Adhyaya 62
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 62

Adhyaya 62

Inilalahad ng Kabanata 62 ang pinagmulan at kapangyarihang nagliligtas ng Śarmiṣṭhā-tīrtha sa loob ng tradisyong Tīrthamāhātmya, sa pamamagitan ng salaysay ng karma at sanhi. Isinasalaysay ni Sūta na ang isang hari, kahit pinapayuhan, ay tumangging tanggapin ang tinatawag na “dalagang lason” (viṣakanyā). Sumunod ang krisis: sinalakay ng mga kaaway, pumasok sa digmaan ang hari at napatay; nagkagulo ang bayan at ibinunton sa dalaga ang kapahamakan, hinihinging patayin at itaboy siya. Nang marinig niya ang panlalait ng madla, nagpasya siyang mamuhay na tila nagtatakwil sa mundo at nagtungo sa banal na pook na kaugnay ni Hāṭakeśvara, kung saan sumiklab ang alaala ng nakaraang buhay. Sa dating kapanganakan, siya’y isang babaeng itinaboy sa gilid ng lipunan; sa matinding init at uhaw, naawa siyang ibigay ang kakaunting tubig sa isang uhaw na baka—ang kabutihang iyon ang naging binhi ng susunod na biyaya. Ngunit may isa pang hibla ng karma na nagbunga ng pagiging “dalagang lason”: minsan niyang sinira ang gintong imahen ni Gaurī/Parvatī, hinipo at pinagpira-piraso upang ipagbili, kaya’t naghinog ang masamang bunga. Upang makalaya, nagsagawa siya ng mahabang tapas ayon sa mga panahon, sumamba sa Ina-Diyosa sa pamamagitan ng pag-aayuno, handog, at mahigpit na pagdidisiplina. Nang dumating si Śacī (Indrāṇī) upang subukin siya at mag-alok ng biyaya, tumanggi siya, at iginiit na kay Pārvatī lamang siya kumakalinga. Sa huli, nagpakita si Pārvatī kasama si Śiva, tinanggap ang kanyang himno, nagkaloob ng biyaya, binago siya sa anyong makadiyos, at itinatag ang lugar bilang sariling āśrama ng Diyosa. Ayon sa phalaśruti, ang banal na pagligo rito sa Māgha-śukla-tṛtīyā ay nagbibigay ng ninanais—lalo na para sa kababaihan—at maging mabibigat na kasalanan ay nalilinis sa itinakdang snāna at mga kaloob. Ang pagbigkas at pakikinig sa kabanatang ito ay sinasabing nagdudulot din ng gantimpala at paglapit sa daigdig ni Śiva.

Shlokas

Verse 1

। सूत उवाच । एवं स निश्चयं कृत्वा पार्थिवो द्विजसत्तमाः । नात्यजत्तां तथोक्तोऽपि दैवज्ञैर्विषकन्यकाम् । दीयमानामपि प्रीत्या न च गृह्णाति भूभुजा

Wika ni Sūta: Nang mapagpasyahan na niya ito, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-na-ipinanganak, hindi iniwan ng hari ang dalagang lason, kahit payuhan siya ng mga astrologo na talikuran ito. Kahit inihandog siya nang may pag-ibig, hindi pa rin siya tinanggap ng pinuno.

Verse 2

शर्मणष्ठीवनं यस्मात्तया स्वपितुराहितम् । शर्मिष्ठेति सुविख्याता ततः सा ह्यभवद्भुवि

Sapagkat inilagay niya ang laway (ṭhīvana) sa ginhawa (śarma) ng sarili niyang ama, siya’y nakilala sa daigdig sa pangalang “Śarmiṣṭhā.”

Verse 3

एतस्मिन्नंतरे तस्य शत्रवः पृथिवीपतेः । सर्वतः पीडयामास राष्ट्रं क्रोधसमन्विताः

Samantala, ang mga kaaway ng haring iyon, puspos ng poot, ay nagsimulang manggulo at manikil sa kanyang kaharian mula sa lahat ng panig.

Verse 4

अथा सौ पार्थिवः क्रुद्धः स्वसैन्यपरिवारितः । युद्धाय निर्ययौ स्थानान्मृत्युं कृत्वा निवर्तने

Pagkaraan, ang haring yaon, nagngangalit at napaliligiran ng sariling hukbo, ay lumabas mula sa kinaroroonan upang makipagdigma, na nagpasiyang ang pag-urong ay babayaran ng kamatayan.

Verse 5

ततः संप्राप्य ताञ्छत्रूंश्चकार स महाहवम् । चतुरंगेन सैन्येन यमराष्ट्रविवर्धनम्

Nang marating ang mga kaaway, siya’y nagsagawa ng dakilang labanan sa pamamagitan ng hukbong apat na sangay, na lalo pang nagpapalawak sa kaharian ni Yama, ang dako ng kamatayan.

Verse 6

ततश्च दशमे प्राप्ते शत्रुभिः स महीपतिः । निहतो दिवसे सर्वैर्वेष्टयित्वा समन्ततः

Nang dumating ang ikasampung araw, ang haring yaon ay napatay ng mga kaaway na pumaligid sa kanya sa lahat ng panig, sa araw ding iyon.

Verse 7

ततस्तस्य नरेन्द्रस्य हतशेषाश्च ये नराः । भयार्तास्ते द्रुतं जग्मुः स्वपुरं प्रति दुःखिताः

Pagkaraan, ang mga lalaking nalabi matapos ang pagpatay, na kabilang sa haring iyon, ay nagmadaling tumakbo pabalik sa sariling lungsod, nanginginig sa takot at nababalot ng dalamhati.

Verse 8

तेपि शत्रुगणाः सर्वे संप्रहृष्टा जिगीषवः । तत्पुरं वेष्टयामासुस्तत्पुत्रोच्छेदनाय वै

Ang mga pangkat ng kaaway naman, pawang nagagalak at sabik sa pananaig, ay pumaligid sa lungsod na iyon—tunay na upang lipulin ang anak ng hari.

Verse 9

एतस्मिन्नंतरे पौराः सर्वे शोकपरायणाः । जगर्हुः परुषैर्वाक्यैर्दुष्टां तां विषकन्यकाम्

Sa oras na iyon, ang lahat ng mga taong-bayan, na labis na namimighati, ay kinondena ang masamang dalagang may lason gamit ang mararahas na salita.

Verse 10

अस्या दोषेण पापाया मृतश्च स महीपतिः । तथा राष्ट्रस्य विध्वंसे भविष्यति पुरः क्षयः

“Dahil sa kasalanan ng babaeng ito ay namatay ang hari; at sa pagkasira ng kaharian, ang lungsod ay tiyak na babagsak din.”

Verse 13

तस्मादद्यापि पापैषा वध्यतामाशु कन्यका । निर्यास्यतां पुरादस्माद्यावन्न स्यात्पुरक्षयः

“Kaya naman, kahit ngayon din, hayaang ang makasalanang dalagang ito ay patayin agad. Hayaan siyang palayasin sa lungsod na ito kaagad, baka ang lungsod mismo ay mawasak.”

Verse 14

सूत उवाच । सापि श्रुत्वा जनोक्तांस्तानपवादान्पृथग्विधान् । वैराग्यं परमं गत्वा निंदां चक्रे तथात्मनः

Sinabi ni Sūta: “Sa pagkarinig sa iba't ibang paninirang-puri na sinabi ng mga tao, siya ay pumasok sa sukdulang kawalan ng pagnanasa at sinimulan ding sisihin ang kanyang sarili.”

Verse 16

अथ दृष्टं तया क्षेत्रं हाटकेश्वरजं महत् । तपस्विभिः समाकीर्णं चित्ताह्लादकरं परम्

Pagkatapos ay namasdan niya ang dakilang sagradong bukid na pag-aari ni Hāṭakeśvara—na puno ng mga asetiko, at lubos na kasiya-siya, na nagpapasaya sa isipan.

Verse 17

अथ तस्याः स्मृतिर्जाता पूर्वजन्मसमुद्भवा । चंडालत्वे मया पूर्वं गौरेका वितृषीकृता

Pagkaraan, sumibol sa kanya ang isang alaala na nagmula sa dating kapanganakan: “Noong una, nang ako’y nasa kalagayang caṇḍāla, minsan kong pinawi ang uhaw ng isang maputing baka.”

Verse 18

तत्प्रभावादहं जाता सुपुण्ये नृपमंदिरे । क्षेत्रस्यास्य प्रभावेन तस्मादत्रैव मे स्थितिः

“Dahil sa kapangyarihan ng kabutihang iyon, isinilang ako sa palasyo ng isang haring lubhang banal. At dahil sa bisa ng banal na pook na ito, kaya dito rin naririto ang aking tahanan.”

Verse 19

सूत उवाच । अन्यदेहांतरे ह्यासीच्चंडाली सा विगर्हिता । बहुप्रसूतिसंयुक्ता दरिद्रेण कदर्थिता

Sinabi ni Sūta: “Sa ibang katawan, siya nga’y naging isang babaeng caṇḍāla na hinahamak—nabibigatan ng maraming panganganak at pinahihirapan ng karalitaan.”

Verse 20

अथ सा भ्रममाणाऽत्र क्षेत्रे प्राप्ता तृषार्दिता । मध्यंदिनगतेसूर्ये ज्येष्ठमासे सुदारुणे

Pagkatapos, habang siya’y pagala-gala, narating niya ang banal na pook na ito na labis na uhaw—nang ang araw ay nasa tuktok sa katanghaliang-tapat, sa mabagsik na init ng buwang Jyeṣṭha.

