Adhyaya 41

Verse 1

। सूत उवाच । तस्यैवोत्तरदिग्भागे देवस्य जलशायिनः । स्थानमस्ति सुविख्यातं सर्वपातकनाशनम्

Sinabi ni Sūta: Sa hilagang panig ng lupain ding iyon ay may isang bantog na banal na pook ng Panginoong nakahimlay sa tubig (Jalaśāyī), na pinupuri bilang tagapuksa ng lahat ng kasalanan.

Verse 2

यस्तत्पूजयते भक्त्या शयने बोधने हरेः । उपवासपरो भूत्वा स गच्छेद्वैष्णवं पदम्

Sinumang sumasamba sa Kanya nang may debosyon sa panahon ng paghimlay at paggising ni Hari, at masigasig sa pag-aayuno, ay makaaabot sa kataas-taasang tahanang Vaiṣṇava.

Verse 3

अशून्यशयनानाम द्वितीया दयिता तिथिः । सदैव देवदेवस्य कृष्णा सुप्तस्य या भवेत्

Ang ikalawang tithi na tinatawag na ‘Aśūnyaśayanā’ ay isang minamahal na araw ng buwan; ito’y laging kaugnay ng Diyos ng mga diyos—si Kṛṣṇa—kapag Siya’y nasa Kanyang banal na pagkakahimlay.

Verse 4

तस्यां यः पूजयेत्तत्र तं देवं जलशायिनम् । शास्त्रोक्तेन विधानेन स गच्छति हरेः पदम्

Sa tithing iyon, sinumang sumamba roon sa Panginoong nakahimlay sa ibabaw ng tubig (Jalaśāyī), ayon sa paraang itinuro ng mga śāstra, ay makaaabot sa tahanan ni Hari.

Verse 5

ऋषय ऊचुः । जलशायी कथं तत्र संप्राप्तः सूतनन्दन । पूज्यते विधिना केन तत्सर्वं विस्तराद्वद

Wika ng mga ṛṣi: “O anak ni Sūta, paano naparoon at naitatag doon si Jalaśāyī? Sa anong ritwal Siya sinasamba? Isalaysay mo ang lahat nang masinsinan.”

Verse 6

सूत उवाच । पुरासीद्बाष्कलिर्नाम दानवेन्द्रो महाबलः । अजेयः सर्वदेवानां गन्धर्वोरगरक्षसाम्

Sabi ni Sūta: “Noong unang panahon ay may isang makapangyarihang panginoon ng mga Dānava na nagngangalang Bāṣkali; di siya magapi ng mga deva, gayundin ng mga Gandharva, Nāga, at Rākṣasa.”

Verse 7

अथासौ भूतलं सर्वं वशीकृत्वा महाबलः । ततो दैत्यगणैः सार्द्धं जगाम त्रिदशालयम्

Pagkaraan, ang makapangyarihang iyon, matapos pasukuin ang buong daigdig, ay nagtungo kasama ang mga pulutong ng Daitya sa tahanan ng Tatlumpu (mga deva).

Verse 8

तत्राभवन्महायुद्धं देवासुरविनाशकम् । देवानां दानवानां च क्रुद्धानामितरेतरम्

Doon sumiklab ang isang dakilang digmaan na pumuksa sa mga deva at asura; ang nagngangalit na mga Deva at Dānava ay naglabanan sa isa’t isa.

Verse 9

वर्षाणामयुतं तावदहन्यहनि दारुणम् । तत्रासृक्कर्दमो जातः पर्वतश्चास्थि संभवः

Sa loob ng sampung libong taon, araw-araw, nagpatuloy ang kakila-kilabot na labanan. Doon ang putik ay naging dugo, at may bundok na umusbong na yari sa mga buto.

Verse 10

ततो वर्षसहस्रांते दशमे समुपस्थिते । जितस्तेन सहस्राक्षः ससैन्यः सपरिग्रहः

Pagkaraan, nang dumating sa wakas ang ikasampung yugto ng sampung libong taon, si Sahasrākṣa (Indra) ay natalo niya—kasama ang kanyang hukbo at lahat ng kanyang mga kasama.

Verse 11

ततः स्वर्गं परित्यज्य सर्वदेवगणैः सह । जगाम शरणं विष्णोः श्वेतद्वीपं प्रतिश्रयम्

Pagkatapos, iniwan niya ang langit, kasama ang lahat ng pangkat ng mga diyos, at nagtungo upang sumilong kay Viṣṇu, sa Śvetadvīpa, ang banal na kanlungan.

