Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

Devanagari script

प्रोचुर्महेश्वरं गत्वा विनयावनताः स्थिताः । स्तुत्वा पृथग्विधैः सूक्तैर्वेदोक्तैः शतरुद्रियैः

Transliteration

procurmaheśvaraṃ gatvā vinayāvanatāḥ sthitāḥ | stutvā pṛthagvidhaiḥ sūktairvedoktaiḥ śatarudriyaiḥ

Translation

Lumapit sila kay Maheśvara at nagsalita, nakatayo nang mapagpakumbaba at nakayuko. Pinuri nila Siya sa iba’t ibang mga sukta—mga bigkas na Veda, kabilang ang Śatarudrīya.

Word by Word

• प्रोचुः: they spoke; they said
• प्रोचुः: Karma-kāraka (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• महेश्वरम्: Mahēśvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: गम् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund)

• विनय: humility
• विनय: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: विनय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, समासपूर्वपद; ‘विनयावनताः’ इत्यत्र हेत्वर्थे (out of humility)

• अवनताः: bowed down in humility
• अवनताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अव + नम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘विनयावनताः’ = विनयेन अवनताः (तृतीया-तत्पुरुष/उपपदसमासभाव)

• स्थिताः: standing; remaining
• स्थिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भावे—‘standing/remaining’

• स्तुत्वा: having praised
• स्तुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: स्तु (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund)

• पृथक्: separately; variously
• पृथक्: Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण/विशेषणार्थे (separately/variously)

• विधैः: of various kinds
• विधैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘पृथग्विधैः’ = पृथग् + विधैः (कर्मधारय: of various kinds)

• सूक्तैः: with hymns
• सूक्तैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सूक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन

• वेदोक्तैः: as stated in the Veda
• वेदोक्तैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (उक्त), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘वेदेन उक्तैः’ (तृतीया-तत्पुरुष) विशेषण (सूक्तैः)

• शतरुद्रियैः: with the Śatarudriya (hymns)
• शतरुद्रियैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शतरुद्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (बहुधा ग्रन्थनाम), तृतीया विभक्ति, बहुवचन; सूक्तविशेषः

Speaker

Narrator (Purāṇic voice)

Visual Art Cues

Scene: The devas stand before Maheśvara with folded hands, heads bowed; Śiva appears serene yet immense, while the sound of Śatarudrīya seems to fill the space like a sacred vibration.

Characters & Entities

• Maheśvara (Śiva)
• Devas
• Śatarudrīya
• Veda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In times of dharmic decline, humility, devotion, and Vedic praise directed to Śiva are presented as a rightful approach to restoration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader setting is the Nāgara Khaṇḍa’s tīrtha narration, leading into the Hāṭakeśvara-kṣetra and Pādukā shrine context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Recitation/praise through Vedic hymns, specifically the Śatarudrīya, is implied as an act of worship.