Adhyaya 131
Inilalahad ng kabanata ang isang diyalogong teolohikal: tinanong ni Śrī Devī kung paanong ang liṅga na tinatawag na “Nāleśvara” ay nauunawaang “Dhruveśvara” rin. Isinalaysay ni Īśvara ang māhātmya o pinagmulan at kaluwalhatian nito: dumating si Dhruva, anak ni Haring Uttānapāda, sa dakilang Prabhāsa-kṣetra at nagsagawa ng matinding pag-aayuno at pagninilay, itinatag si Mahādeva at sumamba nang walang patid sa loob ng isang libong taong-diyos. Ipinahayag ni Īśvara ang stotra ni Dhruva, na inuulit ang pormulang pagkanlong: “taṃ śaṃkaraṃ śaraṇadaṃ śaraṇaṃ vrajāmi”, at pinupuri ang kosmikong paghahari ni Śiva at ang kanyang mga dakilang gawa sa mga alamat. Sa phalaśruti, sinasabi na ang pagbigkas ng himno nang may disiplina ng isip at kadalisayan ay nagdadala sa Śiva-loka. Nalugod si Śiva at nagkaloob ng banal na pangitain at mga biyayang umaabot sa malalaking katayuan sa sansinukob; ngunit tumanggi si Dhruva sa mga gantimpalang pang-estado at humiling lamang ng dalisay na bhakti at ng palagiang pananatili ni Śiva sa liṅga na kanyang itinatag. Pinagtibay ni Īśvara ang kaloob, iniugnay ang “matatag” na kalagayan ni Dhruva sa pinakamataas na tahanan, at itinakda ang pagsamba sa liṅga sa mga tiyak na araw ng buwan (Śrāvaṇa amāvāsyā o Āśvayuja paurṇamāsī), na may pangakong kapantay ng Aśvamedha ang merit at maraming bungang makamundo at makalangit para sa sumasamba at nakikinig.
Shlokas
Verse 1
श्रीदेव्युवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं नालेश्वरमिति श्रुतम् । ध्रुवेश्वरेति तल्लिंगं कथं वै संबभूव ह
Wika ng Diyosa: “Ang sinabi mo ay narinig kong tinatawag na ‘Nāleśvara.’ Paano naging kilala ang liṅga na iyon bilang ‘Dhruveśvara’?”
Verse 2
ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि ध्रुवेश्वरमहोदयम् । यच्छ्रुत्वा मानवो देवि मुच्यते भवबंधनात्
Sinabi ni Īśvara: “Makinig ka, O Devī; ipaliliwanag ko ang dakilang kaluwalhatian ni Dhruveśvara. Sa pagdinig nito, O Devī, ang tao’y napapalaya sa gapos ng pag-iral sa sanlibutan.”
Verse 3
उत्तानपादनृपतेः पुत्रोऽभूद्ध्रुवसंज्ञितः । महात्मा ज्ञानसंपन्नः सर्वज्ञः प्रियदर्शनः
Mula kay Haring Uttānapāda ay isinilang ang isang anak na nagngangalang Dhruva—dakila ang loob, puspos ng tunay na kaalaman, marunong sa lahat, at kaaya-ayang pagmasdan.
Verse 4
स कदाचित्समासाद्य प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम् । तताप विपुलं देवि तपः परमदारुणम्
Noong minsan, narating niya ang Prabhāsa—ang pinakadakilang banal na pook; doon, O Diyosa, nagsagawa siya ng malawak na pag-aayuno at pagninilay na lubhang mahigpit.
Verse 5
दिव्यं वर्षसहस्रं तु प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम् । संपूजयति सद्भक्त्या स्तौति स्तोत्रैः पृथग्विधैः
Sa loob ng isang libong banal na taon, matapos itatag si Maheśvara, sinamba niya Siya nang tapat na debosyon at pinuri sa sari-saring mga himno.
Verse 6
तत्स्तोत्रं ते प्रवक्ष्यामि येनाहं तुष्टिमागतः
Ihahayag ko sa iyo ang mismong himnong iyon—sa pamamagitan nito ako’y napuspos ng kagalakan at kasiyahan.
