Adhyaya 68
Ipinagpapatuloy ng Kabanata 68 ang salaysay na inihahatid ni Sūta. Matapos itatag ni Bhārgava (Paraśurāma) ang kaayusang “walang kṣatriya” sa pamamagitan ng marahas na paghihiganti, tinipon ang dugo at dinala sa isang hukay (garta) na inuugnay sa pinagmulan ng mga ninuno (paitṛkī/pitṛ-sambhavā). Mula sa digmaan, lumilipat ang kuwento sa pagwawakas sa pamamagitan ng ritwal: naligo si Bhārgava sa dugo, naghanda ng saganang linga (tila), at nagsagawa ng pitr̥-tarpaṇa (pag-aalay para sa mga Pitṛ) sa ayos na apasavya, sa harap ng mga brahmin at mga ascetic bilang tuwirang saksi. Sa gayon, natupad ang kanyang panata at naging “viśoka,” malaya sa dalamhati. Sa mundong inilalarawang salat sa kṣatriya, isinagawa niya ang aśvamedha at ibinigay ang buong daigdig bilang dakṣiṇā sa mga brahmin. Tumugon ang mga brahmin sa aral ng pamamahala—“iisa lamang ang naaalalang pinuno”—at inutusan siyang huwag manatili sa kanilang lupain. Nauwi ang palitan sa banta na patuyuin ang karagatan sa sandatang apoy; sa takot, umurong ang dagat ayon sa ninanais, na nag-uugnay sa etika, ritwal, at banal na heograpiya.
Shlokas
Verse 1
। सूत उवाच । अथ ते शबरा यत्नाद्रक्तं तद्धैहयोद्भवम् । तत्र निन्युः स्थिता यत्र गर्ता सा पितृसंभवा
Sinabi ni Sūta: Pagkaraan, ang mga Śabara na iyon ay maingat na dinala ang dugong nagmula sa angkang Haihaya patungo sa pook na kinaroroonan ng hukay na kaugnay ng mga Pitṛ, ang mga Ninuno.
Verse 2
भार्गवोऽपि च तं हत्वा रक्तमादाय कृत्स्नशः । ततः संप्रेषयामास यत्र गर्ताऽथ पैतृकी
Si Bhārgava (Paraśurāma) man ay gayundin: matapos siyang patayin, tinipon niya nang buo ang lahat ng dugo; saka niya ito ipinadala sa pook na kinaroroonan ng hukay na pang-ninuno (para sa mga Pitṛ).
Verse 3
न स बालं न वृद्धं च परित्यजति भार्गवः । यौवनस्थं विशेषेण गर्भस्थं वाथ क्षत्रियम्
Hindi pinalampas ni Bhārgava ang bata ni ang matanda; lalo na, hindi niya pinalampas ang kṣatriya sa kasibulan, ni maging yaong nasa sinapupunan pa.
Verse 4
स्वयं जघान भूपान्स तेषां पार्श्वे तथा परान् । विध्वंसाययति क्रुद्धः सैनिकैश्च समन्ततः
Siya mismo ang pumatay sa mga hari, at gayundin sa iba pang nakatindig sa kanilang tabi; sa galit, naghatid siya ng pagwasak, na napaliligiran ng mga kawal sa lahat ng dako.
Verse 5
तथैवासृक्प्रगृह्णाति गृह्णापयति चादरात् । तेषां पार्श्वैस्ततस्तूर्णं प्रेषयामास तत्र च
Sa gayunding paraan, tinipon niya ang dugo—at ipinakuha ito nang may paggalang; saka, agad, sa pamamagitan ng mga nasa paligid, ipinadala rin niya iyon doon.
Verse 6
एवं निःक्षत्रियां कृत्वा कृत्स्नां पृथ्वीं भृगद्वहः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे जगाम तदनन्तरम्
Kaya nito, matapos gawing walang kṣatriya ang buong daigdig, ang inapo ni Bhṛgu (Paraśurāma) ay nagtungo pagkaraan sa banal na kṣetra ni Hāṭakeśvara.
Verse 7
ततस्तै रुधिरैः स्नात्वा समादाय तिलान्बहून् । अपसव्यं समाधाय प्रचक्रे पितृतर्पणम्
Pagkaraan, naligo siya sa dugong iyon at kumuha ng maraming buto ng linga; inayos niya ang banal na sinulid (yajñopavīta) sa paraang apasavya at isinagawa ang tarpaṇa para sa mga Pitṛ (mga ninuno).
Verse 8
प्रत्यक्षं सर्वविप्राणां तथान्येषां तपस्विनाम् । प्रतिज्ञां पूरयित्वाऽथ विशोकः स बभूव ह
Sa harap mismo ng lahat ng brāhmaṇa at iba pang mga ascetic, matapos tuparin ang kanyang panata, siya nga ay naging malaya sa dalamhati.
Verse 9
ततो निःक्षत्रिये लोके कृत्वा हयमखं च सः । प्रायच्छत्सकलामुर्वीं ब्राह्मणेभ्यश्च दक्षिणाम्
Pagkatapos, nang ang daigdig ay wala nang kṣatriya, isinagawa niya ang Handog na Kabayo (Aśvamedha); at ipinagkaloob niya ang buong lupa, kasama ang mga dakṣiṇā, sa mga brāhmaṇa.
Verse 10
अथ लब्धवरा विप्रास्तमूचुर्भृगुसत्तमम् । नास्मद्भूमौ त्वया स्थेयमेको राजा यतः स्मृतः
Pagkatapos, ang mga brahmana, matapos makamit ang kanilang mga hiling, ay nagsalita sa pinakamahusay sa lahi ni Bhrigu: "Hindi ka nararapat manatili sa aming lupain, sapagkat naaalala na dapat ay iisa lamang ang hari."
Verse 14
तस्मात्त्वं देहि मे स्थानं कृत्वाऽपसरणं स्वयम् । न हि दत्त्वा ग्रही ष्यामि विप्रेभ्यो मेदिनीं पुनः
Kung kaya, bigyan mo ako ng lugar at ikaw ay umatras; sapagkat matapos ibigay ang daigdig sa mga brahmana, hindi ko na muling babawiin ang lupain.
Verse 15
न करोष्यथवा वाक्यं ममाद्य त्वं नदीपते । स्थलरूपं करिष्यामि वह्न्यस्त्रपरिशोषितम्
"Kung hindi mo susundin ang aking utos ngayon, O panginoon ng mga ilog, gagawin kitang tuyong lupa—tostado at pinatuyo ng sandatang apoy."
Verse 16
सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा समुद्रो भयसंकुलः । अपसारं ततश्चक्रे यावत्तस्याभिवांछितम्
Sinabi ni Sūta: Pagkarinig sa mga salitang iyon, ang karagatan, na nayayanig sa takot, ay umatras—lumayo hanggang sa kung saan ang ninanais niya.