Adhyaya 31
Prabhasa KhandaDvaraka MahatmyaAdhyaya 31

Adhyaya 31

Inilalarawan ng Adhyaya 31 ang pagsasanib ng debosyon at banal na heograpiya na nakasentro sa Dvārakā. Ikinuwento ni Prahlāda ang maka-Diyos na liwanag ng lungsod na nag-aalis ng dilim at takot, at ang mga sagisag ng tagumpay sa pamamagitan ng mga bandila at watawat. Nang masilayan ang tahanan ni Viṣṇu/Kṛṣṇa na pinalamutian ng mga banal na tanda, ang mga nagtipon ay sabay-sabay na nagpatirapa, napuno ng galak at matinding bhakti. Sumunod, binanggit ang maraming tīrtha, ilog, kṣetra, at bantog na lungsod sa buong India, na nagpapahiwatig na ang sagradong tanawin ng tatlong daigdig ay wari’y naroroon kaugnay ng Dvārakā. Ipinaliwanag ni Nārada na ang darśana ay bunga ng naipong kabutihang-loob; ang matatag na debosyon at paninindigang marating ang Dvārakā ay hindi nakakamtan sa munting pag-aayuno o tapas. Itinanghal ang Dvārakā bilang maningning sa mga “hari” ng kṣetra-tīrtha, gaya ng araw sa mga bituin. Umusad ang prusisyon na may musika, sayaw, mga watawat at himno patungo sa Ilog Gomatī; ipinahayag ni Nārada na ang Gomatī ang pinakadakila—ang snāna roon ay nagbibigay ng kalayaan at pakinabang maging sa mga ninuno. Pagkatapos maligo, lumapit sila sa tarangkahan ng Dvārakā at nakita ang lungsod na tila isang maringal na persona—maputi at nagliliwanag, marangyang bihis, may hawak na conch, discus at mace—kaya’t nag-alay ang lahat ng taimtim na praṇāma.

Shlokas

Verse 1

प्रह्लाद उवाच दिव्यस्वप्रभया ध्वांतं भूतानां नाशयन्सदा । जनयन्परमानंदं भक्तानां च भयापहः

Sinabi ni Prahlāda: Sa Kanyang sariling banal na liwanag, lagi Niyang winawasak ang dilim ng mga nilalang; ipinagkakaloob Niya ang sukdulang kaligayahan sa mga deboto, at Siya ang nag-aalis ng kanilang takot.

Verse 2

पताकाभिर्ध्वजस्थाभिर्द्वारकाजयवर्द्धनः । दिव्यपुण्यप्रकाशेन राजते गिरिराडिव

Pinalamutian ng mga bandila at mga poste ng watawat, ang Dvārakā—na laging nagpapalago ng tagumpay—ay nagniningning sa banal na liwanag na nagdudulot ng punya, gaya ng hari ng mga bundok.

Verse 3

दृष्ट्वाऽलयं तदा विष्णोस्तदायुधविभूषितम् । विहाय पादुके च्छत्रं दण्डवत्पतिता भुवि

Nang makita nila ang tahanan ni Viṣṇu na pinalamutian ng Kanyang mga banal na sandata, iniwan nila ang kanilang sandalyas at payong, at nagpatirapa sa lupa sa ganap na pagpapatirapa.

Verse 4

भूमिसंलुठनं तेषां तीर्थानामद्भुतं महत् । अभवद्विप्र शार्दूलाः क्षेत्रादीनां च सर्वशः

O mga brāhmaṇa na tulad ng tigre, kamangha-mangha at dakila ang pag-ikot at pagdapa sa lupa na ginawa ng mga tīrtha na iyon; gayundin sa lahat ng banal na kṣetra at iba pa.

Verse 5

वाराणसी कुरुक्षेत्रं प्रयागो जाह्नवी तथा । यमुना नर्मदा पुण्या पुण्या प्राची सरस्वती

Ang Vārāṇasī, Kurukṣetra, at Prayāga; gayundin ang Jāhnavī (Gaṅgā); ang Yamunā at ang banal na Narmadā; ang sagradong Prācī at Sarasvatī—(lahat ay naroon).

