Adhyaya 33
Ang Adhyāya na ito ay isang diyalogo: humihiling si Prahlāda ng salaysay tungkol sa māhātmya ng Dvārakā matapos marinig ang mga pahayag na iniuugnay sa mga tagapaglingkod ni Viṣṇu. Tumugon sina Brahmā at Maheśa na ang Dvārakā ay isang maharlikang sentro sa gitna ng mga tīrtha at mga kṣetra na nagbibigay ng mokṣa, at sa paghahambing na papuri ay ipinahihiwatig na higit pa ito sa mga bantog na pook-paglalakbay gaya ng Prayāga at Kāśī. Pagkaraan, lumilipat ang kabanata sa masusing pagbanggit ayon sa mga direksiyon: napakaraming ilog at tīrtha (binibilang sa koṭi) ang nananahan sa paligid ng Dvārakā, na wari’y dumadalo sa paglilingkod na may bhakti at paulit-ulit na tumitingin kay Kṛṣṇa. Isinasama rin ang talaan ng mahahalagang kṣetra sa mga pangunahing at pagitaning direksiyon (Vārāṇasī, Avantī, Mathurā, Ayodhyā, Kurukṣetra, Purushottama, Bhṛgukṣetra/Prabhāsa, Śrīraṅga), kasunod ang mga banal na pook ng Śākta, Saura, at Gāṇapatya, at ang mga bundok tulad ng Kailāsa, Himavat, Śrīśaila at iba pa na pumapalibot. Sa wakas, itinatakda na ang ganitong pagtipon ay nagaganap dahil sa śraddhā at bhakti; at kapag si Guru (Bṛhaspati) ay nasa Kanyā-rāśi, masayang dumarating ang mga diyos at mga ṛṣi para sa darśana—pinagtitibay ang Dvārakā bilang sentrong kosmikong mapa ng paglalakbay-dambana.
Shlokas
Verse 1
श्रीप्रह्लाद उवाच । श्रुत्वा ब्रह्ममहेशानौ यदुक्तं विष्णुपार्षदैः । द्वारकायास्तु माहात्म्यं तद्वर्णयितुमूचतुः
Wika ni Śrī Prahlāda: Nang marinig ang sinabi ng mga kasamahan ni Viṣṇu, sina Brahmā at Maheśa ay nagsimulang magpahayag ng kadakilaan ng Dvārakā.
Verse 2
श्रीब्रह्मेशानावूचतुः । भोभोः क्षेत्राणि तीर्थानि सरांसि सागरादयः । प्रयागादीनि तीर्थानि काश्याद्या मुक्तिदायकाः
Sina Śrī Brahmā at Īśāna ay nagsabi: O! O! Ang mga banal na kṣetra, mga tīrtha, mga lawa, mga dagat at iba pa—mga tīrtha gaya ng Prayāga, at mga pook na nagsisimula sa Kāśī, ay mga tagapagkaloob ng kalayaan (mokṣa).
Verse 3
भवतां तीर्थराजानां महाराजस्त्वियं शुभा । द्वारका सेवनीया वै स्थीयतां स्वेच्छया बहिः
O mga hari sa gitna ng mga tīrtha! Ang mapalad na Dvārakā na ito ang dakilang pinuno ninyo. Tunay, ang Dvārakā ay dapat paglingkuran nang may paggalang; kaya manatili kayo sa labas (ng kanyang nasasakupan) ayon sa inyong nais.
Verse 4
श्रीप्रह्लाद उवाच । महेशवचनं श्रुत्वा सर्वेषामुत्सवोऽभवत् । प्रदक्षिणां ततः कृत्वा द्वारकां प्रणिपत्य च । आवासं चक्रिरे तत्र क्षेत्रतीर्थानि हर्षतः
Wika ni Śrī Prahlāda: Nang marinig ang mga salita ni Maheśa, sumiklab sa lahat ang galak na parang pista. Pagkaraan, nagsagawa sila ng pradakṣiṇā, yumukod at nagpatirapa sa Dvārakā, at ang mga kṣetra at tīrtha ay nanirahan doon nang may tuwa.
Verse 5
भागीरथी प्रयागं च यमुना च सरस्वती । सरयूगंडकी पुण्या गोमती पूर्ववाहिनी
Naroon ang Bhāgīrathī (Gaṅgā), ang Prayāga, ang Yamunā at ang Sarasvatī; naroon din ang banal na Sarayū at Gaṇḍakī, at ang Gomati na dumadaloy pahilagang-silangan—ang mga banal na ilog at tīrtha na ito ay nagtipon.
Verse 6
अन्याश्च सरितः सर्वाः सिन्धुशोणौ नदौ तथा । पंचाशत्कोटिभिस्तीर्थैर्दिग्भागे ह्युत्तरे स्थिताः । लंपटाः कृष्णसेवायां पश्यतो द्वारकां मुहुः
At ang lahat ng iba pang ilog—kasama ang Sindhu at Śoṇa—ay nanatili sa hilagang dako, kalakip ang limampung krore ng mga tīrtha. Sa masidhing debosyon sa paglilingkod kay Kṛṣṇa, paulit-ulit nilang minasdan ang Dvārakā.
