Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

एतस्मिन्नंतरे पौराः सर्वे शोकपरायणाः । जगर्हुः परुषैर्वाक्यैर्दुष्टां तां विषकन्यकाम्

Transliteration

etasminnaṃtare paurāḥ sarve śokaparāyaṇāḥ | jagarhuḥ paruṣairvākyairduṣṭāṃ tāṃ viṣakanyakām

Translation

Sa oras na iyon, ang lahat ng mga taong-bayan, na labis na namimighati, ay kinondena ang masamang dalagang may lason gamit ang mararahas na salita.

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• अन्तरे: interval/meantime
• अन्तरे: Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; (एतस्मिन् अन्तरे) = in the meantime

• पौराः: citizens/townsmen
• पौराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पौर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (पौराः)

• शोकपरायणाः: absorbed in grief
• शोकपरायणाः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शोक-परायण (प्रातिपदिक: शोक + परायण)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समास: तत्पुरुष (शोके परायणाः = devoted/absorbed in grief)

• जगर्हुः: censured/reproached
• जगर्हुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गर्ह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• परुषैः: with harsh
• परुषैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: परुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक/पुंलिङ्ग (वाक्य-विशेषण), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण (वाक्यैः)

• वाक्यैः: words/speeches
• वाक्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• दुष्टाम्: wicked
• दुष्टाम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दुष्/दुष् + क्त)
• Form: कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (ताम्)

• ताम्: her/that (woman)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• विषकन्यकाम्: the poison-maiden
• विषकन्यकाम्: Karma (Object apposition/कर्म-अपपद)
• Type: Noun
• Root: विष-कन्यका (प्रातिपदिक: विष + कन्यका)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समास: तत्पुरुष (विषस्य कन्यका = poison-maiden)

Speaker

Sūta (contextual continuation)

Visual Art Cues

Scene: In the city square, grieving townspeople gather, pointing and rebuking a feared ‘poison-maiden’; faces show sorrow, anger, and panic; the atmosphere is charged with moral accusation.

Characters & Entities

• paurāḥ (citizens)
• viṣakanyā (poison-maiden)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In grief people seek a cause and may condemn others; Purāṇic ethics encourages moving from blame toward dharmic remedy and purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not identified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.