Verse 21

अथापश्यत्स्तोकजलां सा तत्र लघुकूपिकाम् । तृषार्तां कपिलां गां वर्तमानां तदां तिके

Pagkaraan, nakita niya roon ang isang munting balon na may kaunting tubig lamang; at sa tabi nito ay nakatayo ang isang bakang kapilā na kulay kayumanggi, uhaw na uhaw.

Verse 22

ततो दयां समाश्रित्य त्यक्त्वा स्नेहं सुतोद्भवम् । आत्मनश्च तथा प्राणान्गां वितृष्णामथाकरोत्

Pagkaraan, sumandig siya sa habag, isinantabi ang pagkapit na nagmula sa kanyang mga anak, at kahit ang sariling hininga ng buhay ay hindi na ininda; pinalaya niya ang baka mula sa uhaw.

Verse 23

जलाभावे तथा सा च समस्तैर्बालकैः सह । वैवस्वतगृहं प्राप्ता गोभक्तिधृतमानसा

Nang maubos ang tubig, siya—kasama ang lahat ng kanyang mga anak—ay nakarating sa tahanan ni Vaivasvata (Yama), at ang kanyang isip ay pinatatag ng debosyon sa baka.

Verse 24

ततो नृपगृहे जाता तत्प्रभावाद्द्विजोत्तमाः । पूर्वकर्मविपाकेन संजाता विष कन्यका

Pagkaraan, O pinakadakilang Brahmana, dahil sa bisa ng gawang iyon, siya’y isinilang sa sambahayan ng hari. Sa paghinog ng dating karma, siya’y naging “dalagang-lason” (viṣakanyā).

Verse 25

ऋषय ऊचुः । केन कर्मविपाकेन संजाता विषकन्यका । स्वकुलोच्छेदनकरी सर्वं सूत ब्रवीहि नः

Wika ng mga rishi: “Sa paghinog ng anong karma lumitaw ang dalagang-lason na ito—na siyang wawasak sa sariling angkan? Isalaysay mo sa amin ang lahat, O Sūta.”

Verse 26

सूत उवाच । चंडालत्वे तया विप्रा वर्तंत्या भ्रममाणया । देवतायतने दृष्टा गौरी हेममयी शुभा

Sinabi ni Sūta: “Nang siya’y namuhay bilang isang babaeng caṇḍāla at pagala-gala, O mga Brahmana, nakita niya sa isang dambana ng diyos ang mapalad na Gaurī, na hinubog sa ginto.”

Verse 27

ततस्तां विजने प्राप्य गत्वा देशांतरं मुदा । यावत्करोति खंडानि विक्रयार्थं सुनिंदिता । तावदन्वेषमाणास्तां संप्राप्ता नृपसेवकाः

Pagkatapos, nang matagpuan niya ito sa isang liblib na lugar, ang babaeng labis na hinuhusgahan ay masayang nagtungo sa ibang rehiyon. Habang pinuputol niya ang imahen upang ibenta, dumating ang mga lingkod ng hari na naghahanap sa kanya.

Verse 28

अथ ते तां समालोक्य भर्त्सयित्वा मुहुर्मुहुः । संताड्य लकुटाघातैर्लोष्टघातैश्च मुष्टिभिः

Nang makita siya, paulit-ulit nila siyang inalipusta at binugbog—hinampas ng mga pamalo, mga kimpal ng lupa, at ng kanilang mga kamao.

Verse 29

ततः सुवर्णमादाय त्यक्त्वा तां रुधिरप्लुताम् । अवध्यैषेति संचिंत्य स्वपुरं प्रति ते गताः

Pagkatapos, kinuha ang ginto, iniwan nila siya na naliligo sa dugo. Sa pag-aakalang, 'Hindi siya dapat patayin,' bumalik sila sa kanilang sariling lungsod.

Verse 30

यत्तया पार्वती स्पृष्टा ततो वै खण्डशः कृता । तेन कर्मविपाकेन संजाता विषकन्यका

Dahil hinawakan niya si Parvati at pagkatapos ay ginawang pira-piraso ang imaheng iyon, sa pamamagitan ng pagkahinog ng gawaing iyon ay ipinanganak siya bilang isang dalagang may lason.

Verse 32

समुद्रप्रतिमं चारु पद्मिनीखंडमंडितम् । मत्स्यकच्छपसंकीर्णं शिशुमारविराजितम्

Ito ay kaakit-akit, tulad ng karagatan sa kadakilaan, pinalamutian ng mga kumpol ng lotus—puno ng mga isda at pagong, at maringal na may mga nilalang sa tubig.

Verse 33

सेवितं बहुभिर्हंसैर्बकैश्चक्रैः समंततः । अगाधसलिलं पुण्यं सेवितं जलजंतुभिः

Sa lahat ng panig ay dinadalaw ito ng maraming sisne, tagak, at mga ibong cakravāka. Malalim ang tubig, banal at mapagpala, at tinitirhan din ng mga nilalang sa tubig.

Verse 34

प्रासादं तत्समीपस्थं साधु दृष्टिमनोहरम् । कारयित्वातिसंभक्त्या कैलासशिखरोपमम्

Malapit doon ay may isang maringal na templo, kaaya-ayang pagmasdan at nakalulugod sa puso. Sa dakilang debosyon, ipinagawa niya ito na wari’y tulad ng tuktok ng Kailāsa.

Verse 35

ततस्तत्र तपस्तेपे गौरीं संस्थाप्य भक्तितः । तदग्रे व्रतमास्थाय यथोक्तं शास्त्र संभवम्

Pagkaraan, doon mismo ay nagsagawa siya ng mga pag-aayuno at pagtitika, taimtim na iniluklok ang (larawan ng) Gaurī. At sa harap ng Diyosa, tinupad niya ang isang vrata, ayon sa itinatakda ng mga śāstra.

Verse 36

प्रातः स्नात्वा तु हेमंते गौरीं संपूज्य भक्तितः । बलिपूजोपहारैश्च विप्रदानादिभिस्तथा

Sa panahon ng taglamig, matapos maligo sa bukang-liwayway, sinamba niya si Gaurī nang may debosyon. Naghandog siya ng mga bali, pagsamba at mga alay, at nagbigay rin ng dāna sa mga brāhmaṇa at iba pa.

Verse 37

ततश्च शिशिरे प्राप्ते सायं प्रातः समाहिता । एकांतरोपवासैः सा स्नानं चक्रे नृपात्मजा

Nang dumating ang malamig na panahon, ang anak na babae ng hari—na nakatuon ang isip—ay naligo kapwa sa dapithapon at sa bukang-liwayway, at nag-upavāsa (pag-aayuno) nang salit-salitang araw.

Verse 38

वसंते नृत्यगीतैश्च तोषयामास पार्वतीम् । षष्ठकालाशना साध्वी सस्यदानपरा यणा

Sa tagsibol, pinaligaya niya si Pārvatī sa sayaw at awit. Ang banal na babae ay kumakain lamang sa ikaanim na oras nang may mahigpit na pagpipigil, at buong-loob na nagkakaloob ng butil at ani bilang kawanggawa.

Verse 39

पञ्चाग्निसाधका ग्रीष्मे फलाहारं तपस्विनी । चकार श्रद्धयोपेता वृकभूमिपतेः सुता

Sa tag-init, isinagawa ng babaeng asceta ang pag-aayuno ng “limang apoy” at namuhay sa mga prutas lamang. Taglay ang matibay na pananampalataya, ang anak na babae ng pinuno ng Vṛkabhūmi ay tumupad sa mga ganitong disiplina.

Verse 40

वर्षासु च जलाहारा भूत्वा सा विष कन्यका । आकाशे शयनं चक्रे परित्यक्तकुटीरका

Sa panahon ng tag-ulan, tubig lamang ang kanyang ikinabubuhay. Ang dalaga ay natulog sa ilalim ng bukás na langit, iniwan ang kanyang kubo.

Verse 42

एवमाराधयंत्याश्च तस्या देवीं गिरेः सुताम् । जगाम सुमहान्कालो न लेभे फलमीहितम्

Kahit sa ganitong paraan niya sinamba ang Diyosa, ang anak ng bundok, lumipas ang napakahabang panahon, ngunit hindi niya natamo ang minimithing bunga.

Verse 43

मुखं वलिभिराक्रान्तं पलितैरंकितं शिरः । कन्याभावेपि वर्तंत्या न च तुष्टा हरप्रिया

Napuno ng kulubot ang kanyang mukha at namarkahan ng uban ang kanyang ulo; ngunit kahit nanatili siyang dalaga, ang minamahal ni Hara—si Pārvatī—ay hindi pa rin nalugod.

Verse 44

कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्परीक्षार्थमेव सा । शक्राणीरूपमास्थाय ततः सन्दर्शनं गता

Pagkaraan, sa isang takdang sandali—upang subukin lamang siya—nag-anyong Śakrāṇī (Indrāṇī) at nagtungo upang magpakita sa harap niya.

Verse 45

सुधावदातं सूर्याभं कैलासशिखरोपमम् । सुप्रलंबकरं मत्तं चतुर्दंतं महागजम्

Isang dakilang elepante—puti na parang amṛta, maningning na gaya ng araw, tulad ng tuktok ng Kailāsa; may napakahabang nguso, nasa musth, at may apat na pangil.

Verse 46

समास्थाय वृता स्त्रीभिर्देवानां सर्वतो दिशम् । दधती मुकुटं मूर्ध्नि हारकेयूरभूषिता

Lumantad siya, napaliligiran ng mga dalagang makalangit sa lahat ng dako; may putong na korona sa ulo at pinalamutian ng kuwintas at pulseras sa bisig.

Verse 47

पांडुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि । सेव्यमानाऽप्सरोभिश्च स्तूयमाना च किन्नरैः

Isang mapusyaw na puting payong ang iniaangat sa ibabaw ng kanyang ulo; siya’y pinaglilingkuran ng mga Apsaras at inaawitan ng papuri ng mga Kinnara.