Verse 7
मन्दाकिनी तथा पुण्या नदी भागीरथी च या । महानदी नर्मदा च शिप्रा प्राची सरस्वती
Naroon din ang Mandākinī, at ang banal na ilog na Bhāgīrathī; ang Mahānadī at Narmadā; ang Śiprā, Prācī, at Sarasvatī—lahat ng ito’y naroon din sa gitna ng mga tīrtha.
Verse 8
चक्षुर्भद्रा तथा सीता नद्योऽन्याः पापनाशिनी । वर्तंते पूर्वदिग्भागे तीर्थैश्च षष्टिकोटिभिः
Ang Cakṣurbhadrā at Sītā, at iba pang mga ilog na pumupuksa ng kasalanan, ay nasa silangang dako kasama ang animnapung krore ng mga tīrtha.
Verse 9
पयोष्णी तपती पुण्या विदर्भा च पयस्विनी । गोदावरी महापुण्या भीमा कृष्णानदी तथा
Ang Payoṣṇī at ang banal na Tapatī; ang Vidarbhā at Payasvinī; ang lubhang banal na Godāvarī; at ang Bhīmā at ilog Kṛṣṇā rin—ay kabilang sa nagtipong mga tīrtha.
Verse 10
कावेरीप्रमुखाः पुण्या अन्यैश्चैवाघनाशिनीः । स्वतीर्थसहिता भक्त्या नवनवतिकोटिभिः
Ang mga banal na ilog na pinangungunahan ng Kāverī—kasama ang iba pang mga agos na pumupuksa ng kasalanan—ay dumating nang may bhakti, kalakip ang kani-kanilang mga tīrtha, na may bilang na siyamnapu’t siyam na krore.
Verse 11
स्थिता दक्षिणदिग्भागे द्वारकासेवनोत्सुकाः । क्रीडंति गोमतीनीरे तीरे च कृष्णसन्निधौ
Nakatayo sila sa dakong timog, sabik na maglingkod sa Dvārakā. Naglalaro sila sa tubig at sa pampang ng Ilog Gomati, sa mismong harapan ni Śrī Kṛṣṇa.
Verse 12
सप्तद्वीपेषु याः संति तथाऽन्या वै सरिद्वराः । सागराश्च तथा सप्त पश्चिमायां दिशि स्थिताः
Ang mga dakilang ilog na nasa pitong kontinente (sapta-dvīpa), pati ang iba pang mararangal na ilog, at ang pitong karagatan—lahat ay nakapuwesto sa dakong kanluran.
Verse 13
क्रीडंति चक्रतीर्थे वै तीर्थैश्च शतकोटिभिः । पश्यंति च मुहुः कृष्णं पश्चिमाभिमुखं सदा
Tunay, sa Cakratīrtha sila’y naglalaro sa banal na ligaya, kasama ang sampu-sampung milyong sagradong tīrtha. Paulit-ulit nilang minamasdan si Śrī Kṛṣṇa, na laging nakaharap sa kanluran.
Verse 14
विदिशासु च सर्वासु तीर्थसंख्या न विद्यते । पुष्करादीनि तीर्थानि विशाला विरजा गया
Sa lahat ng dako, hindi mabilang ang mga banal na tīrtha—gaya ng Puṣkara at iba pa, Viśālā, Virajā, at Gayā.
Verse 15
शतैककोटिभिस्तीर्थैर्गोमत्युदधिसंगमे । वर्त्तंते कृष्णसेवायां सोत्सवानि द्विजोत्तमाः
Sa tagpuan ng Gomati at ng karagatan, sa gitna ng sampu-sampung milyong tīrtha, nananatiling abala ang mga dvija-uttama (pinakamainam sa ‘dalawang ulit na isinilang’) sa paglilingkod kay Śrī Kṛṣṇa, na may mga pagdiriwang.
Verse 16
वाराणसी पूरैशान्यामवन्ती पूर्वदिक्स्थिता । आग्नेय्यां दिशि कांती च दक्षिणे मथुरा स्थिता
Ang Vārāṇasī ay nasa hilagang-silangan; ang Avantī ay nasa silangan; sa timog-silangan naroon ang Kāntī; at sa timog nakatindig ang Mathurā.
Verse 17
नैरृत्यां च तथा माया अयोध्या पश्चिमे स्थिताः । वायव्यां तु कुरुक्षेत्रं हरिक्षेत्रं तथोत्तरे
Sa timog-kanluran naroon ang Māyā; ang Ayodhyā ay nasa kanluran. Sa hilagang-kanluran ang Kurukṣetra, at sa hilaga ang Harikṣetra.
Verse 18
शिवक्षेत्रं च ऐशान्यामैंद्र्यां च पुरुषोत्तमः । आग्नेय्यां च भृगुक्षेत्रं प्रभासं दक्षिणाश्रितम्
Sa hilagang-silangan ang Śivakṣetra; sa silangan ang Puruṣottama. Sa timog-silangan ang Bhṛgukṣetra; at sa timog itinatag ang Prabhāsa.
