Adhyaya 80

Verse 1

। अथ सुपर्णाख्यमाहात्म्यं भविष्यंति । ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं तेजोवीर्यसमन्वितः । गरुडस्तेन संजज्ञे मुनीनां होमकर्मणा

Ngayon, isalaysay ang Māhātmya na tinatawag na “Suparṇa.” Wika ng mga rishi: “Ang iyong ipinahayag—na si Garuḍa, na taglay ang naglalagablab na liwanag at lakas ng kabayanihan, ay isinilang sa pamamagitan ng ritong homa ng mga muni—ninais naming marinig nang malinaw.”

Verse 2

स कथं तत्र संभूत एतन्नो विस्तराद्वद । विनतायाः समुद्भूत इत्येषा श्रूयते श्रुतिः

“Kung gayon, paano siya isinilang doon? Iwika sa amin nang masinsinan. Sapagkat ang tradisyong aming narinig ay nagsasabing siya’y isinilang kay Vinatā.”

Verse 3

सूत उवाच । योऽसावाथर्वणैर्मंत्रैः कलशश्चाभिमन्त्रितः । तैर्मंत्रैर्वालखिल्यैश्च महाऽमर्षसमन्वितैः

Wika ni Sūta: “Yaong kalaśa, ang banga ng tubig, na nabasbasan nang wasto sa mga mantrang Atharvan—sa mismong mga mantrang iyon—at ng mga rishing Vālakhilya na puspos ng dakilang init ng pag-aayuno at pagninilay…”

Verse 4

निवारितैश्च दक्षेण सूचिते विहगाधिपे । कश्यपस्तं समादाय कलशं प्रययौ गृहम्

Nang pigilan ni Dakṣa at itinuro ang Panginoon ng mga ibon, kinuha ni Kaśyapa ang banal na banga ng tubig at umuwi sa kanyang tahanan.

Verse 5

ततः प्रोवाच संहृष्टो विनतां दयितां निजाम् । एतत्पिब जलं भद्रे मन्त्रपूतं महत्तरम्

Pagkaraan, sa galak ng puso, sinabi niya sa minamahal niyang si Vinatā: “O mapalad na ginang, inumin mo ang tubig na ito—dakilang tubig na pinabanal ng mga mantra.”

Verse 6

येन ते जायते पुत्रः सहस्राक्षाधिको बली । तेजस्वी च यशस्वी च अजेयः सर्व दानवैः

“Sa pamamagitan ng tubig na ito, magsisilang ka ng isang anak—higit na makapangyarihan kaysa sa Sanlibong-Mata (Indra): maningning, bantog, at di matatalo ng lahat ng Dānava.”

Verse 7

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तत्क्षणादेव संपपौ । तत्तोयं सा वरारोहा सद्यो गर्भं ततो दधे

Nang marinig ang kanyang mga salita, agad niya itong ininom. Pagkainom sa tubig na iyon, ang marikit na ginang ay kaagad na nagdalang-tao.

Verse 8

एवं तज्जलपानेन तेजोवीर्यसम न्वितः । कश्यपाद्गरुडो जज्ञे सर्वसर्पभयावहः

Kaya nga, dahil sa pag-inom ng tubig na iyon, isinilang mula kay Kaśyapa si Garuḍa—puspos ng ningning at lakas ng kabayanihan—at naging sindak ng lahat ng ahas.

Verse 9

येनामृतं हृतं वीर्यात्परिभूय पुरंदरम् । मातृभक्तिपरीतेन सर्पाणां संनिवेदितम्

Sa pamamagitan ng kanyang kabayanihan, naagaw ang amṛta at napahiya si Purandara (Indra); at dahil sa puspos na debosyon sa kanyang ina, inihandog niya iyon sa mga ahas (Nāga).

Verse 10

यो जज्ञे दयितो विष्णोर्वाहनत्वमुपागतः । ध्वजाग्रे तु रथस्यापि यः सदैव व्यवस्थितः

Siya na isinilang bilang minamahal ni Viṣṇu, at umabot sa katayuang maging vāhana (sasakyang sinasakyan) Niya; at siya’y laging nakatindig sa unahan, sa dulo ng watawat ng karwahe.