Verse 48

गन्धर्वैर्गीयमानासीत्ततः प्रोवाच सादरम् । वरं यच्छामि ते पुत्रि प्रार्थयस्व यथेप्सितम्

Habang inaawit ng mga Gandharva ang papuri, nagsalita siya nang may paglingap: “Anak na babae, ipagkakaloob ko sa iyo ang isang biyaya—hingin mo ang anumang ninanais mo.”

Verse 49

अनेन तपसा तुष्टा पुष्कलेन तवाधुना । अहं भार्या सुरेन्द्रस्य शचीति परिकीर्तिता । त्रैलोक्येऽपि स्वयं प्राप्ता दयां कृत्वा तवोपरि

Dahil sa masagana mong pag-aayuno at pagninilay (tapas), ako ngayon ay nalugod. Ako si Śacī, na kilala bilang asawa ni Indra, panginoon ng mga diyos. Sa habag para sa iyo, ako’y kusang dumating dito, kahit tumawid pa sa tatlong daigdig.

Verse 50

त्वया महत्तपस्तप्तं ध्यायंत्या हरवल्लभाम् । तपसा तुष्टिमायाता भवानी न सुनिष्ठुरा

Nagsagawa ka ng dakilang tapas, habang nagmumuni sa Minamahal ni Hara. Sa tapas na iyon, nalugod si Bhavānī—hindi siya malupit sa mga deboto.

Verse 51

सूत उवाच । सा तस्या वचनं श्रुत्वा शक्राण्या विषकन्यका । नमस्कृत्वाऽथ तामूचे कृतांजलिपुटा स्थिता

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ng dalagang-lason ang mga salita ni Śakrāṇī, siya’y yumukod at nagbigay-galang; saka tumindig na magkadikit ang mga palad at nagsalita.

Verse 52

विषकन्योवाच । नाहं त्वत्तो वरं देवि प्रार्थयामि कथञ्चन । तथान्यासामपींद्राणि देवतानामसंशयम्

Sinabi ng dalagang-lason: “O Diyosa, wala akong hinihinging biyaya mula sa iyo, kahit ano pa man. Gayundin, sa ibang mga diyos—maging kay Indra mismo—hindi rin ako humihingi, walang pag-aalinlangan.”

Verse 53

अप्यहं नरकं रौद्रं प्रगच्छामींद्रवल्लभे । हरकांता समादेशान्न स्वर्गेऽपि तवाज्ञया

“O minamahal ni Indra, kahit kailangan kong tumungo sa kakila-kilabot na impiyerno, tutungo ako. Sa utos ng Minamahal ni Hara, hindi ako mananatili kahit sa langit dahil lamang sa iyong kautusan.”

Verse 54

अनादिमध्यपर्य्यन्ता ज्ञानैश्वर्यसम न्विता । या देवी पूज्यते देवैर्वरं तस्या वृणोम्यहम्

Humihiling ako ng isang biyaya mula sa Diyosa na walang simula, walang gitna, at walang wakas—puspos ng karunungan at kapangyarihang makapangyarihan—Siya na sinasamba maging ng mga diyos.

Verse 55

यामाराधयते विष्णुर्ब्रह्मा रुद्रश्च वासवः । वांछितार्थं सदा देवीं वरं तस्या वृणो म्यहम्

Humihiling ako ng isang biyaya mula sa Diyosa na sinasamba nina Viṣṇu, Brahmā, Rudra, at Vāsava (Indra)—Siya na laging nagkakaloob ng ninanais na layon.

Verse 56

यया व्याप्तमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । स्त्रीरूपैर्विविधैर्देव्या वरं तस्या वृणोम्यहम्

Siya, ang Diyosa, sa sari-saring anyong pambabae, ay lumalaganap sa buong tatlong daigdig—sa gumagalaw at di-gumagalaw; mula sa Kanya ako’y pumipili ng biyaya.

Verse 57

श्रीदेव्युवाच । अहं भार्या सुरेन्द्रस्य प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । ममाज्ञां पालयन्ति स्म देवदानवपन्नगाः

Wika ng Mapalad na Diyosa: “Ako ang asawa ni Surendra (Indra), panginoon ng mga diyos, at higit pang mahal kaysa sa buhay. Matagal nang sinusunod ng mga diyos, mga Dānava, at mga ahas na Nāga ang aking utos.”

Verse 58

किंनरा गुह्का यक्षाः किं पुनर्मर्त्यधर्मिणः । तस्मात्त्वं किं न गृह्णासि वरं मत्तः कुतापसि

Ang mga Kinnara, Guhyaka, at Yakṣa ay sumusunod—lalo na yaong namumuhay ayon sa gawi ng tao. Kaya, O abang asetiko, bakit hindi mo tanggapin ang isang biyaya mula sa akin?

