Adhyaya 166

Verse 1

देव्युवाच । प्रभासे संस्थिता या तु सावित्री ब्रह्मणः प्रिया । तस्याश्चरित्रं मे ब्रूहि देवदेव जगत्पते

Wika ng Diyosa: “Isalaysay mo sa akin ang kamangha-manghang kasaysayan ni Sāvitrī—minamahal ni Brahmā—na nananahan sa Prabhāsa, O Diyos ng mga diyos, Panginoon ng sansinukob.”

Verse 2

व्रतमाहात्म्यसंयुक्तमितिहाससमन्वितम् । पाति व्रत्यकरं स्त्रीणां महाभाग्यं महोदयम्

Ang salaysay na ito—kalakip ang kaluwalhatian ng panata at pinagtitibay ng banal na kasaysayan—ay nag-iingat sa mga babaeng tumutupad ng panata, at nagkakaloob ng dakilang kapalaran at marangal na pag-angat ng kagalingan.

Verse 3

ईश्वर उवाच । कथयामि महादेवि सावित्र्याश्चरितं महत् । प्रभासक्षेत्रसंस्थायाः स्थल स्थाने महेश्वरि । यथा चीर्णं व्रतकरं सावित्र्या राजकन्यया

Wika ni Īśvara: “O Mahādevī, isasalaysay ko ang dakila at banal na kasaysayan ni Sāvitrī—na nasa Prabhāsa Kṣetra—sa sagradong pook na yaon, O Maheśvarī: kung paanong si Sāvitrī, anak ng hari, ay ganap na tumupad sa panata.”

Verse 4

आसीन्मद्रेषु धर्मात्मा सर्वभूतहिते रतः । पार्थिवोऽश्वपतिर्नाम पौरजानपद प्रियः

Sa lupain ng Madra ay may isang haring matuwid na nagngangalang Aśvapati, masigasig sa kapakanan ng lahat ng nilalang, at minamahal ng mga taga-lungsod at taga-nayon.

Verse 5

क्षमावाननपत्यश्च सत्यवादी जितेन्द्रियः । प्रभासक्षेत्रयात्रायामाजगाम स भूपतिः । यात्रां कुर्वन्विधानेन सावित्रीस्थलमागतः

Ang haring iyon ay mapagtiis, walang anak, nagsasalita ng katotohanan, at may pagpipigil sa mga pandama. Siya’y naglakbay bilang banal na paglalakbay patungong Prabhāsa Kṣetra; at sa pagsunod sa wastong tuntunin ng paglalakbay, dumating siya sa sagradong pook na tinatawag na Sāvitrī.

Verse 6

स सभार्यो व्रतमिदं तत्र चक्रे नृपः स्वयम् । सावित्रीति प्रसिद्धं यत्सर्वकामफलप्रदम्

Doon, kasama ang kanyang reyna, isinagawa mismo ng hari ang panatang ito—na kilala bilang Sāvitrī Vrata—na nagkakaloob ng bunga ng lahat ng marapat na hangarin.

Verse 7

तस्य तुष्टाऽभवद्देवि सावित्री ब्रह्मणः प्रिया । भूर्भुवःस्वरितीत्येषा साक्षान्मूर्तिमती स्थिता

O Diyosa, si Sāvitrī—minamahal ni Brahmā—ay nalugod sa kanya. Siya’y tumindig doon sa anyong may katawan, ang mismong kapangyarihan ng pagbigkas na “bhūr bhuvaḥ svaḥ”.

Verse 8

कमंडलुधरा देवी जगामादर्शनं पुनः । कालेन वहुना जाता दुहिता देवरूपिणी

Ang diyosang may tangan na may kamaṇḍalu (banga ng tubig) ay muling naglaho sa paningin. Pagkaraan ng mahabang panahon, isinilang ang isang anak na babae na nagniningning sa kagandahang tulad ng sa mga diyos.

Verse 9

सावित्र्या प्रीतया दत्ता सावित्र्याः पूजया तथा । सावित्रीत्येव नामाऽस्याश्चक्रे विप्राज्ञया नृपः

Ipinagkaloob ng nalugod na Sāvitrī, at natamo sa pamamagitan ng pagsamba kay Sāvitrī, ang anak na babaeng iyon. Ang hari, ayon sa payo ng mga Brahmin, ay ipinangalan sa kanya ang “Sāvitrī”.

Verse 10

सा विग्राहवतीव श्रीः प्रावर्धत नृपात्मजा । सावित्री सुकुमारांगी यौवनस्था बभूव ह

Ang prinsesang Sāvitrī ay lumaki na wari’y si Śrī (Fortuna) na nagkatawang-tao; marikit at maselan ang mga sangkap, at tunay na sumapit sa ganap na kabataan.

Verse 11

या सुमध्या पृथुश्रोणी प्रतिमा काञ्चनी यथा । प्राप्तेयं देवकन्या वा दृष्ट्वा तां मेनिरे जनाः

Payat ang baywang at malapad ang balakang, kumikislap siyang parang gintong larawan; pagtanaw sa kanya, inakala ng mga tao, “May dalagang makalangit bang dumating dito?”

Verse 12

सा तु पद्मा विशालाक्षी प्रज्वलतीव तेजसा । चचार सा च सावित्री व्रतं यद्भृगुणोदितम्

Ang dalagang tulad ng lotus, malalaki ang mata at nagliliwanag na wari’y may ningning sa loob; si Sāvitrī ay tumupad sa Sāvitrī-vrata ayon sa itinakda ni Bhṛgu.

Verse 13

अथोपोष्य शिरःस्नाता देवतामभिगम्य च । हुत्वाग्निं विधिवद्विप्रान्वाचयेद्वरवर्णिनी

Pagkaraan, nag-ayuno siya at naligo—hinugasan pati ang ulo—at lumapit sa diyos; at matapos maghandog sa apoy ayon sa tuntunin, ipinabigkas ng marikit na dalaga sa mga brāhmaṇa ang mga banal na teksto.

Verse 14

तेभ्यः सुमनसः शेषां प्रतिगृह्य नृपात्मजा । सखीपरिवृताऽभ्येत्य देवी श्रीवत्सरूपिणी

Tinanggap niya nang may galak ang natitirang mga bulaklak mula sa kanila; ang anak ng hari, napalilibutan ng mga kaibigang dalaga, ay nagbalik na kumikislap na parang diyosa, taglay ang mapalad na tanda ng Śrīvatsa.

Verse 15

साऽभिवाद्य पितुः पादौ शेषां पूर्वं निवेद्य च । कृताञ्जलिर्वरारोहा नृपतेः पार्श्वतः स्थिता

Yumukod siya sa mga paa ng kanyang ama, unang inihandog ang natitirang mga alay; saka, magkasalikop ang mga kamay sa paggalang, ang marangal na dalaga ay tumindig sa tabi ng hari.

Verse 16

तां दृष्ट्वा यौवनप्राप्तां स्वां सुतां देवरूपिणीम् । उवाच राजा संमन्त्र्य पुत्र्यर्थं सह मन्त्रिभिः

Nang makita ng hari ang sariling anak na dalaga na, nagniningning na tila isang diwata, siya’y sumangguni sa mga ministro at saka nagsalita tungkol sa kinabukasan ng kanyang anak.