Verse 12

यत्रास्ते भगवान्विष्णुर्योगनिद्रावशंगतः । शयानः शेषपर्यंके लक्ष्म्या संवाहितांघ्रियुक्

Doon nananahan si Bhagavān Viṣṇu, napapailalim sa yogic na pag-idlip—nakahimlay sa higaan ni Śeṣa, at ang kanyang mga paa’y marahang inaalagaan ni Lakṣmī.

Verse 13

ततो वेदोद्भवैः सूक्तैः स्तुतिं चक्रुः समंततः । तस्य देवस्य सद्भक्ताः सर्वे देवाः सवासवाः

Pagkatapos, sa mga himnong nagmula sa Veda, sila’y naghandog ng papuri sa lahat ng panig. Tunay, ang lahat ng mga diyos—kasama si Vāsava (Indra)—ay tapat na deboto ng Diyos na iyon.

Verse 14

अथोत्थाय जगन्नाथः प्रोवाच बलसूदनम् । कच्चित्क्षेमं सहस्राक्ष सांप्रतं भुवनत्रये । यत्त्वं देवगणैः सार्द्धं स्वयमेव इहागतः

Pagkaraan, tumindig ang Panginoon ng sanlibutan at nagsalita kay Balasūdana (Indra): “O Ikaw na may Sanlibong Mata, payapa ba ngayon ang tatlong daigdig—yamang ikaw mismo’y naparito kasama ang mga pangkat ng mga deva?”

Verse 15

शक्र उवाच । बाष्कलिर्नाम देत्येन्द्रो हरलब्धवरो बली । अजेयः संगरे देवैस्तेनाहं विजितो रणे

Wika ni Śakra (Indra): “May isang panginoon ng Daitya na ang pangalan ay Bāṣkali, makapangyarihan, na tumanggap ng biyaya mula kay Hara (Śiva). Sa digmaan, kahit ang mga deva’y di siya magapi; dahil sa kanya, ako’y natalo sa labanan.”

Verse 16

संस्थितिश्च कृता स्वर्गे सांप्रतं मधु सूदन । तेनैष शरणं प्राप्तो देवैः सार्द्धं सुरोत्तम

“At ngayon, naitatag na niya ang paghahari sa langit, O Madhusūdana. Kaya ako, kasama ang mga deva, ay lumapit sa Iyo upang manangan, O pinakadakila sa mga diyos.”

Verse 19

श्रीभगवानुवाच । अहं तं निग्रहीष्यामि संप्राप्ते समये स्वयम् । तस्मात्त्वं समयंयावत्कुरु शक्र तपो महत्

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Sa takdang panahon, Ako mismo ang susupil sa kanya. Kaya hanggang sa panahong iyon, O Śakra, magsagawa ka ng dakilang pag-aayuno at pagninilay (tapas).”

Verse 20

येन ते जायते शक्तिस्तपोवीर्येण वासव । वधाय तस्य दैत्यस्य बलयुक्तस्य बाष्कलेः

“Sa kapangyarihang isinilang ng tapas, O Vāsava, sisibol ang lakas sa iyo—upang mapuksa ang makapangyarihang Daitya na si Bāṣkali.”

Verse 21

शक्र उवाच । कस्मिन्क्षेत्रे जगन्नाथ करोमि सुमहत्तपः । तस्य दैत्यस्य नाशार्थं तद स्माकं प्रकीर्तय

Wika ni Śakra (Indra): “O Jagannātha, saang banal na kṣetra ko dapat isagawa ang napakadakilang pag-aayuno at pagninilay upang mapuksa ang Daitya na iyon? Ipagpahayag mo ito sa amin.”

Verse 22

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा भगवान्विष्णुः प्रोवाचाथ पुरंदरम् । चिरं मनसि निश्चित्य क्षेत्राण्यायतनानि च

Sinabi ni Sūta: Nang marinig iyon, si Bhagavān Viṣṇu ay nagsalita kay Purandara (Indra), matapos pagnilayan nang matagal sa kanyang isipan ang mga banal na kṣetra at mga sagradong tahanan.

Verse 23

चमत्कारपुरं क्षेत्रं शक्र सिद्धिप्रदायकम् । तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा तद्वधार्थं तपः कुरु

Ang Camatkārapura ay isang banal na kṣetra na nagkakaloob kay Śakra ng tagumpay at siddhi. Kaya magtungo roon nang madali at magsagawa ng tapas upang mapuksa ang kaaway na iyon.