Verse 59

तन्नूनं वज्रघातेन चूर्णयिष्यामि ते शिरः । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा तापस्यथ ततो द्विजाः

“Kung gayon, tunay na dudurugin ko ang ulo mo sa isang hampas ng Vajra!” Nang marinig ang kanyang mga salita, O mga dalawang-beses-isinilang, ang asetiko noon ay…

Verse 60

धैर्यमालंब्य तां प्राह भूय एव सुरेश्वरीम् । स्वामिनी त्वं हि देवानां सत्यमेतदसंशयम्

Pinatatag ng tapang, muli siyang nagsalita sa Ginang ng mga deva: “Ikaw nga ang tunay na pinuno ng mga deva—ito’y katotohanan, walang alinlangan.”

Verse 61

यस्याः प्राप्तं त्वयैश्वर्यं परा तां तोषयाम्यहम् । स्वल्पमप्यपराधं ते न करोमि सुरेश्वरि

“Ang Kataas-taasan na siyang pinagmulan ng iyong kapangyarihan—Siya ang aking sasambahin at palulugurin. O Ginang ng mga deva, wala akong ginagawang kahit munting paglabag laban sa iyo.”

Verse 62

तथापि वधयोग्यां मां मन्यसे विक्षिपायुधम् । अन्यच्चापि वचो मह्यं शक्राणि शृणु सादरम्

“Gayunman, inaakala mong karapat-dapat akong patayin at inihahagis mo ang sandata. Bukod pa rito, O Śakrāṇī, pakinggan mo nang may paggalang ang isa ko pang salita.”

Verse 63

तच्छुत्वा कुरु यच्छ्रेयो विचिन्त्य मनसा ततः । न त्वं न ते पतिः शक्रो न चान्येपि सुरासुराः । मां निषूदयितुं शक्ताः पार्वत्यां शरणं गताम्

“Pagkarinig nito, pag-isipan sa puso at gawin ang tunay na pinakamabuti. Ni ikaw, ni ang asawa mong si Śakra, ni sinumang deva o asura ay hindi makapupuksa sa akin—sapagkat ako’y nagkanlong kay Pārvatī.”

Verse 64

तस्माद्द्रुतं दिवं गच्छ मा त्वं कोपं वृथा कुरु । सन्मार्गे वर्तमानायां मम सर्वसुरेश्वरि

Kaya’t magtungo ka agad sa langit; huwag mong pag-aksayahan ng galit ang iyong puso. O Reyna ng lahat ng mga deva, ako’y nananatili sa tunay na landas.

Verse 65

सूत उवाच । एवं सा तां शचीमुक्त्वा दुःखिता विषकन्यका । चिन्तयामास तदिदं मरणे कृतनिश्चया

Sinabi ni Sūta: “Matapos niyang sabihin iyon kay Śacī, ang dalagang-lason na nababalot ng dalamhati ay nagmuni-muni sa bagay na iyon—at nagpasya sa kamatayan.”

Verse 66

न प्रसीदति मे देवी यस्मात्पर्वतनंदिनी । तस्मान्मां यदि शक्राणी नैषा व्यापादयिष्यति

Sapagkat ang Diyosa—si Pārvatī, ang ligaya ng Bundok—ay hindi pa nagkakaloob sa akin ng biyaya, kaya kahit si Śakrāṇī (Indrāṇī) ay sumalungat sa akin, hindi niya ako magagawang lipulin.

Verse 67

तन्नूनं ज्वलनं दीप्तं सेवयिष्यामि सत्वरम् । अथापश्यत्क्षणेनैव तं चैरावणवारणम्

“Tunay ngang lalapitan ko agad ang naglalagablab at maningning na apoy na iyon.” At sa sandaling iyon, nasilayan niya ang elepante—si Airāvata.

Verse 68

दुग्धकुंदेन्दुसंकाशं संजातं सहसा वृषम् । तस्योपरि स्थितां देवीं शंभुना सह पार्वतीम्

“Biglang lumitaw ang isang toro, kumikislap na parang gatas, parang sampagita, at parang buwan. Sa ibabaw nito ay nakatayo ang Diyosa Pārvatī kasama si Śambhu (Śiva).”

Verse 69

चतुर्भुजां प्रसन्नास्यां दिव्यरूपसमन्विताम् । शुक्लमाल्यांबरधरां चन्द्रार्धकृतमस्तकाम्

Siya’y may apat na bisig, payapa at mapagpala ang mukha, pinagkalooban ng banal na anyo—nakasuot ng puting kuwintas ng bulaklak at puting kasuotan, at may gasuklay na gasuklay na buwan sa ulo.

Verse 70

ततः सम्यक्समालोक्य ज्ञात्वा तां पर्वतात्मजाम् । विषकन्या स्तुतिं चक्रे प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः

Pagkaraan, nang siya’y tumingin nang maigi at nakilalang Siya ang Anak na Dalaga ng Bundok, ang dalagang-lason ay naghandog ng papuri—yumukod at nagpatirapa nang paulit-ulit.