Verse 11

येन पूर्वं तपस्तप्त्वा क्षेत्रेऽत्रैव महात्मना । त्रिनेत्रस्तुष्टिमानीतो गतपक्षेण धीमता

Dito mismo sa banal na pook na ito, ang marunong at dakilang kaluluwa—bagaman nawalan ng mga pakpak—ay nagsagawa ng matinding tapasya gaya ng dati, at sa gayon ay kinalugdan ng Panginoong Tatlong-Mata (Śiva).

Verse 12

पक्षाप्तिर्येन संजाता यस्य भूयोऽपि तादृशी । देवदेवप्रसादेन विशिष्टा चाऽथ निर्मिता

Sa biyaya ng Diyos ng mga diyos, muli niyang nabawi ang kanyang mga pakpak; at ang gayong mga pakpak ay muling nilikha, higit pang marilag at natatangi dahil sa banal na pagpapala.

Verse 13

मुनय ऊचुः । कथं तस्य गतौ पक्षौ गरुडस्य महात्मनः । पुनर्लब्धौ कथं तेन कथं तुष्टो महेश्वरः । एतन्नो विस्तराद्ब्रूहि सूतपुत्र यथातथम्

Wika ng mga pantas: “Paano nawala ang dalawang pakpak ng dakilang Garuḍa? Paano niya muling nabawi ang mga iyon? At paano nalugod si Maheśvara? Isalaysay mo sa amin nang ganap, O anak ni Sūta, ayon sa tunay na nangyari.”

Verse 14

सूत उवाच । पुरासीद्ब्राह्मणो मित्रं भृगुवंशकुलोद्वहः । गरुडस्य द्विजश्रेष्ठा बालभावादपि प्रभो

Wika ni Sūta: “Noong unang panahon ay may isang brāhmaṇa, hiyas ng angkan ni Bhṛgu; O pinakamainam sa mga dalawahang-ipinanganak, O panginoon, siya’y kaibigan ni Garuḍa mula pa sa pagkabata.”

Verse 15

तस्य कन्या पुरा जाता माधवी नाम संमता । रूपौदार्यसमोपेता सर्वलक्षणलक्षिता

Noon ay nagkaanak siyang babae, tanyag sa pangalang Mādhavī; pinagkalooban ng kagandahan at marangal na pagkabukas-palad, at tinatakan ng lahat ng mapalad na palatandaan.

Verse 16

न देवी न च गन्धर्वी नासुरी न च पन्नगी । तादृग्रूपा महाभागा यादृशी सा सुमध्यमा

Hindi siya isang diyosa, ni isang dalagang Gandharva, ni isang Asurī, ni isang babaeng Nāga; gayunman, ang mapalad na may payat na baywang ay nagtaglay ng kagandahang di matutularan ng alinman sa kanila.

Verse 17

अथ तस्या वरार्थाय गरुडं विहगाधिपम् । स प्रोवाच परं मित्रं विनयावनतः स्थितः

Pagkaraan, upang humanap ng mapapangasawa para sa kanya, nilapitan niya si Garuḍa, panginoon ng mga ibon; nakatayo siyang nakayuko sa pagpapakumbaba at nagsalita sa kanyang pinakamamahal na kaibigan.

Verse 18

एतस्या मम कन्याया वरं त्वं विहगाधिप । सदृशं वीक्षयस्वाद्य येन तस्मै ददाम्यहम्

“Para sa anak kong dalaga, O panginoon ng mga ibon, tumingin ka ngayon ng isang mapapangasawang tunay na kapantay niya, upang maibigay ko siya sa kanya,” wika niya.

Verse 19

गरुड उवाच । मम पृष्ठं समारुह्य समस्तं क्षितिमंडलम् । त्वं भ्रमस्व द्विजश्रेष्ठ गृहीत्वेमां च कन्यकाम्

Wika ni Garuḍa: “Sumakay ka sa aking likod at libutin ang buong bilog ng daigdig, O pinakadakilang brāhmaṇa—dalhin mo rin ang dalagang ito.”

