panlalait ng madla.
Verse 70
देव्युवाच । कदा पूजा प्रकर्तव्या भूतमातुः सुखार्थिभिः । पुरुषैर्देवदेवेश एतन्मे वक्तुमर्हसि
Wika ng Diyosa: “O Panginoon ng mga diyos! Kailan dapat isagawa ng mga lalaking naghahangad ng kagalingan ang pagsamba kay Bhūtamātṛ? Ipagpaumanhin Mo, ipahayag Mo ito sa akin.”
Verse 71
ईश्वर उवाच । सर्वत्रैषा भगवती बालानां हितकारिणी । नामभेदैः कालभेदैः क्रियाभेदैश्च पूज्यते
Wika ni Īśvara: “Sa lahat ng dako, ang Mapalad na Diyosa na ito, ang tagapagkalinga sa mga bata, ay sinasamba—sa iba’t ibang pangalan, sa iba’t ibang panahon, at sa iba’t ibang ritwal.”
Verse 72
प्रतिपत्प्रभृति वैशाखे यावच्चतुर्दशीतिथिः । तावत्पूजा प्रकर्तव्या प्रेरणीप्रेक्षणीयकैः
Mula sa unang araw ng buwan (pratipat) sa Vaiśākha hanggang sa ika-labing-apat na tithi, sa buong panahong iyon ay dapat isagawa ang pagsamba, kalakip ang nararapat na mga pagtalima at maayos na paghahanda ng ritwal.
Verse 73
भग्नामपि गतां चैनां जरत्तरुतले स्थिताम् । सेचयिष्यंति ये भक्त्या जलसंपूर्णगंडुकैः
Kahit ang larawan ng Diyosa ay nabasag, naalis sa kinalalagyan, at nailagay sa ilalim ng matandang puno, yaong may debosyon ay magwiwisik (at magpapaligo) sa Kanya gamit ang mga sisidlang punô ng tubig—
Verse 74
ग्रीवासूत्रकसिन्दूरैः पुष्पैर्धूपैस्तथार्चयेत् । तत्र सिद्धवटः पूज्यः शाखां चास्य विनिक्षिपेत्
Sambahin Siya roon sa pamamagitan ng panaling pang-leeg (anting/amulet), sindūra (pulang pulbos), mga bulaklak at insenso. Doon din ay dapat sambahin ang Siddhavaṭa, ang ‘balete ng mga siddha,’ at maghandog sa pamamagitan ng paglalagay ng isang sanga nito.
Verse 75
पूजितां तां नरैर्यत्नादवलोक्य शुभेप्सुभिः । भोजयेत्क्षिप्रासंयावकृशरापूपपायसैः
Matapos pagmasdan nang maingat ang Kanyang anyong naparangalan na sa pagsamba, ang mga taong nagnanais ng mapalad na bunga ay dapat maghandog ng pagpapakain, na may mga pagkain gaya ng kṣiprā, saṃyāva, kṛśarā, mga keyk na pūpa, at pāyasa (matamis na kaning may gatas).
Verse 76
एवं विधिं यः कुरुते पुरुषो भक्तिभावतः । स पुत्रपशुवृद्धिं च शरीरारोग्यमाप्नुयात्
Ang lalaking nagsasagawa ng ritwal na ito sa ganitong paraan, na may diwang debosyon at bhakti, ay magkakamit ng pagdami ng mga anak na lalaki at mga alagang hayop, at gayundin ng kalusugan ng katawan.
Verse 77
न शाकिन्यो गृहे तस्य न पिशाचा न राक्षसाः । पीडां कुर्वन्ति शिशवो यान्ति वृद्धिमनामयाम्
Sa kanyang tahanan ay walang Śākinī, walang Piśāca, at walang Rākṣasa; hindi nila pahihirapan ang mga bata, at ang mga bata’y lalaking walang karamdaman, malusog at matatag.