Verse 71

नमस्ते देवदेवेशि नमस्ते सर्ववासिनि । सर्वकामप्रदे सत्ये जरामरणवर्जिते

Pagpupugay sa Iyo, O Reyna ng mga diyos; pagpupugay sa Iyo, O Nanahan sa lahat. O Tagapagkaloob ng bawat matuwid na hangarin, O Katotohanan mismo—malaya sa pagtanda at kamatayan!

Verse 72

शक्रादयोऽपि देवास्ते परमार्थेन नो विदुः । स्वरूपवर्णनं कर्तुं किं पुनर्देवि मानुषी

Maging ang mga diyos, mula kay Śakra (Indra), ay hindi tunay na nakaaalam ng Iyong sukdulang katotohanan. Kaya paano pa mailalarawan ng isang hamak na tao, O Diyosa, ang Iyong tunay na anyo?

Verse 73

यस्याः सर्वं महीव्योमजलाग्निपवनात्मकम् । ब्रह्मांडमंगसंभूतं सदेवासुरमानुषम्

Mula sa mismong katawan Niya isinilang ang buong sansinukob—binubuo ng lupa, langit, tubig, apoy, at hangin; ang brahmāṇḍa na ito, kasama ang mga diyos, asura, at mga tao.

Verse 74

न तस्या जन्मनि ब्रह्मा न नाशाय महेश्वरः । पालनाय न गोविंदस्तां त्वां स्तोष्याम्यहं कथम्

Para sa Kanya, walang Brahmā na magpapanganak, walang Maheśvara na magwawasak, at walang Govinda na mag-iingat. Kaya paano ko maipupuri Ka—Ikaw na siyang mismong Katotohanang iyon?

Verse 75

तथाष्टगुणमैश्वर्यं यस्याः स्वाभाविकं परम् । निरस्तातिशयं लोके स्पृहणीयतमं सदा

Bukod dito, nasa Kanya ang kataas-taasang kapangyarihan na may walong dakilang katangian—likás at likha ng Kanyang sarili. Sa daigdig ay walang makapapantay; lagi Siyang pinakanais-nais pag-adhikain.

Verse 76

यस्या रूपाण्यनेकानि सम्यग्ध्यानपरायणाः । ध्यायंति मुनयो भक्त्या प्राप्नुवंति च वांछितम्

Marami ang anyo Niya. Ang mga muni na nakatuon sa wastong pagninilay ay nagmumuni sa Kanya nang may debosyon, at sa gayon ay nakakamtan ang minimithing biyaya.

Verse 77

हृदि संकल्प्य यद्रूपं ध्यानेनार्चंति योगिनः । सम्यग्भावात्मकैः पुष्पैर्मोक्षाय कृत निश्चयाः

Ang mga yogin, inihuhugis sa puso ang anumang anyo ng Diyosa na kanilang piliin, ay sumasamba sa Kanya sa pamamagitan ng pagninilay—nag-aalay ng mga bulaklak ng wastong damdaming panloob—na may matibay na pasya tungo sa kalayaan (moksha).

Verse 78

तां देवीं मानुषी भूत्वा कथं स्तौमि महेश्वरीम्

Ako, na naging isang karaniwang babaeng tao lamang, paano ko maipupuri ang Diyosa—si Maheśvarī?

Verse 79

देव्युवाच । परितुष्टास्मि ते पुत्रि वरं प्रार्थय सुव्रते । असंदिग्धं प्रदास्यामि यत्ते हृदि सदा स्थितम्

Wika ng Diyosa: “Anak kong babae, kinalugdan kita—ikaw na may marangal na panata. Humiling ka ng biyaya; walang pag-aalinlangan Kong ipagkakaloob ang laging nananahan sa iyong puso.”

Verse 80

विषकन्योवाच । भर्तुरर्थे मया देवि कृतोऽयं तपौद्यमः । तत्किं तेन करिष्यामि सांप्रतं जरयावृता

Sinabi ni Viṣakanyā: “O Diyosa, alang-alang sa aking asawa ko isinagawa ang pag-aayuno at pagninilay na ito. Ngayon, natatakpan na ako ng katandaan; ano ang gagawin ko rito?”

Verse 81

तस्मादत्राऽश्रमे साकं त्वया स्थेयं सदैव तु । हिताय सर्वनारीणां वचनान्मम पार्वति

“Kaya manatili ka rito sa āśrama na ito kasama Ko magpakailanman, para sa kapakanan ng lahat ng kababaihan. Ito ang Aking salita, O Pārvatī.”

Verse 82

श्रीदेव्युवाच । अद्यप्रभृत्यहं भद्रे श्रेष्ठेऽस्मिन्नाश्रमे शुभे । स्वमाश्रमं करिष्यामि यत्ते हृदि समाश्रितम्

Sinabi ni Śrī Devī: “Mula ngayon, O mapalad, sa dakila at banal na āśrama na ito ay gagawin Ko itong Aking tahanan, gaya ng laging nananahan sa iyong puso.”