Verse 19
श्रीरंगं नैरृते भागे लोहदंडं तु पश्चिमे । नारसिंहानि वायव्ये कोकामुख्यं तथोत्तरे
Ang Śrīraṅga ay nasa timog-kanluran; ang Lohadaṇḍa ay nasa kanluran. Sa hilagang-kanluran naroon ang mga dambana ni Narasiṃha; at sa hilaga ang Kokāmukhya.
Verse 20
कामाख्या रेणुकादीनि शाक्तेयानि च सर्वशः । क्षेत्रराजानि सर्वाणि यथास्थाने वसंति हि
Si Kāmākhyā at si Reṇukā, at ang lahat ng banal na luklukan ng Śākta—tunay nga, ang lahat ng mga kṣetra na naghahari ay nananahan sa kani-kanilang wastong kinalalagyan.
Verse 21
उत्तरे चैव सौराणि गाणपत्यानि कृत्स्नशः । क्षेत्राण्युत्तरतः संति रुक्मिण्याः सन्निधौ द्विजाः
Sa hilaga ay naroon din, nang ganap, ang mga banal na pook ng Saurā (kay Sūrya) at ng Gaṇapatya (kay Gaṇeśa). O pinakamainam sa mga dvija, ang mga kṣetra roon ay nasa gawing hilaga, malapit sa banal na presensya ni Rukmiṇī.
Verse 22
धेनुकं नैमिषारण्यं दंडकं सैंधवं तथा । दशारण्यमर्बुदं च नरनारायणाश्रमम्
Ang Dhenuka, Naimiṣāraṇya, Daṇḍaka, at gayundin ang Saiṃdhava; ang Daśāraṇya, Arbuda, at ang āśrama ni Nara–Nārāyaṇa.
Verse 23
यथादिशं वसंति स्म द्वारकायाः समन्ततः । मेर्वाद्याः पर्वताः सौम्ये द्वारकासेवनोत्सुकाः
O marahan, ang mga bundok na nagsisimula kay Meru ay sinasabing nananahan sa paligid ng Dvārakā ayon sa kani-kanilang dako, sabik na maglingkod at dumalo sa Dvārakā.
Verse 24
कैलासाद्याश्च ऐशान्यामैन्द्र्यां हिमवदादयः । श्रीशैलाद्याश्च आग्नेय्यां सिंहाद्र्याद्या यमे तथा
Ang Kailāsa at iba pang banal na bundok ay nasa hilagang-silangan; sa silangan ay ang Himavat at iba pa; sa timog-silangan ay ang Śrīśaila at iba pa; at gayundin, sa timog ay ang Siṃhādri at iba pa.
Verse 25
नैरृत्यां वाममार्गाद्या महेन्द्रऋषभादयः । अन्ये च पुण्यशैलाश्च सलोकालोक मानसाः । द्वारकां परितः संति पर्य्युपासंति प्रत्यहम्
Sa timog-kanluran ay naroon ang Vāmamārga at iba pa, gayundin ang Mahendra, Ṛṣabha at ang iba pa. Ang iba pang banal na bundok—kasama ang Lokāloka at Mānasa—ay nasa paligid ng Dvārakā, at araw-araw siyang sinasamba at pinaglilingkuran.
Verse 26
एवं ब्रह्मादयो देवा ऋषयः सनकादयः । क्षेत्रतीर्थादिभिर्युक्ता अन्यैः पुण्यतमैस्तथा
Kaya nga, si Brahmā at ang iba pang mga diyos, at ang mga rishi na nagsisimula kay Sanaka—ay naroon na kasama ang mga banal na kṣetra, mga tīrtha, at iba pang katulad nito, at gayundin ang iba pang pinakabanal na mga pagdalo.
Verse 27
श्रद्धया परया भक्त्या कन्याराशिस्थिते गुरौ । आयांति द्वारकां द्रष्टुं ब्राह्म्याद्याश्च प्रहर्षिताः
Sa malalim na śraddhā at sa sukdulang bhakti—kapag ang Guru (Bṛhaspati/Jupiter) ay nasa tanda ng Kanyā (Virgo)—dumarating nang masaya si Brāhmī at ang iba pang mga diyosa upang masilayan ang Dvārakā.
Verse 33
इति श्रीस्कान्दे महा पुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये द्वारकामाहात्म्यवर्णनपूवकं द्वारकायां सर्वतीर्थक्षेत्रादिकृतनिवास वर्णनंनाम त्रयस्त्रिंशत्तमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-33 kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng paninirahan ng lahat ng tīrtha at kṣetra sa Dvārakā, na pinangungunahan ng salaysay ng kadakilaan ng Dvārakā,” sa ika-4 na bahagi ng Dvārakā Māhātmya, sa ika-7 bahagi ng Prabhāsa Khaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, ang Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod.