Adhyaya 17
Inilalahad ng kabanatang ito ang salaysay ni Pulastya tungkol sa isang tīrtha ng paglilinis na tinatawag na Paṅgu-tīrtha, na sinasabing nakapupuksa ng lahat ng kasalanan (sarva-pātaka-nāśana). Isang Brahmin na nagngangalang Paṅgu, mula sa angkan ni Cyavana, ang hindi makalakad dahil sa kapansanan; nang umalis ang mga kamag-anak upang asikasuhin ang gawaing-bahay, siya’y naiwang nagdurusa at tila itinakwil. Nakarating si Paṅgu sa Arbudācala, nakatagpo ng isang lawa, at nagsagawa ng mahigpit na tapas. Itinindig niya ang isang liṅga at sumamba kay Śiva nang may disiplina at pananampalataya, na may handog na gandha (pabango), puṣpa (bulaklak), at naivedya (pagkain-alay). Lalong tumindi ang kanyang debosyon hanggang maging tuluy-tuloy na pag-aayuno at pagtalima: pamumuhay na tila sa hangin lamang, kasama ang japa at homa. Nalugod si Mahādeva at nagsalita nang tuwiran, nagkaloob ng biyaya. Hiniling ni Paṅgu na sumikat ang tīrtha sa kanyang pangalan, na maalis ang kanyang pagkapilay sa lugar na iyon sa biyaya ni Śiva, at na manatiling naroroon si Śiva kasama si Pārvatī. Ipinagkaloob ni Īśvara ang pagpapangalan at nagtakda ng katiyakan ng presensya sa araw ng Caitra śukla caturdaśī. Ang bunga ay malinaw: sa pagligo pa lamang, nagkamit si Paṅgu ng anyong maka-diyos; at ang mga pilgrim na maliligo sa araw na iyon ay mapapalaya sa pagkapilay at magkakaroon ng mapalad at nabagong katawan.
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । पंगु तीर्थं ततो गच्छेत्सर्वपातकनाशनम् । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं पंगुना ब्राह्मणेन च
Wika ni Pulastya: Pagkaraan nito, dapat pumunta sa Paṅgu Tīrtha, ang tagapuksa ng lahat ng kasalanan—doon noong unang panahon nagsagawa ng matinding tapas ang brāhmaṇa na si Paṅgu.
Verse 2
पंगुनामा द्विजः पूर्वं च्यवनस्यान्वयेऽभवत् । अशक्तश्चलितुं भूमौ पंगुभावान्नृपोत्तम
O pinakamainam sa mga hari, noong unang panahon ay may brāhmaṇa na nagngangalang Paṅgu, mula sa angkan ni Cyavana; at dahil sa kanyang pagkapilay, hindi siya makalakad sa ibabaw ng lupa.
Verse 3
गृहकृत्यनियुक्तोऽसावेकदा बान्धवैर्नृप । पंगुर्गंतुं न शक्तोऽसौ परं दुःखमवाप्तवान्
O hari, minsan, inatasan siya ng kanyang mga kamag-anak sa mga gawaing-bahay; si Paṅgu ay hindi nakasama sa pag-alis, kaya siya’y nalugmok sa matinding dalamhati.
Verse 4
अथासौ तैः परित्यक्तो गत्वार्बुदमथाचलम् । एकं सरः समासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम्
Pagkaraan, iniwan siya ng mga iyon at nagtungo siya sa Bundok Arbuda; nang marating ang isang lawa, isinagawa niya roon ang napakahigpit na tapas.
Verse 5
लिंगं संस्थाप्य तत्रैव पूजयामास तं विभुम् । गन्धपुष्पादिनैवेद्यैः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः
Doon din, nagtatag siya ng isang liṅga at sinamba ang Panginoong Dakila sa pamamagitan ng pabango, mga bulaklak, at naivedya (handog na pagkain), taglay ang matatag at wastong pananampalataya.