Verse 78
अथ देवि प्रवक्ष्यामि प्रतिपत्प्रभृति क्रमात् । यथोत्सवो नरैः कार्यः प्रेरणीप्रेक्षणीयकैः
Ngayon, O Diyosa, ipaliliwanag ko nang sunod-sunod—mula sa unang araw ng buwan—kung paano dapat isagawa ng mga tao ang pagdiriwang, na may mga tagapag-ayos at mga itinalagang tagamasid na nagbabantay.
Verse 79
विकर्मफलनिर्द्देशैः पाखंडानां विटंबनैः । प्रदर्श्यते हास्यपरैर्नरैरद्भुतचेष्टितैः
Ito’y itinatanghal ng mga taong nahuhumaling sa pagpapakitang nakatatawa, sa pamamagitan ng mga kagila-gilalas na pagtatanghal—ipinapakita ang bunga ng masasamang gawa at nililibak ang mga mapagkunwaring erehe.
Verse 80
पञ्चम्यां तु विशेषेण रात्रौ कोलाहलः शुभे । जागरं तत्र कुर्वीत देवीं पूज्य प्रयत्नतः
Ngunit lalo na sa ikalimang araw ng buwan, sa gabing mapalad na iyon, nararapat ang masayang kasiglahan; doon ay magpuyat sa pagbabantay (jāgaraṇa), at sambahin ang Diyosa nang buong pagsisikap.
Verse 81
विश्वस्य धनलोभेन स्वाध्यायो निहतः पतिः । आरोप्यमाणं शूलाग्रमेनं पश्यत भो जनाः
Dahil sa kasakiman sa kayamanan, ang panginoon ng sagradong pag-aaral ay pinaslang! Masdan, O mga tao, habang ang isang ito ay itinataas sa dulo ng tulos!
Verse 82
दृष्टो भवद्भिर्दुष्टः स परदारावमर्शकः । छित्त्वा हस्तौ च खड्गेन खरारूढस्तु गच्छति
Nakita ninyo ang masamang taong ito—isang lumabag sa asawa ng iba. Putol ang mga kamay sa pamamagitan ng espada, siya ay umaalis na nakasakay sa asno.
Verse 83
शीर्णश्चैवासिपत्रेण अस्याभरणभूषितः । सुखासन समारूढः सुकृती यात्यसौ सुखम्
Kahit na pinutol ng talim ng espada, siya ay napapalamutian ng mga ornamento; nakaupo sa komportableng upuan, ang karapat-dapat na taong iyon ay patungo sa kaligayahan.
Verse 84
हे जनाः किं न पश्यध्वं स्वामिद्रोहकरं परम् । करपत्रैर्विदार्यंतमुच्छलच्छोणितान्तरम्
O mga tao, hindi ba ninyo nakikita ang pinakamasamang taksil na ito sa kanyang panginoon? Siya ay pinupunit ng mga lagaring pangkamay, ang kanyang loob ay bumubulwak ng dugo.
Verse 85
चौरः किलायं संप्राप्तः सर्वोद्वेगकरः परः । दंडप्रहाराभिहतो नीयते दंडपाशकैः
Sa katunayan, ang magnanakaw na ito ay nahuli—ang mismong sanhi ng takot sa lahat. Hinampas ng mga baston, siya ay dinadala ng mga opisyal na may hawak na mga tungkod at silo.
Verse 86
प्रेक्षकैश्चेष्टितः शश्वदारटन्विविधैः स्वरैः । संयम्य नीयते हन्तुं लज्जितोऽधोमुखो जनाः
Itinutulak ng mga manonood na may walang tigil na sigawan, siya ay iginapos at dinala upang bitayin—nahihiya, nakayuko ang mukha, O mga tao.
Verse 87
सितकेशं सितश्मश्रुं सितांबरधरध्वजम् । विटंकाद्यैश्च चेटीभिर्हन्यमानं न पश्यथि
Hindi niyo ba siya nakikita—maputi ang buhok, maputi ang balbas, nakasuot ng puti—na binubugbog ng mga katulong gamit ang mga pamalo?
Verse 88
गृहान्निष्क्राम्य मां रंडां गृहं नीत्वाऽकरोद्रतिम् । कस्मादसौ न कुरुते मूढो भरणपोषणम्
Matapos akong kunin, isang biyuda, mula sa aking tahanan at dinala sa kanyang bahay para sa aliw, bakit hindi ginagampanan ng hangal na iyon ang tungkuling suportahan ako?
Verse 89
भैरवाभरणो नेता सदा घूर्णितलोचनः । प्रवृत्ततंद्रवन्मूढो वध्यश्चासावितस्ततः
Isang pinunong nag-aayos na parang si Bhairava, na ang mga mata ay laging umiikot—nalilito na parang tuliro—siya ay nararapat sa parusa at bitay.
Verse 90
निर्वेदेकोऽस्य हृदये धनक्षेत्रादिसंभवः । गृहीतं यदनेनाद्य बालेनापि महाव्रतम् । रक्ताक्षं काककृष्णांगं सत्वरं किं न पश्यथि
Tanging pandidiri sa mundo, na dulot ng kayamanan at lupa, ang nasa kanyang puso. Gayunpaman, ngayon ay gumawa siya ng 'dakilang panata' tulad ng isang bata. Bakit hindi niyo makita agad ang kanyang mapupulang mata at mga binti na itim gaya ng uwak?
Verse 91
तरुकोटरगान्बद्ध्वा अन्याञ्छृंखलया तथा । शरौघैः काष्ठकैश्चैव बहुभिः शकलीकृतान्
Ang ilan ay iginapos sa mga guwang ng puno; ang iba nama’y iginapos sa mga tanikala. Sa ulang ng mga palaso at sa maraming pamalong kahoy, sila’y dinurog niya hanggang maging pira-piraso.
Verse 92
विमुक्तहक्काहुंकारा न्सुप्रहारान्निरीक्षत
Masdan ang mababangis na hampas, pinakawalan kasabay ng magagaspang na sigaw at dagundong na ungol!
Verse 93
इमां कृष्णार्धवदनां ग्रहीष्यसि दुरात्मिकाम् । विमुक्तकेशां नृत्यन्तीं पश्यध्वं योगिनीमिव
Sasakmalin mo ang masamang babaeng ito na ang mukha’y kalahating maitim. Tingnan—nakalugay ang buhok at sumasayaw siyang tila isang yoginī!
Verse 94
गम्भीर नूपुरध्वानप्रवृद्धोद्धततांडवा । उन्मत्तनेत्रचरणा यात्येषा डिम्भमण्डली
Sa isang mailap na tāṇḍava na lalo pang nagngangalit dahil sa malalim na tunog ng mga kampanilya sa bukung-bukong—baliw ang mga mata at hakbang—nagpapatuloy ang pangkat ng mga hamak na ito.
Verse 95
कटीतटस्थपिटिकोल्लसत्कंबलधारिणी । अटते नटती ह्युर्वी परितश्च गृहाद्गृहम्
Nakabalabal ng kumot, kapansin-pansin ang supot na nakasabit sa baywang, siya’y pagala-gala—sumasayaw sa ibabaw ng lupa—umiikot mula bahay hanggang bahay.
Verse 96
इत्येवमादिभिर्नित्यं प्रेरणीप्रेक्षणीयकैः । प्रेरयेत्तान्महानित्थं पुत्रभ्रातृसुहृद्वृतः
Gayon nga, palagi—sa pamamagitan ng mga pang-uudyok at mapagpakitang pagtatanghal—inuudyukan niya sila, ang dakilang salbahe, na napalilibutan ng kanyang mga anak, mga kapatid, at mga kaibigan.
Verse 97
एकादश्यां नवम्यां वा दीपं प्रज्वाल्य कुण्डकम् । मुखबिंबानि तत्रैव लेपदारुकृतानि वै
Sa ika-labing-isang araw o sa ika-siyam, matapos sindihan ang ilawan sa munting mangkok, inilalagay nila roon din ang mga maskarang kahawig ng mukha—tunay na yari sa kahoy at palitada.