Verse 17

पुत्रि प्रदानकालस्ते न हि कश्चिद्वृणोति माम् । विचारयन्न पश्यामि वरं तुल्यमिहात्मनः

“Anak ko, dumating na ang panahon upang ipagkaloob ka sa pag-aasawa; ngunit walang sinumang humihingi ng pakikipag-alyansa sa akin. Kahit pag-isipan ko, wala akong nakikitang lalaking kapantay sa karapat-dapat.”

Verse 18

देवादीनां यथा वाच्यो न भवेयं तथा कुरु । पठ्यमानं मया पुत्रि धर्मशास्त्रेषु च श्रुतम्

“Kumilos ka nang sa gayon ay hindi ako mapag-usapan nang may paninisi sa harap ng mga diyos at ng iba pa. Anak ko, ito ang nabasa at narinig ko sa mga Dharma-śāstra.”

Verse 19

पितुर्गेहे तु या कन्या रजः पश्यत्यसंस्कृता । ब्रह्महत्या पितुस्तस्य सा कन्या वृषली स्मृता

“Ang dalagang hindi pa naipapakasal (hindi pa napapabanal sa ritwal ng kasal) ngunit dinatnan ng buwanang dalaw sa bahay ng ama—sa ama niya’y sinasabing tulad ng kasalanang pagpatay sa Brahmana; at ang dalaga’y inaalala bilang ‘vṛṣalī’.”

Verse 20

अतोऽर्थं प्रेषयामि त्वां कुरु पुत्रि स्वयंवरम् । वृद्धैरमात्यैः सहिता शीघ्रं गच्छावधारय

Kaya nga, isinusugo kita: anak kong babae, ayusin mo mismo ang svayaṃvara (pagtitipong pagpili ng mapapangasawa). Umalis ka agad, kasama ang matatanda at mapagkakatiwalaang mga ministro—maging matatag sa pasyang ito.

Verse 21

एवमस्त्विति सावित्री प्रोच्य तस्माद्विनिर्ययौ । तपोवनानि रम्याणि राजर्षीणां जगाम सा

Sumagot si Sāvitrī, “Gayon na nga,” at umalis mula roon. Nagtungo siya sa mga kaaya-ayang tapovana, ang mga ermitanyo ng mga rājarṣi, ang mga haring-muni.

Verse 22

मान्यानां तत्र वृद्धानां कृत्वा पादाभिवन्दनम् । ततोऽभिगम्य तीर्थानि सर्वाण्येवाश्रमाणि च

Doon, matapos yumukod at magbigay-galang sa mga paa ng mga kagalang-galang na matatanda, saka siya naglakbay upang dalawin ang lahat ng tīrtha (mga banal na tawiran) at pati ang mga ermitanyo.

Verse 23

आजगाम पुनर्वेश्म सावित्री सह मंत्रिभिः । तत्रापश्यत देवर्षिं नारदं पुरतः शुचिम्

Muling nagbalik si Sāvitrī sa kanyang tahanan, kasama ang mga ministro at kasama. Doon ay nakita niya ang devarṣi na si Nārada—dalisay at maningning—na nakatayo sa harap niya.

Verse 24

आसीनमासने विप्रं प्रणम्य स्मितभाषिणी । कथयामास तत्कार्यं येनारण्यं गता च सा

Pagkatapos yumukod sa brāhmaṇa na nakaupo sa kanyang upuan, nagsalita siya nang banayad at may ngiti. Isinalaysay niya ang bagay na siyang dahilan ng pagpunta niya sa gubat.

Verse 25

सावित्र्युवाच । आसीच्छाल्वेषु धर्मात्मा क्षत्रियः पृथिवीपतिः । द्युमत्सेन इति ख्यातो दैवादन्धो वभूव सः

Wika ni Sāvitrī: “Sa mga Śālva ay may isang matuwid na haring kṣatriya, panginoon ng lupa, na kilala bilang Dyumatsena; ngunit dahil sa tadhana, siya’y nabulag.”

Verse 26

आर्यस्य बालपुत्रस्य द्युमत्सेनस्य रुक्मिणा । सामन्तेन हृतं राज्यं छिद्रेऽस्मिन्पूर्ववैरिणा

“Ang marangal na si Dyumatsena, bagaman may munting anak na lalaki, ay inagawan ng kaharian ni Rukmin—isang samanta at dating kaaway—na sinamantala ang kahinaang ito.”

Verse 27

स बालवत्सया सार्धं भार्यया प्रस्थितो वनम्

“Umalis siya patungo sa gubat kasama ang kanyang asawa, na may inaalaga pang munting anak.”

Verse 28

स तस्य च वने वृद्धः पुत्रः परमधार्मिकः । सत्यवागनुरूपो मे भर्तेति मनसेप्सितः

“At sa gubat na iyon, lumaki ang kanyang anak—lubhang maka-dharma, tapat sa pananalita; at siya ang asawang minimithi ng aking puso, karapat-dapat at angkop para sa akin.”

Verse 29

नारद उवाच । अहो बत महत्कष्टं सावित्र्या नृपते कृतम् । बालस्वभावादनया गुणवान्सत्यवाग्वृतः

Sinabi ni Nārada: “Ay, napakalaking pagsubok, O hari, ang naidulot ni Sāvitrī; sapagkat dahil sa likas ng kabataan, pinili niya ang isang lalaking may kabutihan at tapat sa katotohanan.”

Verse 30

सत्यं वदत्यस्य पिता सत्यं माता प्रभाषते । सत्यं वदेति मुनिभिः सत्यवान्नाम वै कृतम्

“Ang kanyang ama ay nagsasalita ng katotohanan; ang kanyang ina rin ay nagpapahayag ng katotohanan. Sapagkat sinasabi ng mga muni, ‘Siya’y nagsasabi ng katotohanan,’ kaya nga siya’y pinangalanang Satyavān.”

Verse 31

नित्यं चाश्वाः प्रियास्तस्य करोत्यश्वाश्च मृन्मयान् । चित्रेऽपि च लिखत्यश्वांश्चित्राश्व इति चोच्यते

“Ang mga kabayo ay laging mahal sa kanya: gumagawa siya ng kabayo kahit mula sa luwad, at iginuguhit din niya ang mga kabayo sa mga larawan; kaya siya’y tinatawag na Citrāśva, ‘yaong may mga kabayong iginuhit’.”

Verse 32

सत्यवान्रंतिदेवस्य शिष्यो दानगुणैः समः । ब्रह्मण्यः सत्यवादी च शिबिरौशीनरो यथा

Si Satyavān ay alagad ni Rantideva, kapantay niya sa mga birtud ng pagkakawanggawa. Siya’y deboto sa mga Brahmana at tagapagsalita ng katotohanan—gaya ni Śibi, anak ni Uśīnara.

Verse 33

ययातिरिव चोदारः सोमवत्प्रियदर्शनः । रूपेणान्यतमोऽश्विभ्यां द्युमत्सेनसुतो बली

Gaya ni Yayāti, siya’y mapagbigay at marangal; gaya ni Soma, siya’y kaaya-ayang pagmasdan. Sa kagandahan, maihahambing siya sa kambal na Aśvin; at siya ang malakas na anak ni Dyumatsena.