Verse 7
ध्रुव उवाच । कैलासतुंगशिखरं प्रविकम्प्यमानं कैलासशृंगसदृशेन दशाननेन । यः पादपद्मपरिपीडनया दधार तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि
Wika ni Dhruva: Nang ang matayog na tuktok ng Kailāsa ay pinayanig ng may sampung mukha na tila tuktok ng bundok, Siya na pumigil dito sa diin ng Kanyang paang-lotong—kay Śaṅkara, tagapagkaloob ng kanlungan, ako’y dumudulog.
Verse 8
येनासुराश्चापि दनोश्च पुत्रा विद्याधरोरगगणैश्च वृताः समग्राः । संयोजिता न तु फलं फलमूलमुक्तास्तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि
Siya na nagtipon at nagsupil maging ang mga Asura—mga anak ni Danu—kasama ang mga pangkat ng Vidyādhara at Nāga, upang mapasailalim sa disiplina; ngunit hindi sila pinalaya sa bunga ng karma, sapagkat di nila tinalikdan ang “bunga at ugat” ng pagnanasa—kay Śaṅkara, tagapagkaloob ng kanlungan, ako’y dumudulog.
Verse 9
यस्याखिलं जगदिदं वशवर्ति नित्यं योऽष्टाभिरेव तनुभिर्भुवनानि भुंक्ते । यत्कारणं परमकारणकारणानां तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि
Siya na sa ilalim ng Kanyang kapangyarihan ay laging nananatili ang buong sansinukob; Siya na sa walong anyo ay lumalaganap at namamahala sa mga daigdig; Siya na siyang sanhi—ang pinakadakilang sanhi ng lahat ng sanhi—kay Śaṅkara, tagapagkaloob ng kanlungan, ako’y dumudulog.
Verse 10
यः सव्यपाणिकमलाग्रनखेन देवस्तत्पंचमं च सहसैव पुरातिरुष्टः । ब्राह्मं शिरस्तरुणपद्मनिभं चकर्त तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि
Ang Diyos na minsang nagalit, at sa dulo ng kuko ng Kanyang kaliwang kamay na tulad ng lotus ay agad pinutol ang “ikalima” na iyon—ang ulong tulad ni Brahmā, na wari’y sariwang lotus—kay Śaṅkara, tagapagkaloob ng kanlungan, ako’y dumudulog.
Verse 11
यस्य प्रणम्य चरणौ वरदस्य भक्त्या श्रुत्वा च वाग्भिरमलाभिरतंद्रिताभिः । दीप्तस्तमांसि नुदति स्वकरैर्विवस्वांस्तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि
Ako’y dumudulog at sumasandig kay Śaṅkara, ang Tagapagkaloob ng kanlungan; Siya na ang mapagpala Niyang mga paa, kapag iniyukod sa debosyon, at kapag pinakinggan sa dalisay at di-napapagod na mga salita ng papuri—gaya ng maningning na araw na itinataboy ang dilim sa pamamagitan ng mga sinag.
Verse 12
यः पठेत्स्तवमिदं रुचिरार्थं मानवो ध्रुवकृतं नियतात्मा । विप्रसंसदि सदा शुचिसिद्धः स प्रयाति शिवलोकमनादिम्
Ang sinumang tao na may pagpipigil-sa-sarili, na bumibigkas ng himnong ito na may marikit na diwa na nilikha ni Dhruva—laging dalisay at ganap sa kapulungan ng mga pantas—ay makararating sa walang pasimulang daigdig ni Śiva.
Verse 13
तस्यैवं स्तुवतो देवि तुष्टोऽहं भावितात्मनः । पूर्णे वर्षसहस्रांते ध्रुवस्याह महात्मनः
O Diyosa, nang ako’y purihin nang gayon ng yaong may dalisay na kaluluwa, ako’y nalugod. Pagkaraan ng ganap na isang libong taon, nagsalita ako kay Dhruva, ang dakilang-loob.
Verse 14
पुत्र तुष्टोऽस्मि भद्रं ते जातस्त्वं निर्मलोऽधुना । दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मां विगतज्वरः
“Anak, ako’y nalugod—nawa’y mapasa iyo ang kabutihan. Ngayon ikaw ay naging dalisay. Ipinagkakaloob ko sa iyo ang banal na paningin; masdan mo Ako, malaya sa lagnat ng pagdurusa.”