Verse 98
विचित्राणि महार्हाणि रौद्रशान्तानि कारयेत् । मातृणां चण्डिकादीनां राक्षसानां तथैव च
Dapat ipagawa ang mga larawang kamangha-mangha at mahalaga, kapwa may anyong mabagsik at mapayapa—ng mga Ina (Mātṛ) gaya ni Caṇḍikā, at gayundin ng mga Rākṣasa.
Verse 99
भूतप्रेतपिशाचानां शाकिनीनां तथैव च । मुखानि कारयेत्तत्र हावभावकृतानि च
Doon din ay dapat ipagawa ang mga mukha ng bhūta, preta, piśāca, at gayundin ng śākinī—na nililok na may mga kumpas at damdaming nagpapahayag.
Verse 100
रक्षिभिर्बहुभिर्गुप्तं तिर्य ग्ध्वनिपुरःसरम् । अमावास्यां महादेवि क्षिपेत्पूजाक्रमैर्नरः
O Mahādevī, sa gabi ng Amāvāsyā (bagong buwan), ang tao ay dapat sumunod sa wastong pagkakasunod ng pagsamba at saka ihagis palabas (ang ritwal/mga handog), na may maraming bantay na nakatalaga, sa gitna ng mga tunog mula sa magkabilang panig at ng maingay na kaguluhang nauuna.
Verse 101
ततः प्रदोषसमये यत्र देवी जनैर्वृता । तत्र गच्छेन्महारावैः फेत्कारा कुलकीर्तनैः
Pagkatapos, sa oras ng dapithapon (pradoṣa), pumunta sa pook na kinaroroonan ng Diyosa na napaliligiran ng mga tao; magtungo roon na may malalakas na sigaw, matatalim na hiyaw, at pagbigkas ng pangalan ng sariling angkan.
Verse 102
वीरचर्याविधानेन नगरे भ्रामयेन्निशि । वीरचर्या स कथितो दीपः सर्वार्थसाधकः
Sa itinakdang pagsasagawa na tinatawag na vīracaryā, dapat maglibot sa lungsod sa gabi. Ang vīracaryā na ito ay ipinahahayag na isang “ilawan” na tumutupad sa lahat ng layunin.
Verse 103
नित्यं निष्क्रामयेद्दीपं याव त्पञ्चदशी तिथिः । पञ्चदश्यां प्रकुर्वीत भूतमातुर्महोत्सवम् । तस्य गृहेश्वरं यावद्गृहे विघ्नं न जायते
Araw-araw ay ilabas ang ilawan hanggang sa ikalabinlimang araw ng buwan. Sa ikalabinlima, isagawa ang dakilang pagdiriwang para kay Bhūtamātṛ. Para sa maybahay na iyon, habang siya’y nananatili roon, walang balakid na lilitaw sa kanyang tahanan.
Verse 104
अथ कालान्तरेऽतीते भूतमातुः शरीरतः । जाताः प्रस्वेदबिन्दुभ्यः पिशाचाः पञ्चकोटयः
Pagkaraan ng ilang panahon, mula sa katawan ni Bhūtamātṛ, mula sa mga patak ng pawis, ay isinilang ang limang koṭi na piśāca.
Verse 105
सर्वे ते क्रूरवदना जिह्वाज्वालाकृशोदराः । पाणिपात्राः पिशाचास्ते निसृष्टबलिभोजनाः
Silang lahat ay may mababangis na mukha, dila na tila liyab ng apoy, at payat na tiyan. Ang mga piśāca na iyon ay ginawang mangkok ang kanilang mga kamay, at nabubuhay sa mga handog (bali) na inihain.
Verse 106
धमनीसंतताः शुष्काः श्मश्रुलाश्चर्मवाससः । उलूखलैराभरणैः शूर्पच्छत्रासनांबराः
Litaw ang kanilang mga ugat, tuyot ang katawan, may balbas, at nakabihis ng balat ng hayop. Ginawa nilang palamuti ang mga lusong, at ang mga bilao, payong, upuan, at mga pantakip ang kanilang kagamitan—
Verse 107
नक्तं ज्वलितकेशाढ्या अंगारानुद्गिरंति वै । अंगारकाः पिशाचास्ते मातृमार्गानुसारिणः
Sa gabi, nagliliyab ang kanilang buhok at tunay na bumubuga ng baga. Ang mga piśāca na iyon ay tinawag na “Aṅgāraka,” at sumusunod sila sa landas ng Ina (Bhūtamātṛ)—
Verse 108
आकर्णदारितास्याश्च लंबभ्रूस्थूलनासिकाः । बलाढ्यास्ते पिशाचा वै सूतिकागृहवासिनः
Ang kanilang bibig ay napunit nang malapad hanggang tainga; nakalaylay ang kilay at makapal ang ilong. Ang mga piśāca na iyon ay matitipuno at naninirahan sa mga silid ng panganganak (bahay ng pag-aanak)—
Verse 109
पृष्ठतः पाणिपादाश्च पृष्ठगा वातरंहसा । विषादनाः पिशाचास्ते संग्रामे पिशिताशनाः
Ang kanilang mga kamay at paa ay nakabaligtad sa likuran; kumikilos sila na kasingbilis ng hangin. Ang mga piśāca na iyon ay nagdudulot ng panghihina ng loob, at sa digmaan ay kumakain ng laman—
Verse 110
एवंविधान्पिशाचांस्तु दृष्ट्वा दीनानुकम्पया । तेभ्योऽहमवदं किञ्चित्कारुण्यादल्पचेतसाम्
Nang makita ko ang gayong mga piśāca, naantig ako ng habag sa mga kaawa-awa. Kaya, dahil sa awa sa mga may munting pag-unawa, nagsalita ako sa kanila ng ilang salita—
Verse 111
अन्तर्धानं प्रजादेहे कामरूपित्वमेव च । उभयोः संध्ययोश्चारं स्थानान्याजीवितं तथा
“Ang pagiging di-nakikita sa gitna ng mga nilalang, ang kapangyarihang mag-anyong ayon sa nais, ang paglalakbay sa dalawang sandali ng takipsilim, at gayundin ang mga pook na maaari ninyong tirhan at ang ikabubuhay—ito ang Aking ipinagkakaloob/itinatalaga.”
Verse 112
गृहाणि यानि नग्नानि शून्यान्यायतनानि च । विध्वस्तानि च यानि स्यू रचनारोषितानि च
“Ang mga bahay na hubad at lantad, ang mga dambana at tahanang walang laman, yaong mga wasak, at yaong mga ginulo hanggang maging tiwangwang—”
Verse 113
राजमार्गोपरथ्याश्च चत्वराणि त्रिकाणि च । द्वाराण्यट्टालकांश्चैव निर्गमान्संक्रमांस्तथा
“Ang mga lansangang-hari at mga eskinita, ang mga liwasan at mga sangandaan na tatluhan; ang mga tarangkahan at mga bantay-tore, ang mga labasan at mga tawiran din—”
Verse 114
पथो नदीश्च तीर्थानि चैत्यवृक्षान्महापथान् । स्थानानि तु पिशाचानां निवासायाददां प्रिये
“Mga daan, mga ilog, mga banal na tīrtha, mga punong sinasamba, at mga malalaking lansangan—ang mga pook na ito’y itinatakda Ko bilang tirahan ng mga Piśāca, O minamahal.”
Verse 115
अधार्मिका जनास्तेषामा जीवो विहितः पुरा । वर्णाश्रमाचारहीनाः कारुशिल्पिजनास्तथा
“Noon pa man ay itinakda na ang kanilang ikabubuhay ay magmumula sa mga taong salungat sa dharma—yaong mga walang pagsunod sa mga tuntunin ng varṇa at āśrama, at gayundin sa mga artesano at manggagawang may bagsak na asal.”
