Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तस्य भार्याऽभवत्साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । सर्वलक्षणसंपन्ना पतिव्रतपरायणा

Transliteration

tasya bhāryā'bhavatsādhvī prāṇebhyo'pi garīyasī | sarvalakṣaṇasaṃpannā pativrataparāyaṇā

Translation

Ang kanyang asawa ay isang banal at marangal na babae, higit pang mahalaga sa kanya kaysa sariling buhay—taglay ang lahat ng mapalad na tanda at lubos na nakatuon sa dharma ng pativratā, ang tapat na paglilingkod sa asawa.

Word by Word

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• भार्या: wife
• भार्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अभवत्: was/became
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• साध्वी: virtuous woman
• साध्वी: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: साध्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्राणेभ्यः: than (one’s) lives/breaths
• प्राणेभ्यः: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), बहुवचन

• अपि: even/also
• अपि: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-प्रयोगः (emphatic/also/even)

• गरीयसी: more precious/greater
• गरीयसी: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तुलनात्मक-प्रत्यय (comparative) ‘गरियस्’

• सर्वलक्षणसंपन्ना: endowed with all auspicious marks
• सर्वलक्षणसंपन्ना: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + लक्षण + संपन्न (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘संपन्न’; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषां लक्षणानां संपन्ना)

• पतिव्रतपरायणा: wholly devoted to her husband’s vow (chastity)
• पतिव्रतपरायणा: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पति + व्रत + परायण (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (पतिव्रते परायणा/पतिव्रतस्य परायणा)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Tīrthamāhātmya)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: A serene royal couple: the king regards his queen with reverence; she is depicted with auspicious marks, modest posture, and devotional composure.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Householder-dharma is strengthened by virtues like fidelity, auspicious conduct, and steadfastness in righteous living.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse sets a narrative context within a tīrtha-māhātmya chapter; the specific site is not named in the verse itself.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual (snāna, dāna, japa, vrata) is prescribed in this verse.