Verse 15
यच्च ते मनसा किञ्चित्कांक्षितं फलमुत्तमम् । तत्सर्वं ते प्रदास्यामि ब्रूहि शीघ्रं ममाग्रतः
“Anumang pinakamataas na biyayang ninasa mo sa iyong puso—sabihin mo agad sa harap Ko. Ipagkakaloob Ko sa iyo ang lahat niyon.”
Verse 16
ब्राह्म्यं वा वैष्णवं शाक्रं पदमन्यत्सुदुर्लभम् । ददामि नात्र संदेहो भक्त्या संप्रीणितस्तव
“Maging ang kalagayan ni Brahmā, ni Viṣṇu, o ni Indra—o alinmang kalagayang lubhang mahirap makamtan—ipagkakaloob Ko; walang pag-aalinlangan, sapagkat Ako’y nalulugod sa iyong debosyon.”
Verse 17
ध्रुव उवाच । ब्राह्म्यं वैष्णवं माहेन्द्रं पदमावृत्तिलक्षणम् । विदितं मम तत्सर्वं मनसाऽपि न कामये
Sinabi ni Dhruva: “Ang mga kalagayan nina Brahmā, Viṣṇu, at ng dakilang Indra—mga estadong may tanda ng pagbabalik (sa muling pagsilang)—alam ko ang lahat; ni sa isip ay hindi ko ninanais.”
Verse 18
यदि तुष्टोऽसि मे देव भक्तिं देहि सुनिर्मलाम् । अस्मिंल्लिंगे सदा वासं कुरु देव वृषध्वज
“Kung Ikaw ay nalulugod sa akin, O Panginoon, ipagkaloob Mo ang ganap na dalisay na bhakti. At O Diyos na may bandilang toro, gawin Mong tahanan Mo magpakailanman ang Liṅga na ito.”
Verse 19
ईश्वर उवाच । इति यत्प्रार्थितं सर्वं तद्दत्तं सर्वमेव हि । स्थानं च तस्य तद्ध्रौव्यं तद्विष्णोः परमं पदम्
Sinabi ni Īśvara: “Kaya nga, ang lahat ng ipinanalangin ay tunay na ipinagkaloob nang ganap. At ang matatag na kalagayan niya—‘Dhrauvya’—yaon ang kataas-taasang tahanan ni Viṣṇu.”
Verse 20
श्रावणस्य त्वमावास्यां यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । आश्वयुक्पौर्णमास्यां वा सोऽश्वमेधफलं लभेत्
Sinumang sumamba sa Liṅga na iyon sa araw ng bagong buwan ng Śrāvaṇa, o sa araw ng kabilugan ng buwan ng Āśvayuja, ay tatanggap ng gantimpalang kasinghalaga ng handog na Aśvamedha.
Verse 21
अपुत्रो लभते पुत्रं धनार्थी लभते धनम् । रूपवान्सुभगो भोगी सर्वशास्त्रविशारदः । हंसयुक्तविमानेन रुद्रलोके महीयते
Ang walang anak ay magkakamit ng anak na lalaki; ang naghahangad ng yaman ay magkakamit ng yaman. Siya’y magiging marikit, mapalad, masayang tumatamasa, at bihasa sa lahat ng śāstra; at, sakay ng makalangit na sasakyang hinihila ng mga gansa, siya’y pararangalan sa daigdig ni Rudra.
Verse 22
असुरसुरगणानां पूजितस्य ध्रुवस्य कथयति कमनीयां कीर्तिमेतां शृणोति । सकलसुखनिधानरुद्रलोकं सुशांतः सुरगणदनुनाथैरर्चितं यात्यनंतम्
Sinumang magsalaysay o makinig sa kaibig-ibig na papuri kay Dhruva—na sinasamba ng mga pangkat ng mga deva at asura—ay magiging lubhang payapa at makakamtan ang walang-hanggang daigdig ni Rudra, kayamanang-lagakan ng lahat ng ligaya, na iginagalang ng mga panginoon ng mga deva at ng lahing Danu.
Verse 131
इति श्रीस्कांदे महापुराण एका शीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ध्रुवेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकत्रिंशदुत्तरशततमो ऽध्यायः
Ganito, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod—ito ang ika-131 na kabanata, sa ikapitong aklat na tinatawag na Prabhāsa Khaṇḍa, sa unang bahagi na “Māhātmya ng Prabhāsa-kṣetra,” na kilala bilang “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Dhruveśvara.”