Verse 83

माघशुक्लतृतीयायां या ऽत्र स्नानं करिष्यति । नारी सा मत्प्रसादेन लप्स्यते वांछितं फलम्

Sa ikatlong tithi ng maliwanag na kalahati ng Māgha, sinumang babaeng maligo rito ay, sa Aking biyaya, makakamtan ang bungang ninanais niya.

Verse 84

अपि कृत्वा महापापं नारी वा पुरुषोऽथवा । यत्र स्नात्वा प्रसादान्मे विपाप्मा संभविष्यति

Kahit nakagawa ng malaking kasalanan—babae man o lalaki—ang sinumang maligo sa pook na ito, sa aking biyaya, ay magiging malaya sa kasalanan.

Verse 85

अत्र ये फलदानं च प्रकरिष्यंति मानवाः । सफलाः सकलास्तेषामाशाः स्युर्नात्र संशयः

Dito, ang mga taong mag-aalay ng prutas bilang kawanggawa ay magkakaroon ng katuparan ng lahat ng hangarin—walang pag-aalinlangan.

Verse 86

अपि हत्वा स्त्रियं मर्त्यो योऽत्र स्नानं करिष्यति । माघशुक्लतृतीयायां विपाप्मा स भविष्यति

Kahit ang isang mortal ay nakapatay ng babae, ang sinumang maligo rito sa ikatlong araw (tṛtīyā) ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Māgha ay mapapalaya sa kasalanan.

Verse 87

या तत्र कन्यका भद्रे स्नानं भक्त्या करि ष्यति । तस्मिन्दिने पतिश्रेष्ठं लप्स्यते नात्र संशयः

O mapalad na ginang! Sinumang dalagang maligo roon nang may debosyon, sa araw ding iyon ay magkakamit ng napakahusay na asawa—walang pag-aalinlangan.

Verse 88

सूत उवाच । एवमुक्त्वा ततो गौरी तां च पस्पर्श पाणिना । ततश्च तत्क्षणाज्जाता दिव्यरूपवपुर्द्धरा

Sinabi ni Sūta: Pagkasabi nito, hinipo siya ni Gaurī ng kanyang kamay; at sa mismong sandaling iyon, nagkamit siya ng banal na anyo at katawan.

Verse 89

वृद्धत्वेन परित्यक्ता दिव्यमाल्यानुलेपना । पीनोन्नतकुचाभोगा प्रमत्तगजगामिनी

Siya na minsang itinakwil dahil sa katandaan, ngayo’y may suot na banal na kuwintas ng bulaklak at mga pabangong makalangit; hitik at mataas ang dibdib, at lumalakad nang marikit na tila elepanteng mapagmalaki.

Verse 90

ततस्तां सा समादाय विधाय निजकिंकरीम् । कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम हरसंयुता

Pagkaraan, kinuha niya ang babae at ginawa itong sariling alalay; at kasama si Hara (Śiva), nagtungo siya sa Kailāsa, ang pinakadakilang bundok.

Verse 91

ततःप्रभृति तत्तीर्थं शर्मिष्ठातीर्थमुच्यते । प्रख्यातं त्रिषु लोकेषु सर्वपातकनाशनम्

Mula noon, ang banal na tawiran na iyon ay tinawag na Śarmiṣṭhātīrtha—kilala sa tatlong daigdig bilang tagapuksa ng lahat ng kasalanan.

Verse 92

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् । माघशुक्लतृतीयायां यथावद्द्विजसत्तमाः

Kaya nga, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, magsikap nang lubos at magsagawa ng banal na paliligo roon nang wasto sa ikatlong araw ng maliwanag na kalahati ng buwang Māgha.

Verse 93

एतत्पवित्रमायुष्यं सर्व पातकनाशनम् । स्त्रीतीर्थसंभवं नॄणां माहात्म्यं यन्मयोदितम्

Ito ang salaysay na aking ipinahayag—ang kabanalang naglilinis, nagpapahaba ng buhay, at pumupuksa sa lahat ng kasalanan, na nagmumula sa “tīrtha ng mga babae”—na inihayag para sa kapakinabangan ng mga lalaki.

Verse 94

यश्चैतत्प्रातरुत्थाय सदा पठति मानवः । स सर्वांल्लभते कामान्मनसा वांछितान्सदा

Ang sinumang bumabangon sa umaga at palagiang bumibigkas ng talatang ito ay nagkakamit ng lahat ng ninanais—laging natatamo ang minimithi ng isipan.

Verse 95

तथा पर्वणि संप्राप्ते यश्चैतत्पठते नरः । शृणोति चाशु भक्त्या यः स याति शिवमंदिरम्

Gayundin, kapag dumating ang banal na araw ng pagdiriwang, ang lalaking bumibigkas nito—o ang mabilis na nakikinig nang may debosyon—ay makararating sa tahanan ni Śiva.