Verse 20

ततस्तस्याः कुमार्या वै अनुरूपं गुणान्वितम् । स्वयं चाहर भर्तारमेषा मैत्री ममोद्भवा

“Pagkatapos, ikaw mismo ang magbalik na may isang asawa para sa dalagang ito—ang angkop sa kanya at puspos ng mga kabutihan; sapagkat ang pagkakaibigang ito’y nagmula sa akin, at ako’y tutulong.”

Verse 21

सूत उवाच । एवमुक्तोऽथ विप्रः स तत्क्षणात्कन्यया सह । आरूढो गारुडं पृष्ठं वरार्थाय द्विजोत्तमाः

Sinabi ni Sūta: Nang masabihan nang gayon, ang brāhmaṇa ay agad na sumama sa dalaga at sumakay sa likod ni Garuḍa, upang humanap ng karapat-dapat na mapapangasawa.

Verse 22

यंयं पश्यति विप्रः स कुमारं तरुणाकृतिम् । स स नो तस्य चित्तांते वर्ततेस्म कथंचन

Sinumang makita ng brāhmaṇa—bawat binatang lalaki na sariwa at kabataang anyo—wala ni isa ang tunay na nanahan sa kanyang puso.

Verse 23

कस्यचिद्रूपमत्युग्रं न कुलं च सुनिर्मलम् । कुलं रूपं च यस्य स्यात्तस्य नो गुणसंचयः

Sa ilan, ang kagandahan ay matindi, ngunit ang angkan ay hindi lubos na dalisay; sa iba naman, may angkan at anyo, ngunit kulang ang naipong mga kabutihan.

Verse 24

यस्य वा गुणसन्दोहस्तस्य नो रूपमुत्तमम् । पक्षपातं च वित्तं च तथान्यद्वरलक्षणम्

May ilan na may bunton ng mga kabutihan, ngunit maaaring wala ang dakilang kagandahan; at sa iba naman ay may pagkiling, kayamanan, at iba pang palatandaang hinahanap sa isang mapapangasawa.

Verse 25

एवं वर्षसहस्रांते भ्रमतस्तस्यभूतलम् । विप्रस्य पक्षिनाथस्य वरार्थाय द्रिजोत्तमाः

Kaya nito, matapos ang sanlibong taon ng paglalagalag sa daigdig upang humanap ng mapapangasawa, nagpatuloy pa rin ang pinakadakilang Brahmana, na sakay ng Panginoon ng mga ibon.

Verse 26

कदाचिदथ तौ श्रान्तौ भ्रममाणावितस्ततः । क्षेत्रेऽत्रैव समायातौ वासुदेवदिदृक्षया

At minsan, silang dalawa—pagod sa paglalagalag dito at doon—ay dumating sa banal na kṣetra ring ito, na may pananabik na masilayan si Vāsudeva.

Verse 27

श्वेतद्वीपं समालोक्य तथान्यां बदरीं शुभाम् । क्षीरोदं च सवैकुण्ठं तथान्यं तस्य संश्रयम्

Nasdan nila ang Śvetadvīpa, at gayundin ang mapalad na Badarī; ang Karagatan ng Gatas kasama ang Vaikuṇṭha—at iba pang tahanang pinananahanan Niya.

Verse 28

अथ ताभ्यां मुनिर्दृष्टो नारदो ब्रह्मसंभवः । सांत्वपूर्वं तदा पृष्टो विष्णुं ब्रह्म सनातनम्

Pagkaraan, nakita nila ang pantas na si Nārada, na isinilang mula kay Brahmā; at matapos munang magbigay ng mga salitang pampalubag-loob, tinanong nila siya tungkol kay Viṣṇu, ang walang hanggang Kataas-taasang Katotohanan.