Verse 6
शिवभक्तिपरो जातो वायुभक्षो बभूव ह । जपहोमरतो नित्यं पंगुनामा द्विजोत्तमः
Ang pinakadakilang brāhmaṇa na nagngangalang Paṅgu ay naging lubos na deboto ni Śiva; sa hangin lamang siya nabuhay, at araw-araw ay masidhing nakatuon sa japa at homa.
Verse 7
ततस्तुष्टो महादेवो ब्राह्मणं नृपसत्तम । पंगुं प्रति महाराज वाक्यमेतदुवाच ह
Pagkaraan, si Mahādeva, na nalugod, ay nagsalita ng mga salitang ito sa brāhmaṇa na si Paṅgu—O pinakadakilang hari, O dakilang mahārāja.
Verse 8
ईश्वर उवाच । पंगो तुष्टो महादेवो वरं वरय सुव्रत । तव दास्याम्यहं सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्
Wika ni Īśvara: “O Paṅgu, nalugod si Mahādeva. Pumili ka ng isang biyaya, O taong may mabuting panata. Ipagkakaloob ko sa iyo ang lahat, kahit yaong lubhang mahirap makamtan.”
Verse 9
पंगुरुवाच । नाम्ना मे ख्यातिमायातु तीर्थमेतत्सुरेश्वर । पंगुभावोऽत्र मे यातु प्रसादात्तव शंकर
Sinabi ni Paṅgu: “O Panginoon ng mga diyos, nawa’y sumikat ang banal na tawiran na ito sa aking pangalan. At O Śaṅkara, sa iyong biyaya, nawa’y maiwan dito ang aking pagkapilay.”
Verse 10
तवास्तु सततं चात्र सांनिध्यं सह भार्यया । एवमुक्तः स तेनाथ विप्रं प्रति वचोब्रवीत्
“Mangyari nawa. Nawa’y maging palagian ang aking presensya rito, kasama ang aking kabiyak.” Pagkasabi nito, siya’y muling nagsalita sa brāhmaṇa.
Verse 11
ईश्वर उवाच । नाम्ना तव द्विजश्रेष्ठ तीर्थमेतद्भविष्यति । ख्यातिं तपःप्रभावेन तीर्थं यास्यति सत्तम
Wika ni Īśvara: “O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, ang banal na tawiran (tīrtha) na ito ay tunay na magtataglay ng iyong pangalan. Sa kapangyarihan ng iyong pag-aayuno at pagkamapagtiis (tapas), O marangal, ang tīrtha na ito ay magiging tanyag.”
Verse 12
चैत्रशुक्लचतुर्द्दश्यां सांनिध्यं मे भवेत्तथा
“At sa ika-labing-apat na araw (caturdaśī) ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra, mahahayag din dito ang Aking pagdalo.”
Verse 13
पुलस्त्य उवाच । स्नानमात्रेण विप्रोऽसौ दिव्यरूपमवाप ह । तत्र तस्थौ महादेवो गौर्या सह महेश्वरः
Sinabi ni Pulastya: “Sa pagligo lamang, ang brāhmaṇa na iyon ay nagkamit ng anyong dibino. At doon nanatili si Mahādeva—si Maheśvara—kasama si Gaurī.”
Verse 14
तस्मिन्दिने नृपश्रेष्ठ स्नानं तत्र समाचरेत् । स पंगुत्वाद्विनिर्मुक्तो दिव्यरूपमवाप्नुयात्
“Sa araw ding iyon, O pinakamainam sa mga hari, nararapat na magsagawa ng pagligo roon. Malalaya siya sa pagkapilay at magkakamit ng anyong dibino.”
Verse 17
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पंगुतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तदशोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ikalabimpitong kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Paṃgu Tīrtha,” sa ikatlong Arbuda-khaṇḍa ng ikapitong Prabhāsa-khaṇḍa, sa loob ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, ang Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod.