Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32

Devanagari script

वसिष्ठ उवाच । या वंध्यास्मिञ्जले पूर्णे स्नानमात्रं करिष्यति । सापि पुत्रमवाप्नोति सर्वलक्षणलक्षितम्

Transliteration

vasiṣṭha uvāca | yā vaṃdhyāsmiñjale pūrṇe snānamātraṃ kariṣyati | sāpi putramavāpnoti sarvalakṣaṇalakṣitam

Translation

Wika ni Vasiṣṭha: “Ang babaeng baog na maliligo lamang sa tubig na ito, na puspos ng kabanalan, ay magkakamit din ng isang anak na lalaki na may lahat ng mapalad na tanda.”

Word by Word

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• या: who
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम

• वंध्या: a barren woman
• वंध्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वंध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; निर्देश/समीपवाचक सर्वनाम

• जले: water
• जले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• पूर्णे: when full/filled
• पूर्णे: Adhikarana (Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (qualifying जले)

• स्नानमात्रम्: only bathing
• स्नानमात्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास

• करिष्यति: will do
• करिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle), 'also/even'

• पुत्रम्: a son
• पुत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• अवाप्नोति: obtains
• अवाप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• सर्वलक्षणलक्षितम्: marked with all auspicious signs
• सर्वलक्षणलक्षितम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक) + लक्षित (कृदन्त; लक्ष्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सर्वैः लक्षणैः लक्षितम्)

Speaker

Vasiṣṭha

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nāga-tīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka et al. (implied)

Visual Art Cues

Scene: Vasiṣṭha speaks with calm certainty, hand raised in blessing; the spring is shown as brimming (‘pūrṇa’) and radiant. A symbolic child with auspicious marks (tilaka, lotus-like signs) is hinted as the promised fruit.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Nāga-tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Rishi-vākya (the sage’s word) seals the tīrtha’s efficacy; faith joined with a simple rite is portrayed as powerful.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Nāga-tīrtha—its water is described as pūrṇa (full), i.e., charged with sacred potency.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna-mātra in the tīrtha-water, with the promised fruit of a virtuous, auspiciously marked son.