Verse 6

गोदावरी महापुण्या गया तिस्रस्तु मंगलाः । शालिग्रामं महाक्षेत्रं पुण्या चक्रनदी शुभा

Ang lubhang banal na Godāvarī; ang Gayā; ang tatlong mapalad (batis/lugar); ang Śāligrāma, ang dakilang banal na pook; at ang pinagpalang, banal na Cakra-nadī—(lahat ay naroon).

Verse 7

पयोष्णी तपती कृष्णा कावेर्य्याद्याः सुपुण्यदाः । पुष्करादीनि तीर्थानि सागराः पर्वतोत्तमाः

Naroon ang Payoṣṇī, ang Tapatī, ang Kṛṣṇā, at ang Kāverī at iba pa—mga tagapagkaloob ng dakilang kabanalan; ang mga tīrtha na nagsisimula sa Puṣkara; ang mga karagatan; at ang pinakadakilang mga bundok—lahat ay naroon.

Verse 8

अयोध्या मथुरा माया अवंत्याद्याश्च मुक्तिदाः । श्रीरंगाख्यमनंतं च प्रभासं च विशेषतः

Naroon ang Ayodhyā, Mathurā, Māyā (Haridvāra), Avanti at iba pa—mga nagbibigay ng mokṣa, ang paglaya; at ang Śrīraṅga na tinatawag na Ananta; at lalo na ang Prabhāsa—pawang ipinagdiriwang at naroroon.

Verse 9

पुरुषोत्तमं महाक्षेत्रमरण्यान्यादयः शुभाः । त्रैलोक्ये वर्त्तमानानि सर्वतीर्थानि सर्वशः

Ang kataas-taasang banal na kṣetra ni Puruṣottama, at ang mga mapalad na gubat at iba pang sagradong pook—dito, ang lahat ng tīrtha na umiiral sa tatlong daigdig ay naririto sa ganap na paraan.

Verse 10

दृष्ट्वा कृष्णालयं पुण्यं मुहुर्मुहुः प्रहर्षिताः । जय शब्दैर्नमःशब्दैर्गर्जंतो हरिनामभिः

Nang masilayan nila ang banal na tahanan ni Kṛṣṇa, muli’t muli silang napuspos ng galak—umuugong sa sigaw na “Jaya!” at “Namo!”, at malakas na inaawit ang mga pangalan ni Hari.

Verse 11

आनंदाश्रूणि मुंचंतः प्रेम्णा गद्गदया गिरा । स्तुवंति मुनयः सर्वे तीर्थादीनि च सर्वशः

Nagpapadanak ng luha ng kaligayahan, at sa tinig na nauutal dahil sa pag-ibig na debosyonal, pinuri ng lahat ng mga muni ang mga tīrtha at mga banal na pook—sa ganap at sa lahat ng paraan.

Verse 12

अथ संस्तुवतां तेषामन्योन्यं मुदितात्मनाम् । वीक्ष्य वक्त्राणि सर्वेषां महर्षिर्नारदोऽब्रवीत्

Pagkaraan, habang sila’y masayang nagpupuri sa mga banal na pook sa isa’t isa, minasdan ng dakilang rishi na si Nārada ang mukha ng lahat at nagsalita.

Verse 13

श्रीनारद उवाच । राशयः पुण्य पुंजानां कृता युष्माभिरुत्तमाः । तज्जन्मना सहस्रैस्तु यद्दृष्टं कृष्णमंदिरम्

Wika ni Śrī Nārada: “O mga dakila, nakapagtipon kayo ng mga bunton ng banal na kabutihan; sapagkat matapos lamang ang libu-libong kapanganakan nakakamtan ang pagtanaw sa templo ni Kṛṣṇa.”

Verse 14

दर्शनं कृष्णदेवस्य द्वारकागमने मतिः । दृढभक्तिर्महाविष्णोर्नाल्पस्य तपसः फलम्

Ang pagtanaw sa Panginoong Kṛṣṇa, ang matibay na pasya na maglakbay sa Dvārakā, at ang di-matitinag na bhakti kay Mahāviṣṇu—hindi ito bunga ng munting pag-aayuno o payak na tapasya.

Verse 16

धन्येयं गौतमी गंगा गौतमोऽयं महातपाः । यत्प्रसादेन सर्वेषां कल्याणं समुपस्थितम्

Mapalad ang Gautamī Gaṅgā na ito, at mapalad ang dakilang asceta na si Gautama; sa pamamagitan ng kanyang biyaya, ang kapakanan ng lahat ay ngayo’y natupad.

Verse 17

यज्ञाध्ययनदानानां तपोव्रतसमाधिनाम् । संप्राप्तफलमस्माभिर्युष्माभिः सर्वतीर्थकाः

Ang bunga ng paghahandog (yajña), banal na pag-aaral, pagkakawanggawa, tapasya, mga panata, at samādhi ay natamo na namin—at natamo rin ninyo, O mga wari’y katawang-tao ng lahat ng tīrtha.

Verse 18

यूयं सर्वाणि तीर्थानि क्षेत्राणि चैव कृत्स्नशः । कृष्णाज्ञया सर्वकालं तिष्ठध्वं सर्वदैवतैः

Kayo ay ang lahat ng tīrtha at ang kabuuan ng mga banal na kṣetra. Sa utos ni Kṛṣṇa, manahan kayo rito sa lahat ng panahon—kasama ang lahat ng mga diyos.

Verse 19

धन्या वै पूर्वजास्तेषां वंशजाः कृष्णदर्शनं । सोत्सवा द्वारकां यांति पश्यंति च हरिप्रियाम्

Tunay na pinagpala ang mga ninuno ng mga salinlahing nagkakamit ng darśana ni Kṛṣṇa; sapagkat sa diwang masaya ng pagdiriwang, sila’y pumaparoon sa Dvārakā at minamasdan ang minamahal na lungsod ni Hari.

Verse 20

इयं च शोभते पुण्या द्वारका कृष्ण वल्लभा । प्रपश्यंतु महाभागास्तथा वाराणसीं शुभाम्

Ang banal na Dvārakā na ito’y nagniningning, minamahal ni Kṛṣṇa. Nawa’y masilayan ito ng mga lubhang mapalad, at gayundin ay masilayan ang mapagpala at mabuting Vārāṇasī.

Verse 21

क्षेत्राणि कुरुमुख्यानि पश्यंतु द्वारकां प्रभोः । तादृशी मथुरा काशी मायाऽध्योध्या च राजते

Nawa’y masilayan ng mga pangunahing banal na kṣetra—simula sa Kurukṣetra—ang Dvārakā ng Panginoon. Gayundin, ang Mathurā, Kāśī, Māyā (Haridvāra), at Ayodhyā ay nagliliwanag sa karangalan.

Verse 22

अवन्ती न च कांची च क्षेत्रं च पुरुषोत्तमम् । सूर्योपरागकालेऽपि कुरुक्षेत्रं न राजते

Hindi Avantī (Ujjayinī), hindi rin Kāñcī, ni maging ang banal na kṣetra ni Puruṣottama (Puri) ay hindi kasingningning niyon; maging ang Kurukṣetra, kahit sa panahon ng eklipse ng araw, ay hindi rin nagliliwanag nang gayon.

Verse 23

ईदृशं न गयातीर्थं यादृगेतत्प्रकाशते

Kahit ang banal na Gayā-tīrtha ay hindi nakikitang kuminang nang gayon, gaya ng pagningning ng banal na kṣetra na ito.

Verse 24

ग्रहनक्षत्रताराणां यथा सूर्य्यो विराजते । सक्षेत्रतीर्थराजानां द्वारकार्को विराजते

Kung paanong ang araw ay nangingibabaw sa mga planeta, konstelasyon at mga bituin, gayon din ang ‘Araw ng Dvārakā’ ay nangingibabaw sa mga hari sa gitna ng mga banal na kṣetra at tīrtha.

Verse 25

प्रह्लाद उवाच । निशम्य नारदेनोक्तं प्रहृष्टाश्च तथा द्विजाः । क्षेत्राणि सर्वतीर्थानि पुरस्कृत्य च गौतमम्

Wika ni Prahlāda: Nang marinig ang sinabi ni Nārada, nagalak din ang mga brāhmaṇa (dvija). Inuna nila ang lahat ng banal na kṣetra at tīrtha, at pinarangalan si Gautama bilang pinuno, saka sila naglakbay.

Verse 26

विहाय गौतमीं तत्र प्रययुर्ह्यग्रतोग्रतः । प्रहृष्टा गौतमी तत्र प्रणम्य त्वरिता ययौ

Iniwan nila roon ang Gautamī at nagpatuloy silang pasulong nang may pananabik at pagmamadali. At ang Gautamī man, na nagagalak, ay yumukod doon at mabilis na sumunod sa kanila.

Verse 27

गीतवाद्यैश्च नृत्यैश्च पताकाभिः समंततः । प्रययुः स्तोत्रपाठैश्च सर्वे ते द्वारकाश्रये

Kasama ang mga awit at tugtugin, mga sayaw, at mga watawat sa paligid, silang lahat ay nagpatuloy—nagbabasa ng mga himno—patungo sa kanlungan ng Dvārakā.

Verse 28

स तीर्थान्यग्रतः कृत्वा मध्ये कृत्वा तु शोभनम् । प्रयागं तीर्थराजं च प्रहृष्टं क्षेत्रदर्शनात्

Inilagay niya sa unahan ang mga tīrtha, at sa gitna ay inilagay ang maringal na Prayāga—hari ng mga tīrtha—na nagalak sa pagtanaw sa banal na kṣetra.

Verse 29

ततः पश्चात्सरित्स्नानं चकार ऋषिसत्तमः । जाह्नवी गौतमी रेवा यमुनाप्राक्सरस्वती

Pagkaraan nito, ang pinakadakilang rishi ay nagsagawa ng banal na pagligo sa mga ilog—Jāhnavī (Gaṅgā), Gautamī, Revā (Narmadā), Yamunā, at ang sinaunang Sarasvatī.

Verse 30

सरयूर्गंडकी तापी पयोष्णी यमुना तथा । कृष्णा भीमरथी गंगा कावेरी चाघनाशिनी

Ang Sarayū, Gaṇḍakī, Tāpī, Payoṣṇī at Yamunā; gayundin ang Kṛṣṇā, Bhīmarathī, Gaṅgā at Kāverī—tagapuksa ng kasalanan—ang mga banal na ilog na binabanggit.

Verse 31

मंदाकिनी महापुण्या पुण्या भोगवती नदी । व्रजंति युगपत्सर्वाः पश्यंत्यो द्वारकां पुरीम्

Ang Mandākinī na lubhang mapagpala at ang mapagpalang ilog na Bhogavatī: silang lahat ay nagsisabay na lumalakad, minamasdan ang lungsod ng Dvārakā.

Verse 32

ततस्ते सागराः सप्त स्वैःस्वैस्तीर्थैः समन्विताः । ततः पश्चादरण्यान्याश्रमैः पुण्यैयुतानि च

Pagkatapos, dumating ang pitong karagatan, bawat isa’y may kasamang sariling mga tīrtha; at sumunod ang mga gubat, na may mga banal na āśrama.

Verse 33

ततस्तु पर्वता रम्या मेर्वाद्यास्तु सुशोभनाः । नृत्यंतो गायमानाश्च स्तवाद्यैस्तु महर्षिभिः

Pagkaraan, lumitaw ang mga bundok na kaaya-aya—ang Meru at iba pa—na tunay na maringal; at ang mga dakilang rishi ay sumasayaw at umaawit ng mga himno at papuri.

Verse 34

ततश्च ऋषयो देवाः समंताद्धृष्टमानसाः । गायंतो नृत्यमानाश्च गर्जंतो हरिनामभिः

Pagkaraan, ang mga rishi at mga deva, masaya sa lahat ng dako, ay umaawit at sumasayaw, malakas na sumisigaw ng mga pangalan ni Hari.

Verse 35

वादित्रनिनदैरुच्चैर्जयशब्दैः प्रहर्षिताः । प्राप्तास्ते गोमतीतीरं सर्वयज्ञसमन्विताः । ववंदिरे महापुण्याः सर्वे ते हृष्टमानसाः

Nagalak sa malalakas na tunog ng mga instrumentong pangmusika at sa mga sigaw ng “Tagumpay!”, narating nila ang pampang ng Gomati, taglay ang bunga ng lahat ng yajña; at ang lahat ng lubhang banal na iyon, masigla ang diwa, ay naghandog ng mapitagang pagpupugay.