Verse 24

शक्र उवाच । न वयं भवता हीना यास्यामोऽन्यत्र केशव । बाष्कलेर्दानवेन्द्रस्य भयाद्भीताः कथंचन

Wika ni Śakra (Indra): “O Keśava, kung wala Ka, hindi kami tutungo saanman. Sa lahat ng paraan ay nanginginig kami sa takot kay Bāṣkali, ang panginoon ng mga Dānava.”

Verse 26

तस्मादागच्छ तत्र त्वं स्वयमेव सुरेश्वर । त्वया संरक्षितो येन करोमि सुमहत्तपः

Kaya nga, O Sureśvara, Panginoon ng mga deva, pumaroon Ka mismo; sa Iyong pag-iingat ay isasagawa ko ang napakadakilang tapas.

Verse 27

अथ देवगणाः सर्वे तत्र गत्वा तदाऽश्रमान् । चक्रुः पृथक्पृथग्घृष्टास्तपोऽर्थं कृतनिश्चयाः

Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga diyos ay nagtungo roon at nagtayo ng mga ashram, bawat isa’y magkakahiwalay; nagalak sa kanilang panata at matatag na nagpasiyang magsagawa ng mga pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 28

वासुदेवोऽपि संस्मृत्य क्षीरोदं तत्र सागरम् । आनिनायाशु विस्तीर्णं ह्रदे तस्मिन्पुरातने

Si Vāsudeva rin, sa pag-alaala sa Karagatang Gatas, ay agad na dinala ang malawak na dagat na iyon doon, sa sinaunang lawa na yaon.

Verse 29

चकार शयनं तत्र श्वेतद्वीपे यथा पुरा । स्तूयमानः सुरैः सर्वैः समंताद्विनयान्वितैः

Doon ay ginawa Niya ang Kanyang himlayan, gaya noong una sa Śvetadvīpa; at ang lahat ng mga diyos, mapagpakumbaba sa bawat panig, ay nagpupuri sa Kanya.

Verse 30

अथाषाढस्य संप्राप्ते द्वितीयादिवसे शुभे । कृष्णपक्षे सहस्राक्षं स्वयमेव बृहस्पतिः । प्रोवाच वचनं श्लक्ष्णं बाष्पव्याकुल लोचनम्

Pagdating ng mapalad na ikalawang araw ng Āṣāḍha sa madilim na kalahati (Kṛṣṇa-pakṣa), si Bṛhaspati mismo ay nagsalita ng marahang mga salita kay Sahasrākṣa (Indra), at ang kanyang mga mata’y nababalisa sa luha.

Verse 31

बृहस्पतिरुवाच । अशून्यशयनानाम द्वितीयाद्य पुरंदर । अतीव दयिता विष्णोः प्रसुप्तस्य जलाशये

Wika ni Bṛhaspati: “O Purandara, ngayon ang ikalawang tithi na tinatawag na Aśūnyaśayanā, na lubhang minamahal ni Viṣṇu habang Siya’y natutulog sa mga tubig.”

Verse 32

अस्यां संपूजितो विष्णुर्यावन्मासचतुष्टयम् । ददाति सकलान्कामान्ध्यातश्चेतसि सर्वदा । शास्त्रोक्तविधिना सम्यग्व्रतस्थो जलशायिनम्

Kung mula sa araw na ito ay sambahin nang wasto si Viṣṇu sa loob ng apat na buwan—na laging ninanamnam sa puso—at tuparin ang panata ayon sa tuntunin ng śāstra, na may paggalang sa Panginoong Nahihimlay sa Tubig (Jalaśāyī), makakamtan ang lahat ng minimithing layon.

Verse 33

एवं स चतुरो मासान्द्वितीयादिवसे हरिम् । पूजयित्वा सहस्राक्षस्तेजसा सहितोऽभवत्

Kaya nga, matapos sambahin ni Sahasrākṣa (Indra) si Hari sa loob ng apat na buwan mula sa ikalawang araw ng tithi, siya’y napuspos ng ningning, kapangyarihan, at karilagan.