Verse 34

एको दोषोऽस्ति नान्यश्च सोऽद्यप्रभृति सत्यवान् । संवत्सरेण क्षीणायुर्देहत्यागं करिष्यति

Iisa lamang ang kapintasan at wala nang iba: mula sa araw na ito, ang buhay ni Satyavān ay unti-unting nauubos. Sa loob ng isang taon, iiwan niya ang katawan (sasapit ang kamatayan).

Verse 35

नारदस्य वचः श्रुत्वा दुहिता प्राह पार्थिवम्

Nang marinig ang mga salita ni Nārada, nagsalita ang dalaga sa hari.

Verse 36

सावित्र्युवाच । सकृज्जल्पंति राजानः सकृज्जल्पंति ब्राह्मणाः । सकृत्कन्या प्रदीयेत त्रीण्येतानि सकृत्सकृत्

Sinabi ni Sāvitrī: “Ang mga hari ay nagsasabi ng panatang salita nang minsan lamang; gayundin ang mga Brahmin, minsan lamang. Ang isang dalaga’y ibinibigay sa pag-aasawa nang minsan lamang—ang tatlong ito ay ‘minsan at minsan lamang’.”

Verse 37

दीर्घायुरथवाल्पायुः सगुणो निर्गुणोऽपि वा । सकृद्वृतो मया भर्ता न द्वितीयं वृणोम्यहम्

Maging siya’y mahaba ang buhay o maikli, may kabutihan o kahit salat sa kabutihan—yamang minsan ko na siyang pinili bilang asawa, hindi ako pipili ng ikalawa.

Verse 38

मनसा निश्चयं कृत्वा ततो वाचाऽभिधीयते । क्रियते कर्मणा पश्चात्प्रमाणं हि मनस्ततः

Una, binubuo muna ang matibay na pasya sa isip; saka ito ipinahahayag sa salita; at pagkatapos ay isinasagawa sa gawa. Kaya ang isip ang tunay na panukat (ugat ng layon).

Verse 39

नारद उवाच । यद्येतदिष्टं भवतः शीघ्रमेव विधीयताम् । अविघ्नेन तु सावित्र्याः प्रदानं दुहितुस्तव

Sinabi ni Nārada: “Kung ito’y kalugud-lugod sa iyo, ayusin na agad. Nawa’y maganap nang walang sagabal ang pag-aalay ng iyong anak na si Sāvitrī.”

Verse 40

एवमुक्त्वा समुत्पत्य नारूदस्त्रिदिवं गतः । राजा च दुहितुः सर्वं वैवाहिकमथाकरोत् । शुभे मुहूर्ते पार्श्वस्थैर्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः

Pagkasabi nito, tumindig si Nārada at nagtungo sa langit. Pagkaraan, inihanda ng hari ang lahat ng pag-aayos sa kasal ng kaniyang anak na babae sa isang mapalad na sandali, kasama ang mga Brahmanang nasa paligid na dalubhasa sa mga Veda.

Verse 41

सावित्र्यपि च तं लब्ध्वा भर्तारं मनसेप्तितम् । मुमुदेऽतीव तन्वंगी स्वर्गं प्राप्येव पुण्यकृत्

Si Sāvitrī man ay nakamtan ang asawang minimithi ng kaniyang puso, at siya’y lubhang nagalak—payat at marikit ang pangangatawan—na wari’y taong may kabutihang-loob na nakaabot sa langit.

Verse 42

एवं तत्राश्रमे तेषां तदा निवसतां सताम् । कालस्तु पश्यतां किञ्चिदतिचक्राम पार्वति

Kaya nito, habang naninirahan ang mga banal na tao sa asramang iyon, ang panahon—sa harap mismo ng kanilang mga mata—ay lumipas nang kaunti, O Pārvatī.

Verse 43

सावित्र्यास्तु तदा नार्यास्तिष्ठन्त्याश्च दिवानिशम् । नारदेन यदुक्तं तद्वाक्यं मनसि वर्तते

Ngunit si Sāvitrī, ang marangal na babae, ay nanatiling matatag araw at gabi; at ang mga salitang sinabi ni Nārada ay laging nananatili sa kaniyang isipan.

Verse 44

ततः काले बहुतिथे व्यतिक्रान्ते कदाचन । प्राप्तः कालोऽथ मर्तव्यो यत्र सत्यव्रतो नृपः

Pagkaraan, matapos lumipas ang maraming araw, dumating sa isang sandali ang itinakdang oras—ang panahong kailangang mamatay si Haring Satyavrata.

Verse 45

ज्येष्ठमासे सिते पक्षे द्वादश्यां रजनीमुखे । गणयंत्याश्च सावित्र्या नारदोक्तं वचो हृदि

Sa buwan ng Jyeṣṭha, sa maliwanag na kalahati, sa ikalabindalawang araw sa dapithapon—habang binibilang ni Sāvitrī ang oras—ang mga salitang sinabi ni Nārada ay nanatili sa kanyang puso.

Verse 46

चतुर्थेऽहनि मर्तव्यमिति संचिंत्य भामिनी । व्रतं त्रिरात्रमुद्दिश्य दिवारात्रं स्थिताऽश्रमे

Sa pagninilay, “Sa ikaapat na araw siya’y mamamatay,” ang marangal na babae ay nagsagawa ng panatang tatlong gabi, nanatili sa ermitanyo sa araw at sa gabi.

Verse 47

ततस्त्रिरात्रं न्यवसत्स्नात्वा संतर्प्य देवताम् । श्वश्रूश्वशुरयोः पादौ ववंदे चारुहासिनी

Pagkaraan, tinupad niya ang tatlong gabi; matapos maligo at maghandog nang nararapat upang masiyahan ang diyos, ang babaeng may magandang ngiti ay yumukod sa mga paa ng biyenan niyang babae at lalaki.

Verse 48

अथ प्रतस्थे परशुं गृहीत्वा सत्यवान्वनम् । सावित्र्यपि च भर्तारं गच्छंतं पृष्ठतोऽन्वयात्

Pagkatapos, umalis si Satyavān patungong gubat, tangan ang palakol; at si Sāvitrī man ay sumunod sa kanyang asawa habang siya’y naglalakad, sa likuran niya.

Verse 49

ततो गृहीत्वा तरसा फलपुष्पसमित्कुशान् । अथ शुष्काणि चादाय काष्ठभारमकल्पयत्

Pagkaraan, dali-dali niyang tinipon ang mga prutas, bulaklak, mga patpat na panggatong, at damong kuśa; at kumuha rin ng tuyong kahoy, saka bumuo ng isang pasaning panggatong.

Verse 50

अथ पाटयतः काष्ठं जाता शिरसि वेदना । काष्ठभारं क्षणात्त्यक्त्वा वटशाखावलंबितः

Habang naghahati siya ng kahoy, biglang sumakit ang kanyang ulo. Agad niyang ibinaba ang pasan na kahoy at sumandal sa isang sanga ng punong balete.