Verse 29

क्व देवः पुंडरीकाक्षः सांप्रतं वर्तते मुने । विष्णुस्थानानि सर्वाणि वीक्षितानि समंततः । आवाभ्यां संप्रहृष्टाभ्यां न संदृष्टः स केशवः

“O pantas, saan na ngayon matatagpuan ang Panginoong may matang gaya ng lotus (Puṇḍarīkākṣa)? Nasilip na namin sa lahat ng dako ang bawat banal na pook ni Viṣṇu; ngunit kahit naghanap kami nang may masiglang galak, hindi namin nakita si Keśava.”

Verse 30

नारद उवाच । जलशायिस्वरूपेण यावन्मासचतुष्टयम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे स संतिष्ठति सर्वदा

Sinabi ni Nārada: “Sa anyo ng Panginoong nakahimlay sa mga tubig (Jalaśāyī), sa loob ng apat na buwan, Siya’y laging nananatili sa banal na kṣetra ng Hāṭakeśvara.”

Verse 31

तस्मात्तद्दर्शनार्थाय गम्यतां तत्र मा चिरम् । येन सन्दर्शनं याति द्वाभ्यामपि स चक्रधृक्

Kaya’t upang masilayan Siya, magtungo tayo roon agad, huwag magtagal. Sa pagparoon, tayong dalawa’y magkakamit ng mapalad na darśana ng Panginoong may hawak ng Sudarśana Cakra (Cakradhṛk).

Verse 32

अहमप्येव तत्रैव प्रस्थितस्तस्य दर्शनात् । प्रस्थितश्च त्वया युको देवकार्येण केनचित्

Ako man ay tumulak din sa mismong lugar na iyon upang masilayan Siya; at ako’y umalis na kasama ka rin, sapagkat may isang gawain ng mga deva na aking tinutupad.

Verse 33

अथ तौ पक्षिविप्रेन्द्रौ स च ब्रह्मसुतो मुनिः । प्राप्ताः सर्वे स्थितो यत्र जलशायी जनार्दनः

Pagkaraan, ang dalawa—ang pinakadakila sa mga ibon at ang pinakadakila sa mga brāhmaṇa—at ang pantas na anak ni Brahmā, ay dumating sa pook na kinaroroonan ni Janārdana na nakahimlay sa mga tubig.

Verse 34

अथ दृष्ट्वा महत्तेजो वैष्णवं दूरतोऽपि तम् । ब्राह्मणं गरुडः प्राह नारदश्च मुनीश्वरः

Pagkaraan, nang makita mula sa malayo ang dakilang liwanag na Vaiṣṇava, nagsalita si Garuḍa sa brahmana; at si Nārada rin, panginoon sa mga muni, ay nagsalita.

Verse 35

अत्रैव त्वं द्विजश्रेष्ठ तिष्ठ दूरेऽपि तेजसः । वैष्णवस्य सुतायुक्तः कल्पांताग्निसमम् व

O pinakamainam sa mga dvija, manatili ka rito—kahit malayo sa liwanag na iyon. Ang ningning na Vaiṣṇava na ito, kasama ang kapangyarihan nito, ay tulad ng apoy sa wakas ng isang kalpa.

Verse 36

नो चेत्संपत्स्यसे भस्म पतंग इव पावकम् । समासाद्य निशायोगे मूढं भावं समाश्रितः

Kung hindi, magiging abo ka—gaya ng gamu-gamo na sumasalpok sa apoy—lumalapit sa maling panahon, sapagkat nalugmok sa pagkalito.

Verse 37

आवाभ्यां तत्प्रसादेन सोढमेतत्सुदुःसहम् । न करोति शरीरार्ति तथान्यदपि कुत्सितम्

Sa biyaya Niya, kaming dalawa ay nakatiis sa bagay na lubhang mahirap tiisin; hindi ito nagdudulot ng pighati sa aming katawan, ni anumang iba pang kapinsalaan.

Verse 38

एवं तं ब्राह्मणं तत्र मुक्त्वा दूरे सुतान्वितम् । गतौ तौ तत्र संसुप्तस्तोये यत्र जनार्दनः

Kaya nga, iniwan nila roon ang brahmana sa malayo, kasama ang kaniyang anak; at silang dalawa ay nagpatuloy sa pook na kinaroroonan ni Janārdana na natutulog sa ibabaw ng mga tubig.