Verse 34

तं दृष्ट्वा तेजसा युक्तं परितुष्टो जनार्दनः । प्रोवाच शक्र गच्छाद्य वधार्थं तस्य बाष्कलेः । सर्वैर्देवगणैः सार्धं विजयस्ते भविष्यति

Nang makita siyang puspos ng ningning, nalugod si Janārdana at nagsabi: “O Śakra, humayo ka ngayon upang lipulin si Bāṣkali. Kasama ang lahat ng pangkat ng mga deva, tiyak na iyo ang tagumpay.”

Verse 35

शक्र उवाच । बिभेमि तस्य देवाहं दानवेन्द्रस्य दुर्मतेः । त्वया विना न गच्छामि सार्धं सर्वैः सुरैरपि

Wika ni Śakra: “O Diyos, kinatatakutan ko ang masamang-isip na panginoon ng mga Dānava. Kung wala Ka, hindi ako hahayo, kahit kasama ko pa ang lahat ng mga deva.”

Verse 36

श्रीभगवानुवाच । त्वया सह सहस्राक्ष चक्रमेतत्सुदर्शनम् । गमिष्यति वधार्थाय मदीयं सुरविद्विषाम्

Sinabi ng Mapalad na Panginoon: “O may sanlibong mata, ang aking Sudarśana cakra ay sasama sa iyo, upang lipulin ang mga kaaway ng mga deva.”

Verse 37

एवमुक्त्वा हरिश्चक्रं प्रमुमोच सुदर्शनम् । वधार्थं दानवेन्द्राणां शक्रेण सहितं तदा

Pagkasabi nito, pinakawalan ni Hari ang Sudarśana Cakra, noon din, kasama si Śakra, upang lipulin ang mga panginoon ng Dānava.

Verse 38

शक्रोऽपि सहितस्तेन गत्वा चक्रेण कृत्स्नशः । सर्वानुत्सादयामास दानवान्रणमूर्धनि

Si Śakra man ay sumama roon at sumugod; sa kapangyarihan ng Cakra, lubos niyang dinurog ang lahat ng Dānava sa tuktok ng labanan.

Verse 39

स चापि बाष्कलिस्तेन च्छिन्नश्चक्रेण कृत्स्नशः । पपात धरणीपृष्ठे वज्राहत इवाचलः

At si Bāṣkali man, na lubusang tinagpas ng cakrang iyon, ay bumagsak sa ibabaw ng lupa na parang bundok na tinamaan ng vajra.

Verse 40

तथान्ये बहवः शूरा दानवा बलदर्पिताः । हत्वा सुदर्शनं चक्रं भूयः प्राप्तं हरेः करम्

Gayundin, marami pang ibang magigiting na Dānava, lasing sa yabang ng lakas, ang napatay; at ang Sudarśana Cakra ay muling nagbalik sa kamay ni Hari.

Verse 41

तेऽपि शक्रादयो देवाः प्रहृष्टा गतसंशयाः । भूयो विष्णुं समेत्याथ प्रोचुर्नत्वा ततः परम्

Pagkaraan, ang mga diyos na pinangungunahan ni Śakra, nagalak at napawi ang alinlangan, ay muling lumapit kay Viṣṇu; yumukod muna at saka nagsalita.

Verse 42

प्रभावात्तव देवेश हताः सर्वेऽमरारयः । प्राप्तं त्रैलोक्यराज्यं च भूयो निहतकंटकम्

Sa bisa ng iyong kapangyarihan, O Panginoon ng mga diyos, napatay ang lahat ng kaaway ng mga walang-kamatayan; at naibalik ang paghahari sa tatlong daigdig, muli’y walang tinik na sagabal.

Verse 43

तस्मात्कीर्तय यत्कृत्यं तच्च श्रेयस्करं मम । सदा स्यात्पुंडरीकाक्ष तथा शत्रुभयावहम्

Kaya nga, O May-matang-Lotus, ipahayag mo kung ano ang dapat gawin—yaong para sa aking kabutihan—upang laging maging gayon, at upang maghatid ng takot sa mga kaaway.

Verse 44

श्रीभगवानुवाच । मयात्रैव सदा स्थेयं रूपेणानेन वासव । सर्वलोकहितार्थाय ह्रदे पुण्य जलाश्रये

Wika ng Mapalad na Panginoon: “O Vāsava, dito mismo Ako mananatiling lagi, sa anyong ito, para sa kapakanan ng lahat ng daigdig—sa lawang ito, banal na tahanan ng mga tubig na mapagpala.”

Verse 45

त्वया तस्मात्समागम्य चातुर्मास्यं शचीपते । प्रयत्नेन प्रकर्तव्यमशून्यशयनं व्रतम्

Kaya nga, O panginoon ni Śacī, pagdating mo rito ay dapat mong masigasig na isagawa ang pagtalima sa Cāturmāsya—ang panatang aśūnya-śayana, ‘huwag iwang walang laman ang higaan’.

Verse 46

न भवंति सहस्राक्ष येन ते परि पंथिनः । तथाभीष्टफलावाप्तिर्मत्प्रसादादसंशयम्

O May-sanlibong-mata, walang kalabang hahadlang sa iyong landas; at ang pagkamit ng ninanais na bunga ay darating—walang alinlangan—sa pamamagitan ng aking biyaya.

Verse 47

अन्योऽपि यो नरो भक्त्या पूजयिष्यति मामिह । संप्राप्स्यति स तांल्लोकान्दुर्लभांस्त्रि दशैरपि

At sinumang iba pa na sasamba sa Akin dito nang may debosyon ay makakamtan ang mga daigdig na yaon—mga kahariang bihirang maabot kahit ng tatlumpung mga deva.

Verse 48

तस्माद्गच्छ सहस्राक्ष कुरु राज्यं त्रिविष्टपे । भूयोऽप्यत्रैव देवेश द्रष्टव्योऽस्मि न संशयः । कार्यकाले समायाते श्वेतद्वीपे यथा तथा

Kaya humayo ka, O Sahasrākṣa, at mamahala sa Triviṣṭapa (langit). At muli, O panginoon ng mga deva, walang pag-aalinlangan na makikita mo Ako rito—kapag dumating ang panahon ng pagkilos—gaya ng (pagkakita mo sa Akin) sa Śvetadvīpa.

Verse 49

सूत उवाच । ततः प्रणम्य तं दृष्ट्वा प्रजगाम शतक्रतुः । वासुदेवोऽपि तत्रैव स्थितो लोकहिताय च

Sinabi ni Sūta: “Pagkaraan, si Śatakratu (Indra), matapos yumukod at masdan Siya, ay lumisan. At si Vāsudeva naman ay nanatili roon din, para sa kapakanan ng daigdig.”

Verse 50

एवं तत्र द्विजश्रेष्ठा जलशायी जनार्दनः । सर्वलोकहितार्थाय संस्थितः परमेश्वरः

Kaya nga, O pinakamahusay sa mga dvija (dalawang-beses na isinilang), si Janārdana—ang Kataas-taasang Panginoon na nakahimlay sa mga tubig—ay nananatili roon para sa kapakanan ng lahat ng daigdig.

Verse 51

यस्तं पूजयते भक्त्या श्रद्धया परया युतः । चातुर्मास्ये विशेषेण स याति परमां गतिम्

Sinumang sumasamba sa Kanya nang may debosyon, na may ganap na pananampalatayang pinakamataas—lalo na sa panahon ng Cāturmāsya—ay makaaabot sa pinakadakilang hantungan.

Verse 52

तथा देवगणैः सर्वैर्द्वारका तत्र सा कृता । संपूज्य तु नरा यांति चातुर्मास्ये त्रिविष्टपम्

Gayon din, sa pamamagitan ng lahat ng pangkat ng mga diyos, ang pook na iyon ay ginawang “Dvārakā.” Pagkaraang sumamba at maghandog nang wasto roon, ang mga tao’y makararating sa Triviṣṭapa (langit) sa panahon ng Cāturmāsya.

Verse 53

शेषकालेऽपि चित्तस्थान्कामान्मर्त्यः समाप्नुयात् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूज्या सा द्वारका नरैः । सर्वेष्वपि हि कालेषु चातुमास्ये विशेषतः

Kahit sa ibang panahon, ang isang mortal ay maaaring makamtan ang mga minimithing nasa puso. Kaya’t sa buong pagsisikap, dapat sambahin ng mga tao ang Dvārakā na iyon—sa lahat ng panahon, lalo na sa Cāturmāsya.

Verse 54

एतद्वः सर्वमाख्यातं सर्वपातकनाशनम् । आख्यानं देवदेवस्य सुपुण्यं जलशायिनः

Ito ang lahat ng aking isinalaysay sa inyo—isang salaysay na pumupuksa sa lahat ng kasalanan: ang lubhang banal at mapagpala na kuwento ng Diyos ng mga diyos, ang Panginoong nakahimlay sa ibabaw ng mga tubig.