Verse 51

सावित्रीं प्राह शिरसो वेदना मां प्रबाधते । तवोत्संगे क्षणं तावत्स्वप्तुमिच्छामि सुन्दरि

Sinabi niya kay Sāvitrī, “Pinahihirapan ako ng sakit ng ulo. O marikit, nais kong matulog muna sandali sa iyong kandungan.”

Verse 52

विश्रमस्व महाबाहो सावित्री प्राह दुःखिता । पश्चादपि गमिष्यामि ह्याश्रमं श्रमनाशनम्

Si Sāvitrī, nababalisa, ay nagsabi: “Magpahinga ka muna, O makapangyarihang bisig. Pagkaraan ay tutuloy ako sa āśrama na nag-aalis ng pagod.”

Verse 53

यावदुत्संगगं कृत्वा शिरोस्य तु महीतले । तावद्ददर्श सावित्री पुरुषं कृष्णपिंगलम्

Nang mailagay niya ang ulo nito sa kanyang kandungan habang nasa lupa, nakita ni Sāvitrī ang isang lalaking may kulay na maitim at kayumanggi-dilaw.

Verse 54

किरीटिनं पीतवस्त्रं साक्षात्सूर्यमिवोदितम् । तमुवाचाथ सावित्री प्रणम्य मधुराक्षरम्

May korona at nakadamit ng dilaw, nagniningning na wari’y sumisikat na araw. Si Sāvitrī ay yumukod na may pagpupugay at nagsalita ng marahang mga salita.

Verse 55

कस्त्वं देवोऽथवा दैत्यो यो मां धर्षितुमागतः । न चाहं केनचिच्छक्या स्वधर्माद्देव रोधितुम्

“Sino ka—diyos ba o asura—na dumating upang salakayin ako? O banal na nilalang, walang sinuman ang makapipigil sa akin mula sa aking sariling dharma.”

Verse 56

विद्धि मां पुरुषश्रेष्ठ दीप्तामग्निशिखामिव

“Kilalanin mo ako, O pinakamainam sa mga lalaki, na tulad ng naglalagablab na liyab ng apoy.”

Verse 57

यम उवाच । यमः संयमनश्चास्मि सर्वलोकभयंकरः

Wika ni Yama: “Ako si Yama, ang Tagapigil (Saṃyamana), na kinatatakutan sa lahat ng daigdig.”

Verse 58

क्षीणायुरेष ते भर्ता संनिधौ ते पतिव्रते । न शक्यः किंकरैर्नेतुमतोऽहं स्वयमागतः

“Natapos na ang itinakdang buhay ng iyong asawa, O tapat na maybahay (pativratā). Sa harap mo, hindi siya madadala ng aking mga alagad; kaya ako mismo ang naparito.”

Verse 59

एवमुक्त्वा सत्यव्रतशरीरात्पाशसंयुतः । अंगुष्ठमात्रं पुरुषं निचकर्ष यमो बलात्

Pagkasabi nito, si Yama na may dalang lubid na panghila ay sapilitang hinugot mula sa katawan ni Satyavrata ang isang nilalang na kasinlaki lamang ng hinlalaki.

Verse 60

अथ प्रयातुमारेभे पंथानं पितृसेवितम् । सावित्र्यपि वरारोहा पृष्ठतोऽनुजगाम ह

Pagkaraan, siya’y nagsimulang maglakbay sa landas na dinaraanan ng mga Ninuno (Pitṛ); at si Sāvitrī, ang babaeng may marikit na balakang, ay sumunod sa kanyang likuran.

Verse 61

पतिव्रतत्वाच्चाश्रांता तामुवाच यमस्तथा । निवर्त गच्छ सावित्रि मुहूर्तं त्वमिहागता

Dahil sa kanyang kabanalang tapat sa asawa (pativratā), hindi siya napagod; kaya sinabi ni Yama sa kanya: “Bumalik ka, Sāvitrī. Sandali ka lamang naparito.”

Verse 62

एष मार्गो विशालाक्षि न केनाप्यनुगम्यते

“O babaeng malalaki ang mata, ang landas na ito’y hindi masusundan ng kung sino-sino lamang.”

Verse 63

सावित्र्युवाच । न श्रमो न च मे ग्लानिः कदाचिदपि जायते । भर्तारमनुगच्छन्त्या विशिष्टस्य च संनिधौ

Wika ni Sāvitrī: “Walang pagod at walang panghihina ang sumisibol sa akin kailanman; sapagkat sinusundan ko ang aking asawa, at nasa harapan ako ng Marangal na Panginoon.”

Verse 64

सतां सन्तो गतिर्नान्या स्त्रीणां भर्ता सदा गतिः । वेदो वर्णाश्रमाणां च शिष्याणां च गतिर्गुरुः

“Para sa mga banal, ang mabubuti ang tanging kanlungan; para sa mga babae, ang asawa ang laging kanlungan. Para sa nasa kaayusang varṇa–āśrama, ang Veda ang kanlungan; at para sa mga alagad, ang guru ang kanlungan.”

Verse 65

सर्वेषामेव भूतानां स्थानमस्ति महीतले । भर्त्तारमेकमुत्सृज्य स्त्रीणां नान्यः समाश्रयः

Ang lahat ng nilalang ay may kani-kaniyang lugar sa ibabaw ng lupa; ngunit para sa babae, bukod sa asawa lamang, wala nang ibang marapat na kanlungan.

Verse 66

एवमन्यैः सुमधुरैर्वाक्यैर्धर्मार्थसंहितैः । तुतोष सूर्यतनयः सावित्रीं वाक्यमब्रवीत्

Sa gayon, sa marami pang matatamis na pananalitang hitik sa dharma at wastong layon, nalugod ang anak ng Araw (Yama) at nagsalita kay Sāvitrī.

Verse 67

यम उवाच । तुष्टोऽस्मि तव भद्रं ते वरं वरय भामिनि । सापि वव्रे च राज्यं स्वं विनयावनतानना

Wika ni Yama: “Nalulugod ako sa iyo; sumaiyo ang pagpapala. Pumili ka ng isang biyaya, O marangal na babae.” At siya man, na nakayukong mukha sa pagpapakumbaba, ay humiling ng pagbabalik ng sarili niyang kaharian.

Verse 68

चक्षुःप्राप्तिं तथा राज्यं श्वशुरस्य महात्मनः । पितुः पुत्रशतं चैव पुत्राणां शतमात्मनः

Hiniling niya ang pagbabalik ng paningin at ng kaharian para sa kanyang dakilang biyenan; para sa kanyang ama, isang daang anak na lalaki; at para sa kanyang sarili, isang daang anak na lalaki sa pamamagitan ng lahi ng kanyang mga anak na lalaki.

Verse 69

जीवितं च तथा भर्तुर्धर्मसिद्धिं च शाश्वतीम् । धर्मराजो वरं दत्त्वा प्रेषयामास तां ततः

Hiniling din niya ang buhay ng kanyang asawa at ang walang hanggang kaganapan sa dharma. Pagkaloob ng Dharmarāja ng biyaya, siya’y pinayaon na.