Verse 39

दिव्यस्तुतिपरौ मूर्ध्नि धृतहस्तांजलीपुटौ । पुलकांकितसर्वांगावानन्दाश्रुप्लुताननौ

Nalubog sila sa mga banal na himno; magkasalikop ang mga kamay sa añjali na itinaas hanggang sa tuktok ng ulo. Nangilabot ang buong katawan sa debosyon, at ang mukha’y binaha ng luha ng kaligayahang banal.

Verse 40

त्रिःपरिकम्य तं देवमष्टांगं प्रणतौ हरिम् । दृष्टवन्तौ च पादांते संनिविष्टां समुद्रजाम्

Tatlong ulit nilang inikutan ang Diyos na iyon, at nagpatirapa kay Hari sa pagyukong may walong sangkap (aṣṭāṅga). At sa paanan Niya, nakita nila ang anak na babae ng karagatan na nakaupo roon—Śrī/Lakṣmī.

Verse 41

पादसंवाहनासक्तां विष्णु वक्त्राहितेक्षणाम् । अथापरां वयोवृद्धां श्वेतवस्त्रावगुंठिताम्

Nakita niya ang isang babaeng debotong abala sa pagmamasahe sa mga paa, at ang tingin ay nakatuon sa mukha ni Viṣṇu; at pagkaraan ay nakita niya ang isa pa—matanda at kagalang-galang—na nakabalabal sa puting kasuotan.

Verse 42

सन्निविष्टां तदभ्याशे सम्यग्ध्यानपरायणाम् । द्वादशार्कप्रभायुक्तां कृशांगीं पुलकान्विताम्

Nakaupo siya sa malapit, ganap na nakatuon sa ganap na pagninilay. Nagniningning siya na tila liwanag ng labindalawang araw, payat ang mga sangkap, at nababalutan ng pangingilabot ng debosyon.

Verse 43

अथ तौ विष्णुना हर्षादुभावपि प्रहर्षितौ । संभाषितौ च संपृष्टौ यदर्थं च समागतौ

Pagkaraan, si Viṣṇu ay nagalak at pinasaya ang dalawa. Nakipag-usap Siya sa kanila at nagtanong kung ano ang layunin ng kanilang pagparito.

Verse 44

श्रीनारद उवाच । अहं हि सुरकार्येण संप्राप्योऽत्र तवांतिकम् । गरुडो वै ब्राह्मणाय यन्मां पृच्छसि केशव

Wika ni Śrī Nārada: “Narito ako sa iyong harapan dahil sa gawain ng mga diyos. At si Garuḍa nama’y dumating alang-alang sa isang brāhmaṇa—iyan ang itinatanong mo sa akin, O Keśava.”

Verse 45

श्रीभगवानुवाच । कच्चित्क्षेमं मुनिश्रेष्ठ सर्वेषां त्रिदिवौकसाम् । कच्चिन्नेंद्रस्य संजातं भयं दानवसंभवम्

Winika ng Mapalad na Panginoon: “O pinakadakila sa mga pantas, ligtas at maayos ba ang lahat ng nananahan sa langit? May pangamba bang sumibol para kay Indra dahil sa mga daṇava?”

Verse 46

यज्ञभागं लभंते स्म कच्चिद्देवाः सवासवाः । कच्चिन्न दानवः कश्चिदुत्कटोऽभूद्धरातले

“Tinatanggap pa rin ba ng mga diyos, kasama si Vāsava (Indra), ang nararapat na bahagi sa yajña? At wala bang mabangis na daṇava na sumibol sa lupa?”

Verse 47

श्रीनारद उवाच । सांप्रतं धरणी प्राप्ता चतुर्वक्त्रस्य संनिधौ । रोरूयमाणा भारार्ता दानवैः पीडिता भृशम् । प्रोवाच पद्मजं तत्र दुःखेन महताऽन्विता

Wika ni Śrī Nārada: “Noon din, lumapit ang Daigdig sa harapan ng Apat-na-Mukha (Brahmā). Umiiyak, nabibigatan, at labis na pinahihirapan ng mga daṇava, doon niya kinausap ang Isinilang sa Loto, na nababalot ng matinding dalamhati.”

Verse 48

धरण्युवाच । कालनेमिर्हतो योऽसौ विष्णुनाप्रभविष्णुना । उग्रसेनसुतः कंसः संभूतः स महासुरः

Sinabi ng Daigdig: “Si Kālanemi na pinaslang ni Viṣṇu—ang makapangyarihan at di-matatalong Viṣṇu—ay muling isinilang bilang si Kaṃsa, anak ni Ugrasena, isang dakilang asura.”

Verse 49

अरिष्टो धेनुकः केशी प्रलम्बोनाम चापरः । तथान्या तु महारौद्रा पूतना नाम राक्षसी

Si Ariṣṭa, Dhenuka, Keśī, at isa pang nagngangalang Pralamba; at gayundin yaong isa pang lubhang nakapanghihilakbot—ang rākṣasī na si Pūtanā.

Verse 50

इतश्चेतश्च धावद्भिर्दानवैरेभिरेव च । वृथा मे जायते पीडा तथान्यैरपि दारुणैः

Dahil sa mga daṇava na nagtatakbuhan sa iba’t ibang dako—at dahil din sa iba pang malulupit na nilalang—sumisidhi sa akin ang kirot na walang pahinga.

Verse 51

ऊर्ध्वबाहुस्तथा जातो मर्त्यलोके जनोऽधुना । बहुत्वान्न प्रमाति स्म कथंचिद्धि ममोपरि

Ngayon sa daigdig ng mga mortal, may mga taong isinilang na nakataas ang mga bisig; ngunit dahil napakarami nila, hindi nila ako napapansin—halos walang nagbibigay-pansin sa aking pagdurusa.

Verse 52

भारावतरणं देव न करिष्यसि चाशु चेत् । रसातलं प्रयास्यामि तदाऽहं नात्र संशयः

O Diyos, kung hindi mo agad aalisin ang bigat na ito, bababa ako sa Rasātala—walang alinlangan dito.

Verse 53

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मणा लोककर्तृणा । संमंत्र्य विबुधैः सार्धं प्रेषितोऽहं तवांतिकम्

Nang marinig ang kanyang mga salita, si Brahmā—ang lumikha ng mga daigdig—ay sumangguni sa mga diyos, at pagkatapos ay isinugo ako sa iyong harapan.

Verse 54

प्रोक्तव्यो भगवान्वाक्यं त्वया देवो जनार्दनः । यथाऽवतीर्य भूपृष्ठे भारमस्याः प्रणाशयेत्

Dapat mong iparating mo ang pahayag na ito sa Mapalad na Panginoong Janārdana: na bumaba Siya sa ibabaw ng daigdig at pawiin ang bigat na pasan ng Inang Lupa.

Verse 55

तस्माद्भूभितले देव कृत्वा जन्म स्वयं विभो । भारं नाशय मेदिन्या एतदर्थ मिहागतः

Kaya nga, O Panginoon—O Makapangyarihan sa lahat—magkatawang-tao Ka sa lupa ayon sa Iyong sariling kalooban, at alisin ang pasaning bigat ng Inang Daigdig. Dahil dito ako naparito.

Verse 56

श्रीभगवानुवाच । एवं मुने करिष्यामि संमंत्र्य ब्रह्मणा सह । भारावतरणं भूमेः साकं देवैः सवासवैः

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Gayon nga, O pantas. Gagawin Ko ito matapos sumangguni kay Brahmā, at isasakatuparan ang pag-aalis ng bigat ng Daigdig kasama ng mga diyos, kabilang si Indra at ang mga Marut.”

Verse 57

एवमुक्त्वाऽथ तं विष्णुर्नारदं मुनिपुंगवम् । ततश्च गरुडं प्राह त्वं किमर्थमिहागतः

Pagkasabi nito kay Nārada, ang pinakadakilang pantas, saka kinausap ni Viṣṇu si Garuḍa: “Ano ang dahilan ng pagparito mo rito?”