Verse 36

श्रीनारद उवाच । हे भागीरथि हे रेवे यमुने शृणु गौतमि । श्रेष्ठा श्रीगोमतीदेवी विख्याता भुवनत्रये

Wika ni Śrī Nārada: “O Bhāgīrathī, O Revā, O Yamunā—makinig, O Gautamī. Ang pinagpalang diyosang Gomati ang pinakadakila, bantog sa tatlong daigdig.”

Verse 37

यस्याः सकृज्जलस्नानं स्पर्द्धते ब्रह्मविद्यया । तेन वै गोमती सेयं सर्वतीर्थोत्तमोत्तमा । ब्रह्मज्ञानेन मुच्यंते प्रयागमरणेन वा । स्नानमात्रेण गोमत्यां मुच्यते पूर्वजैः सह

Sa kanya, ang isang pagligo lamang sa tubig ay nakapapantay sa kapangyarihang nagliligtas ng kaalamang Brahman. Kaya ang Gomati ay tunay na pinakadakila sa lahat ng tīrtha. Ang kalayaan (moksha) ay nakakamtan sa pagsasakatuparan ng Brahman o sa pagkamatay sa Prayāga; ngunit sa pagligo lamang sa Gomati, napapalaya ang tao—kasama ang kanyang mga ninuno.

Verse 38

प्रह्लाद उवाच । निशम्य तानि तीर्थानि माहात्म्यं महदद्भुतम् । गोमत्याः श्रद्धया स्नात्वा उत्सवैरग्रतो ययुः

Sinabi ni Prahlāda: “Nang marinig nila ang tungkol sa mga banal na tīrtha at sa dakila at kamangha-manghang kaluwalhatian nito, naligo sila sa ilog Gomati nang may pananampalataya, at saka nagpatuloy na may pagdiriwang na parang prusisyon sa unahan.”

Verse 39

ततः क्षेत्राणि तीर्थानि सरितः सागरादयः । ददृशुर्द्वारकां रम्यामागता द्वारमण्डपे

Pagkaraan, ang mga banal na pook at mga tīrtha—mga ilog, dagat, at iba pa—pagdating sa bulwagan ng tarangkahan, ay namasdan ang marikit na Dvārakā.

Verse 40

स्थितां सिंहासने दिव्ये मणिकांचनभूषिते । सुन्दरां शुक्ल वर्णां च रुद्रादित्यसमप्रभाम्

Namasdan nila siya na nakaluklok sa makalangit na trono na pinalamutian ng hiyas at ginto—marikit, maningning, maputing-banal, at kumikislap na kasingningning ni Rudra at ng Araw.

Verse 41

दिव्यवस्त्रां सुगंधाढ्यां रत्नाभरणभूषिताम् । किरीटकुण्डलैर्दिव्यैः शोभितां कंकणादिभिः

Nakasuot siya ng makalangit na kasuotan at puspos ng banal na halimuyak; pinalamutian ng mga hiyas—nagniningning sa banal na korona at mga hikaw, at pinaganda pa ng mga pulseras at iba pang palamuti.

Verse 42

वरदाभयहस्तां च शंखचक्रगदायुधाम् । श्वेतातपत्रशोभाढ्यां चामरव्यजनादिभिः

Ang kanyang mga kamay ay nagbibigay ng biyaya at walang-takot, at tangan niya ang sandatang kabibe (śaṅkha), diskos (cakra), at pamalo (gadā). Higit pa siyang pinaliliwanag ng karangyaan ng puting payong-hari, kasama ang mga pamaypay na buntot-yak (cāmara) at iba pang sagisag ng mga tagapaglingkod.

Verse 43

संस्तवैः स्तूयमानां च गीतवाद्यादिहर्षिताम् । महासिंहासनस्थां तु दृष्ट्वा द्वारवतीं पुरीम् । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे सर्वाणि च सुभक्तितः

Pinupuri sa mga himno at pinasaya ng mga awit at tugtugin, siya’y nakaluklok sa dakilang trono. Nang makita ang lungsod ng Dvāravatī sa gayong anyo, silang lahat ay sabay-sabay na yumukod at nagpatirapa, sa malalim na debosyon, bawat isa ayon sa kanyang paraan.