Verse 116
अनुतापाश्च साधूनां चौरा विश्वासघातिनः । एतैरन्यैश्च बहुभिरन्यायोपार्जितैर्धनैः
“Yaong walang pagsisisi sa mga banal na sadhu, mga magnanakaw, at mga nagtaksil sa tiwala—sa pamamagitan nila at ng marami pang iba, sa yamang natipon sa di-makatarungang paraan—”
Verse 117
आरभ्यते क्रिया यास्तु पिशाचास्तत्र देवताः । मधुमासदिने दध्ना तिलचूर्णसुरासवैः
“Anumang ritwal na isinasagawa roon, ang mga Piśāca ang itinuturing na mga diyos na namumuno. Sa isang araw ng buwang Madhu, na may gatas-asim, pulbos ng linga, alak, at inuming pinaasim—”
Verse 118
पूपैर्हारिद्रकृशरैस्तिलैरिक्षुगुडौदनैः । कृष्णानि चैव वासांसि धूम्राः सुमनसस्तथा
Sa pamamagitan ng mga keyk, kṛśara na tinimplahan ng luyang-dilaw, linga, kaning niluto sa asukal na tubo at jaggery; at gayundin ng maiitim na kasuotan, kasama ang mababangong bulaklak na kulay-abo—(sa gayong handog siya dapat parangalan).
Verse 119
सर्वभूतपिशाचानां कृता देवी मया शुभा । एवंविधा भूतमाता सर्वभूतगणैर्वृता
“Para sa lahat ng nilalang at sa mga Piśāca, nilikha ko ang mapalad na Diyosa. Ganyan si Bhūta-mātā, na napaliligiran ng mga pangkat ng lahat ng nilalang.”
Verse 120
प्रभासे संस्थिता देवी समुद्रादुत्तरेण तु । य एतां वेद वै देव्या उत्पत्तिं पापनाशिनीम्
Ang Diyosa ay nananahan sa Prabhāsa, sa hilaga ng karagatan. Sinumang tunay na nakakabatid sa salaysay ng pinagmulan ng Diyosa—na pumupuksa sa kasalanan—
Verse 121
कुत्सिता संतति स्तस्य न भवेच्च कदाचन । भूतप्रेतपिशाचानां न दोषैः परिभूयते
Para sa kanya, kailanman ay hindi lilitaw ang kahiya-hiyang supling; at hindi siya dadapuan ng dungis at pinsalang dulot ng mga bhūta, preta, at piśāca.
Verse 122
सर्वपापविनिर्मुक्तः सर्वसौभाग्यसंयुतः । सर्वान्कामानवाप्नोति नारीहृदयनंदनः
Malaya sa lahat ng kasalanan at pinagkalooban ng bawat mabuting kapalaran, natatamo niya ang lahat ng ninanais, at nagiging kalugud-lugod sa puso ng mga babae.
Verse 123
ये मानयंति निजहासकलैर्विलासैः संसेवया अभयदा भवभूतमाताम् । ते भ्रातृभृत्यसुतबंधुजनैर्युताश्च सर्वोपसर्ग रहिताः सुखिनो भवन्ति
Yaong mga nagpaparangal sa Bhūta-mātā ni Bhava—ang tagapagkaloob ng kawalang-takot—sa pamamagitan ng sariling masayang pagdiriwang at taimtim na paglilingkod, ay namumuhay nang maligaya, kasama ang mga kapatid, mga lingkod, mga anak at mga kamag-anak, at nananatiling malaya sa lahat ng kapahamakan.
Verse 167
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भूत मातृकामाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa saṃhitā na may walumpu’t isang libong (taludtod)—sa ikapitong Prabhāsa Khaṇḍa, sa unang bahagi ng Prabhāsakṣetra Māhātmya, ang kabanatang pinamagatang “Paglalarawan ng Kaluwalhatian ni Bhūta-mātṛkā,” na siyang Kabanata 167.