Verse 70

अथ भर्तारमासाद्य सावित्री हृष्टमानसा । जगाम स्वाश्रमपदं सह भर्त्रा निराकुला

Pagkaraan, nang muling mabawi ni Sāvitrī ang kanyang asawa, nagalak ang kanyang puso; at kasama ang asawa, siya’y nagbalik sa kanilang asram, payapa at walang dalamhati.

Verse 71

ज्येष्ठस्य पूर्णिमायां च तया चीर्णं व्रतं त्विदम् । माहात्म्यतोऽस्य नृपतेश्चक्षुःप्राप्तिरभूत्पुरः

Sa araw ng kabilugan ng buwan sa buwang Jyeṣṭha, tinupad niya nang wasto ang banal na panatang ito. Sa kadakilaan ng pagsasagawa nito, agad na nabawi ng hari ang kanyang paningin.

Verse 72

ततः स्वदेशराज्यं च प्राप निष्कण्टकं नृपः । पितास्याः पुत्रशतकं सा च लेभे सुताञ्छतम्

Pagkaraan, nabawi ng hari ang sariling kaharian, walang tinik—walang kaaway at walang kapighatian. Ang ama niya’y nagkamit ng sandaang anak na lalaki, at siya man ay nagsilang ng sandaang anak na lalaki.

Verse 73

एवं व्रतस्य माहात्म्यं कथितं सकलं मया

Kaya nga, ganap kong isinalaysay ang buong kadakilaan ng banal na panatang ito.

Verse 74

देव्युवाच । कीदृशं तद्व्रतं देव सावित्र्या चरितं महत् । तस्मिंस्तु ज्येष्ठमासे हि विधानं तस्य कीदृशम्

Wika ng Diyosa: “O Diyos, ano ang dakilang panatang isinagawa ni Sāvitrī? At sa buwan ng Jyeṣṭha, ano ang wastong paraan ng pagtupad nito?”

Verse 76

का देवता व्रते तस्मिन्के मन्त्राः किं फलं विभो । विस्तरेण महेश त्वं ब्रूहि धर्मं सनातनम्

“Sa panatang iyon, aling diyos ang dapat sambahin, anong mga mantra ang dapat bigkasin, at ano ang bunga nito, O Panginoon? O Maheśa, ipaliwanag mo nang masinsinan ang walang-hanggang dharma.”

Verse 77

त्रयोदश्यां तु ज्येष्ठस्य दन्तधावनपूर्वकम् । त्रिरात्रं नियमं कुर्यादुपवासस्य भामिनि

Sa ikalabintatlong araw (trayodaśī) ng buwang Jyeṣṭha, na nagsisimula sa paglilinis ng ngipin, O marikit, dapat isagawa ang disiplinang niyama sa loob ng tatlong gabi, na binubuo ng pag-aayuno (upavāsa).

Verse 78

अशक्तस्तु त्रयोदश्यां नक्तं कुर्याज्जितेन्द्रियः । अयाचितं चतुर्दश्यां ह्युपवासेन पूर्णिमाम्

Ngunit kung hindi makakayang mag-ayuno nang lubos sa ikalabintatlo, ang may pagpipigil-sa-sarili ay maaaring magsagawa ng nakta (kain lamang sa gabi). Sa ikalabing-apat, tumanggap lamang ng pagkaing hindi hiningi (ayācita), at sa araw ng kabilugan ng buwan ay mag-ayuno.

Verse 79

नित्यं स्नात्वा तडागे वा महानद्यां च निर्झरे । पांडुकूपे तु सुश्रोणि सर्वस्नानफलं लभेत्

Kahit araw-araw na maligo sa lawa, sa malaking ilog, o sa batis sa bundok—ngunit, O may balakang na payat, sa pagligo sa Pāṇḍu-kūpa ay matatamo ang bunga ng lahat ng banal na paliligo.

Verse 80

विशेषात्पूर्णिमायां तु स्नानं सर्षपमृज्जलैः

At lalo na sa araw ng kabilugan ng buwan, dapat maligo gamit ang tubig na hinaluan ng buto ng mustasa at lupang panlinis (luwad).

Verse 81

गृहीत्वा वालुकं पात्रे प्रस्थमात्रे यशस्विनि । अथवा धान्यमादाय यवशालितिलादिकम्

Kumuha ng buhangin sa isang sisidlan, sa sukat na isang prastha, O marangal na ginang; o kaya’y kumuha ng mga butil gaya ng sebada, bigas, linga, at iba pa.

Verse 82

ततो वंशमये पात्रे वस्त्रयुग्मेन वेष्टिते । सावित्रीप्रतिमां कृत्वा सर्वावयवशोभिताम्

Pagkatapos, sa sisidlang kawayan na binalot ng dalawang pirasong tela, dapat likhain ang anyo ni Sāvitrī, na pinalamutian at pinaganda ang bawat bahagi ng katawan.

Verse 83

सौवर्णीं मृन्मयीं वापि स्वशक्त्या दारुनिर्मिताम् । रक्तवस्त्रद्वयं दद्यात्सावित्र्या ब्रह्मणः सितम्

Ayon sa sariling kakayahan, maghandog ng (anyo) na ginto, o luwad, o inukit sa kahoy. Magbigay rin ng pares ng pulang kasuotan para kay Sāvitrī, at puting kasuotan para kay Brahmā.

Verse 85

पूर्णकोशातकैः पक्वैः कूष्माण्डकर्कटीफलैः । नालिकेरैः सखर्जूरैः कपित्थैर्दाडिमैः शुभैः

Gamit ang mga hinog at punô na bungang kośātaka, ang ash-gourd at mga bungang pipino, ang niyog at datiles, at ang mapalad na wood-apple at granada—ihanda ang mga ito bilang handog.

Verse 86

जंबूजंबीरनारिंगैरक्षोटैः पनसैस्तथा । जीरकैः कटुखण्डैश्च गुडेन लवणेन च

Gamit ang bungang jambū, ang citron at mga dalandan, ang walnut at langka; at gayundin ang kumin, mga maanghang na pampalasa, jaggery (guda), at asin—ihanda ang lahat para sa pagsamba.

Verse 87

विरूढैः सप्तधान्यैश्च वंशपात्रप्रकल्पितैः । रंजयेत्पट्टसूत्रैश्च शुभैः कुंकुमकेसरैः

At sa pitong uri ng butil na sumibol, na inayos sa mga sisidlang yari sa kawayan, dapat pagandahin ang dambana sa mga mapalad na sinulid na seda, kasama ang saffron (kumkuma) at mabangong kesara.

Verse 88

अवतारं करोत्येवं सावित्री ब्रह्मणः प्रिया

Sa ganitong paraan, si Sāvitrī—ang minamahal ni Brahmā—ay nagpapakita at nagkakatawang-tao (avatāra).

Verse 89

तामर्च्चयीत मन्त्रेण सावित्र्या ब्रह्मणा समम् । इतरेषां पुराणोक्तो मंत्रोऽयं समुदाहृतः

Sambahin Siya sa pamamagitan ng mantra, kasama si Sāvitrī at si Brahmā. Para rin sa iba, ang mantrang ito na binanggit sa mga Purāṇa ay ngayo’y ipinahahayag.

Verse 90

ओंकारपूर्वके देवि वीणापुस्तकधारिणि । वेदांबिके नमस्तुभ्यमवैधव्यं प्रयच्छ मे

O Diyosa na pinangungunahan ng Oṃ, tagapagdala ng vīṇā at ng aklat, Ina ng mga Veda—sumasamba ako sa Iyo; ipagkaloob Mo sa akin ang biyayang hindi maging balo (avaidhavya).

Verse 91

एवं संपूज्य विधिवज्जागरं तत्र कारयेत् । गीतवादित्रशब्देननरनारीकदंबकम् । नृत्यद्धसन्नयेद्रात्रिं नृत्यशास्त्रविशारदैः

Pagkatapos sambahin nang ayon sa tuntunin, magdaos ng pagpupuyat (jāgara) doon. Sa tunog ng awit at mga instrumento, ang pagtitipon ng mga lalaki at babae ay magpalipas ng gabi sa sayaw at masayang pagdiriwang, sa pangunguna ng mga bihasa sa śāstra ng sayaw.

Verse 92

सावित्र्याख्यानकं चापि वाचयीत द्विजोत्तमान् । यावत्प्रभातसमयं गीतभावरसैः सह

Dapat ding ipabigkas sa mga dakilang brāhmaṇa ang banal na salaysay ni Sāvitrī hanggang sa pagsikat ng bukang-liwayway, kalakip ang mga awit na hitik sa debosyon at masining na lasa.

Verse 93

विवाहमेवं कृत्वा तु सावित्र्या ब्रह्मणा सह । परिधाप्य सितैर्वस्त्रैर्दंपतीनां तु सप्तकम्

Matapos isagawa nang gayon ang ritwal ng kasal ni Sāvitrī kasama si Brahmā, saka dapat bihisan ng puting kasuotan ang pitong mag-asawang pares.

Verse 94

सावित्रीं ब्रह्मणा सार्धमेवं शक्त्या प्रपूजयेत् । गन्धैः सुगन्धपुष्पैश्च धूपनैवेद्यदीपकैः

Sa ganitong paraan, ayon sa kakayahan, dapat sambahin nang wasto si Sāvitrī kasama si Brahmā, na may handog na pabango, mababangong bulaklak, insenso, naivedya (handog na pagkain), at mga ilawan.

Verse 95

अथ सावित्रीकल्पज्ञे सावित्र्याख्यानवाचके । दैवज्ञे ह्युञ्छवृत्तिस्थे दरिद्रे चाग्निहोत्रिणि

Pagkaraan, (dapat hanapin) ang nakaaalam ng ritwal ni Sāvitrī, ang tagapagbigkas ng banal na salaysay ni Sāvitrī, ang marunong na astrologo, ang nabubuhay sa pamumulot ng natirang ani, ang isang dukha, at ang Agnihotrin (tagapagpanatili ng banal na apoy).

Verse 96

एवं दत्त्वा विधानेन तस्यां रात्रौ निमन्त्रयेत् । पौर्णमास्यां वटाधस्ताद्दंपतीनां चतुर्दश

Pagkatapos magbigay ayon sa itinakdang paraan, sa gabing iyon—sa araw ng kabilugan ng buwan—dapat anyayahan ang labing-apat na mag-asawang pares na magtipon sa ilalim ng punong balete (banyan).

Verse 97

ततः प्रभातसमये उषःकाल उपस्थिते । भक्ष्यभोज्यादिकं सर्वं सावित्रीस्थलमानयेत्

Pagkatapos, sa pagsikat ng araw, kapag dumating na ang bukang-liwayway, dalhin ang lahat ng handog na pagkain—meryenda, lutong pagkain, at iba pa—sa banal na pook ni Sāvitrī.

Verse 98

पाकं कृत्वा तु शुचिना रक्षां कृत्वा प्रयत्नतः । ब्राह्मणान्गृहिणीयुक्तांस्तत आह्वानयेत्सुधीः

Matapos magluto nang may kalinisan, at matapos isagawa nang masikap ang mga ritwal ng pag-iingat, ang marunong ay dapat mag-anyaya sa mga Brāhmaṇa na kasama ang kanilang mga asawa.

Verse 99

सावित्र्याः स्थलके तत्र कृत्वा पादाभिषेचनम् । सुस्नातान्ब्राह्मणांस्तत्र सभार्यानुपवेशयेत्

Doon, sa banal na pook ni Sāvitrī, matapos hugasan ang kanilang mga paa, paupuin ang mga Brāhmaṇa na nakapaligo nang malinis, kasama ang kanilang mga asawa.

Verse 100

सावित्र्याः पुरतो देवि दंपत्योर्भोजनं ददेत् । तेनाहं भोजितस्तत्र भवामीह न संशय

O Diyosa, ihandog ang pagkain sa mag-asawa sa harap ni Sāvitrī. Sa gawang iyon, ako mismo ay napakakain doon—walang pag-aalinlangan.

Verse 101

द्वितीयं भोजयेद्यस्तु भोजितस्तेन केशवः । लक्ष्म्याः सहायो वरदो वरांस्तस्य प्रयच्छति

Sinumang magpakain sa ikalawang mag-asawa, sa kanya pinakakain si Keśava. Ang Tagapagkaloob ng biyaya, na kasama si Lakṣmī, ay magbibigay sa kanya ng mga pagpapalang ninanais.

Verse 102

सावित्र्या सहितो ब्रह्मा तृतीये भोजितो भवेत् । एकैकं भोजनं तत्र कोटिभोजसमं स्मृतम्

Sa ikatlong pagpapakain, si Brahmā kasama si Sāvitrī ay itinuturing na napakain na. Bawat isang pag-aalay ng pagkain doon ay inaalala na katumbas ng pagpapakain sa isang koṭi (sampung milyon).

Verse 103

अष्टादशप्रकारेण षड्रसीकृतभोजनम् । देव्यास्तत्र महादेवि सावित्रीस्थलसन्निधौ

Doon, O Dakilang Diyosa, sa harap ng banal na pook ni Sāvitrī, ihandog para sa Diyosa ang pagkaing inihanda sa labingwalong uri, ganap sa anim na lasa.

Verse 104

विधवा न कुले तस्य न वंध्या न च दुर्भगा । न कन्याजननी चापि न च स्याद्भर्तुरप्रिया । अष्टौ दोषास्तु नारीणां न भवंति कदाचन

Sa kanyang angkan ay hindi magkakaroon ng balo, ni babaeng baog, ni sinumang dinadapuan ng kamalasan; wala ring inang pawang anak na babae lamang ang isinilang, at walang magiging kinasusuklaman ng asawa. Tunay, ang walong kapintasan na ibinibintang sa kababaihan ay hindi kailanman lilitaw doon.

Verse 105

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सावित्र्यग्रे च भोजनम् । दातव्यं सर्वदा देवि कटुनीलविवर्जितम्

Kaya nga, O Diyosa, sa buong pagsisikap ay laging maghandog ng pagkain sa harap ni Sāvitrī, na walang matapang na anghang at walang ‘nīla’ (itim o ipinagbabawal na sangkap).

Verse 106

न चाम्लं न च वै क्षारं स्त्रीणां भोज्यं कदाचन । पंचप्रकारं मधुरं हृद्यं सर्वं सुसंस्कृतम्

Huwag kailanman ihain sa kababaihan ang maasim, ni ang pagkaing may kaustikong alat/maalat na mapanakit. Sa halip, magbigay ng limang uri ng matatamis, nakalulugod sa puso at maayos na naluto.

Verse 107

घृतपूर्णापूपकाश्च बहुक्षीरसमन्विताः । पूपकास्तादृशाः कार्या द्वितीयाऽशोकवर्तिका

Ihanda ang mga apūpa (kakanin) na punô ng ghee at may saganang gatas. Ang gayong uri ng kakanin ay dapat gawin; ang ikalawang handog ay ang aśoka-vartikā, isang mitsa/rolyong alay na tinatawag na “Aśoka.”

Verse 108

तृतीया पूपिका कार्या खर्जुरेण समन्विताः । चतुर्थश्चैव संयावो गुडाज्याभ्यां समन्वितः

Ang ikatlong handog ay ang pūpikā (matamis na kakanin) na dapat ihanda na may kasamang datiles. Ang ikaapat ay saṃyāva, na niluluto gamit ang jaggery (pulot-asukal) at ghee.

Verse 109

आह्लादकारिणी पुंसां स्त्रीणां चातीव वल्लभा । धनधान्यजनोपेतं नारीनरशताकुलम् । पूपकैस्तु कुलं तस्या जायते नात्र संशयः

Ang gayong mga handog ay nagbibigay-galak sa mga lalaki at lubhang minamahal ng mga babae. Ang sambahayan niya’y nagiging sagana sa yaman, ani, at mga tao—napupuno ng daan-daang babae at lalaki. Sa pag-aalay ng mga kakaning ito, umuunlad ang kanyang angkan—walang pag-aalinlangan.

Verse 110

न ज्वरो न च संतापो दुःखं च न वियोगजम् । अशोकवर्तिदानेन कुलानामेकविंशतिः

Walang lagnat, walang nag-aapoy na paghihirap, at walang dalamhating dulot ng pagkalayo. Sa pag-aalay ng aśoka-varti, dalawampu’t isang salinlahi ng angkan ang napagpapala.

Verse 111

वधूभिश्च सुतैश्चैव दासीदासैरनन्तकैः । पूरितं च कुलं तस्याः पूरिका या प्रयच्छति

Ang nagkakaloob ng pūrikā (matamis na tinapay/kakaning may palaman), ang kanyang angkan ay napupuno ng mga manugang na babae at mga anak na lalaki, at ng di-mabilang na mga alila at katulong.

Verse 112

पुत्रिण्यो वै दुहितरो वधूभिः सहिताः कुले । शिखरिणीप्रदात्रीणां युवतीनां न संशयः

Ang mga anak na babae ay tunay na magkakaroon ng mga anak na lalaki, at ang angkan ay magkakaroon din ng mga manugang na babae kasama nila—walang pag-aalinlangan tungkol sa mga dalagang nag-aalay ng śikhariṇī (pinangalanang matamis na handog).

Verse 113

मोदते च कुलं सर्वं सर्वसिद्धिप्रपूरितम् । मोदकानां प्रदानेन एवमाह पितामहः

At ang buong angkan ay nagagalak, puspos ng lahat ng tagumpay. Ganito ang winika ni Pitāmaha (Brahmā): ganyan ang bunga ng pag-aalay ng modaka (matamis na dumpling).

Verse 114

एतच्च गौरिणीनां तु भोजनं हि विशिष्यते

Ito nga ang itinuturing na pinakadakilang paraan ng pagpapakain para sa mga kababaihang Gaurī (mga mapalad na maybahay at deboto ni Gaurī).

Verse 115

सुभगा पुत्रिणी साध्वी धनऋद्धिसमन्विता । सहस्रभोजिनी देवि भवेज्जन्मनिजन्मनि

O Diyosa, siya’y nagiging mapalad, pinagkakalooban ng mga anak, banal at marangal, at pinagpupuspos ng yaman at kasaganaan; at siya’y nagiging tagapagpakain ng libo-libo—buhay sa bawat buhay.

Verse 116

पानानि चैव मुख्यानि हृद्यानि मधुराणि च । द्राक्षापानं तु चिंचायाः पानं गुडसमन्वितम्

At ang mga pangunahing inumin ay dapat nakalulugod at matamis—gaya ng inuming ubas, at inuming sampalok (ciñcā) na hinaluan ng jaggery o pulot-asukal.

Verse 117

सरसेन तु तोयेन कृतखण्डेन वै शुभम् । सुवासिनीनां पेयं वै दातव्यं च द्विजन्मनाम्

Sa pamamagitan ng mabangong tubig at pininong asukal—isang mapalad na paghahanda—ialay ang inumin sa mga mapalad na maybahay, at ipagkaloob din sa mga dvija (dalawang-ulit na isinilang).

Verse 118

इतरैरितराण्येव वर्णयोग्यानि यानि च । सुरभीणि च पानानि तासु योग्यानि दापयेत्

Sa iba pang pangkat, magbigay ng iba pang handog na angkop sa kanilang kalagayan; gayundin, ipainom ang mababangong inumin na nararapat sa mga kababaihang iyon.

Verse 119

प्रतिपूज्य विधानेन वस्त्रदानैः सकंचुकैः । कुङ्कुमेनानुलिप्तांगाः स्रग्दामभिरलंकृताः । गंधैर्धूपैश्च संपूज्य नालिकेरान्प्रदापयेत्

Pagkatapos parangalan ayon sa itinakdang ritwal—sa pag-aalay ng mga kasuotan kasama ang pang-itaas—pahiran ang mga sangkap ng kuṅkuma, gayakan ng mga kuwintas at tali ng bulaklak, at sambahin sa pabango at insenso; saka ihandog ang mga niyog.

Verse 120

नेत्राणां चाञ्जनं कृत्वा सिन्दूरं चैव मस्तके । पूगीफलानि हृद्यानि वासितानि मृदूनि च । हस्ते दत्त्वा सपात्राणि प्रणिपत्य विसर्जयेत्

Lagyan ng añjana ang mga mata at sindūra sa ulo; saka ilagay sa kanilang mga kamay ang kaaya-ayang bunga ng betel-nut (pūgī)—mabango at malambot—kasama ng mga sisidlan; pagkatapos, yumukod at magpaalam nang may paggalang.

Verse 121

स्वयं च भोजयेत्पश्चाद्बंधुभिर्बालकैः सह

Pagkaraan, ang sarili ay makikikain kasama ang mga kamag-anak at mga bata.

Verse 123

एवमेव पितॄणां च आगम्य स्वे च मन्दिरे । पिण्डप्रदानपूर्वं तु श्राद्धं कृत्वा विधानतः । पितरस्तस्य तुष्टा वै भवन्ति ब्रह्मणो दिनम्

Gayon din, pagbalik sa sariling tahanan, dapat isagawa ang śrāddha para sa mga ninuno ayon sa wastong tuntunin, na nagsisimula sa pag-aalay ng mga piṇḍa. Ang kanyang mga ninuno ay nananatiling nasisiyahan sa loob ng isang ganap na “araw ni Brahmā.”

Verse 124

तीर्थादष्टगुणं पुण्यं स्वगृहे ददतः शुभे । न च पश्यन्ति वै नीचाः श्राद्धं दत्तं द्विजातिभिः

Ang kabanalan ng pagbibigay nang mapalad sa sariling tahanan ay walong ulit na higit kaysa (pagbibigay) sa isang tīrtha. At ang mga taong mababa ang pag-iisip ay hindi nakakakita sa śrāddha na inihahandog ng mga dvija (dalawang-beses na isinilang).

Verse 125

एकान्ते तु गृहे गुप्ते पितॄणां श्राद्धमिष्यते । नीचं दृष्ट्वा हतं तत्तु पितॄणां नोपतिष्ठति

Ang śrāddha para sa mga Pitṛ ay nararapat gawin sa loob ng bahay, sa isang liblib, pribado, at binabantayang lugar. Kapag nakita ito ng mga taong mababa ang pag-iisip, nasisira ang śrāddha at hindi nakararating sa mga ninuno.

Verse 126

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं गुप्तं च कारयेत् । पितॄणां तृप्तिदं प्रोक्तं स्वयमेव स्वयंभुवा

Kaya nga, sa lahat ng pagsisikap, dapat ipagawa ang śrāddha nang lihim at may pag-iingat. Ito, na nagbibigay-kasiyahan sa mga ninuno, ay ipinahayag mismo ni Svayambhū (Brahmā).

Verse 127

गौरीभोज्यादिका या तु उत्सर्गात्क्रियते क्रिया । राजसी सा समाख्याता जनानां कीर्तिदायिनी

Ngunit ang ritwal na ginagawa bilang pampublikong pagpapakita—gaya ng pagdiriwang at mga handog na kaugnay ni Gaurī at iba pa—ay tinatawag na ‘rājasic’; nagbibigay ito ng katanyagan sa mga tao.

Verse 128

इदं दानं सदा देयमात्मनो हित मिच्छता । श्राद्धे चैव विशेषेण यदीच्छेत्सात्त्विकं फलम्

Ang pag-aalay na ito ay dapat laging ibigay ng naghahangad ng tunay na kapakanan ng sarili—lalo na sa panahon ng śrāddha—kung ninanais ang sāttvic (dalisay) na bunga.

Verse 129

इदमुद्यापनं देवि सावित्र्यास्तु व्रतस्य च । सर्वपातकशुद्ध्यर्थं कार्यं देवि नरैः सदा । अकामतः कामतो वा पापं नश्यति तत्क्षणात्

O Devi, ito ang pangwakas na ritwal (udyāpana) ng panatang Sāvitrī. Upang luminis mula sa lahat ng kasalanan, dapat itong laging isagawa ng mga tao, O Devi. Gawin man nang walang pagnanasa o may pagnanasa, ang kasalanan ay napapawi sa mismong sandaling iyon.

Verse 130

इह लोके तु सौभाग्यं धनं धान्यं वराः स्त्रियः । भवंति विविधास्तेषां यैर्यात्रा तत्र वै कृता

Sa mismong mundong ito, nakakamit nila ang pagpapala—kayamanan, ani ng butil, at mararangal na kabiyak sa iba’t ibang anyo—yaong nagsagawa ng paglalakbay-pananampalataya roon.

Verse 131

इदं यात्राविधानं तु भक्त्या यः कुरुते नरः । शृणोति वा स पापैस्तु सर्वैरेव प्रमुच्यते

Ang sinumang magsagawa ng pamamaraang ito ng paglalakbay na may debosyon—o kahit makinig lamang dito—ay napapalaya mula sa lahat ng kasalanan.

Verse 132

ज्येष्ठस्य पूर्णिमायां तु सावित्रीस्थलके शुभे । प्रदक्षिणा यः कुरुते फलदानैर्यथाविधि

Sa araw ng kabilugan ng buwan ng Jyeṣṭha, sa mapalad na pook ni Sāvitrī, sinumang magsagawa ng pradakṣiṇā (pag-ikot na pagsamba) at maghandog ng mga prutas bilang dāna ayon sa itinakdang paraan—

Verse 133

अष्टोत्तरशतं वापि तदर्धार्धं तदर्धकम् । यः करोति नरो देवि सृष्ट्वा तत्र प्रदक्षिणाम्

O Diyosa, sinumang magsagawa roon ng pradakṣiṇā ng isandaan at walo (108) na pag-ikot—o kalahati nito, o kalahati pa ng kalahati—siya, matapos ganap na maisagawa ang pag-ikot sa banal na pook na iyon—

Verse 134

अगम्यागमनं यैश्च कृतं ज्ञानाच्च मानवैः । अन्यानि पातकान्येवं नश्यंते नात्र संशयः

Kahit yaong mga tao na sadyang may kamalayan na lumapit sa ipinagbabawal, at gayundin ang iba pang paglabag, ang mga kasalanang iyon ay napapawi sa ganitong paraan; walang pag-aalinlangan.

Verse 135

यैर्गत्वा स्थलके संध्या सावित्र्याः समुपासिता । स्वपत्न्याश्चैव हस्तेन पांडुकूपजलेन च

Yaong mga pumaparoon sa pook na iyon at nagsasagawa ng pagsamba sa Sandhyā kay Sāvitrī, gamit sa sariling kamay ang tubig na inigib mula sa Pāṇḍu-kūpa, kasama ang kanilang asawa, ay tunay na nakatupad ng itinakdang Sandhyā sa banal na lugar na iyon.

Verse 136

भृंगारकनकेनैव मृन्मयेनाथ भामिनि । आनीय तु जलं पुण्यं संध्योपास्तिं करोति यः । तेन द्वादशवर्षाणि भवेत्संध्या ह्युपासिता

O marikit na ginang, sinumang magdala ng banal na tubig—sa sisidlang ginto man o sa palayok na luwad—at magsagawa ng pagsamba sa Sandhyā, sa gawaing iyon ang kanyang Sandhyā ay itinuturing na natupad nang wasto sa loob ng labindalawang taon.

Verse 137

अश्वमेधफलं स्नाने दाने दशगुणं तथा । उपवासे त्वनंतं च कथायाः श्रवणे तथा

Sa pagligo (sa banal na pook na ito) natatamo ang bunga ng handog na Aśvamedha; sa pagbibigay-dāna, sampung ulit na kabutihan; sa pag-aayuno, walang-hanggang gantimpala; at gayundin sa pakikinig sa banal na salaysay.

Verse 166

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सावित्रीव्रतविधिपूजनप्रकारोद्यापनादिकथनंनाम षट्षष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang may walumpu’t isang libong śloka—sa ikapito, ang Prabhāsa Khaṇḍa, sa unang bahagi, ang Prabhāsakṣetra Māhātmya, ang ika-166 na kabanata na pinamagatang: “Ang pagsasalaysay ng paraan ng Sāvitrī-vrata, ang pamamaraan ng pagsamba, ang pangwakas na ritwal (udyāpana), at iba pang kaugnay na bagay.”