Adhyaya 38
Ang kabanatang ito ay nasa anyong pag-uusap nina Sūta at ng mga ṛṣi, na nagtatala kung paano ginawang banal ang isang natatanging pook na Śaiva. Itinindig ni Haring Dhundhumāra ang liṅga, ipinagawa ang isang prāsāda na pinalamutian ng mga hiyas, at nagsagawa ng mahigpit na tapas sa kalapit na āśrama. Sa tabi nito ay itinatag ang isang vāpī (balon/pond), na inilarawang dalisay, mapalad, at maihahambing sa lahat ng tīrtha. Ipinahayag ang phalaśruti: ang sinumang maligo roon at masilayan si Dhundhumāreśvara ay hindi makakaranas ng mga “durgā” o paghihirap ng mga impiyernong dako sa nasasakupan ni Yama. Sa mga tanong ng mga ṛṣi, tinukoy ni Sūta ang angkan ng hari (Sūryavaṃśa), ang kaugnayan niya sa bansag na Kuvalayāśva, at ang pinagmulan ng kanyang katanyagan sa pagpatay sa daitya na si Dhundhu sa rehiyong Maru. Sa wakas, tuwirang nagpakita si Śiva kasama si Gaurī at ang mga gaṇa upang magbigay ng biyaya. Hiniling ng hari ang walang hanggang presensya ng Diyos sa liṅga; ipinagkaloob ito ni Śiva at itinampok ang Caitra śukla caturdaśī bilang natatanging araw. Nagtatapos ang kabanata sa pag-uulit na ang snāna at pūjā sa liṅga ay nagdadala sa loka ni Śiva, at nananatili roon ang hari bilang nakatuon sa paglaya.
Shlokas
Verse 1
। सूत उवाच । तत्रैव स्थापितं लिंगं धुन्धुमारेण भूभुजा । सर्वरत्नमयं कृत्वा प्रासादं सुमनोहरम्
Wika ni Sūta: Doon din, itinindig ng haring Dhundhumāra ang isang liṅga, at nagtayo siya ng isang templong kaakit-akit, nilikha mula sa sari-saring hiyas.
Verse 2
तत्र कृत्वाऽश्रमं श्रेष्ठं तपस्तेपे सुदारुणम् । यत्प्रभावादयं देवस्तस्मिंल्लिङ्गे व्यवस्थितः
Doon, gumawa siya ng isang dakilang āśrama at nagsagawa ng napakahigpit na pag-aayuno at pagninilay (tapas); sa bisa niyon, ang Deva ay nananatiling itinatag sa liṅga na yaon.
Verse 3
तस्य संनिहिता वापी कृता तेन महात्मना । सुनिर्मलजलापूर्णा सर्वतीर्थोपमा शुभा
Malapit doon, ang dakilang nilalang ay gumawa ng isang vāpī (balong-hagdang), punô ng lubhang dalisay na tubig—mapalad at maihahambing sa lahat ng tīrtha.
Verse 4
धुन्धुमारेश्वरं पश्येत्तत्र स्नात्वा नरोत्तमः । न स पश्यति दुर्गाणि नरकाणि यमालये
Pagkaligo roon, ang pinakamainam sa mga tao ay nararapat na dumulog at masdan si Dhundhumāreśvara; hindi na niya mamamasdan ang mga kakila-kilabot na impiyerno sa tahanan ni Yama.
Verse 5
ऋषय ऊचुः । धुंधुमारो महीपालः कस्मिन्वंशे बभूव सः । कस्मिन्काले तपस्तप्तं तेनात्र सुमहात्मना
Wika ng mga rishi: “Ang haring Dhundhumāra, saang angkan siya nagmula? At sa anong panahon isinagawa ng dakilang-loob na iyon ang mga pag-aayuno at pagninilay dito?”
Verse 6
सूत उवाच । सूर्यवंशसमुद्भूतो बृहदश्वसुतो बली । ख्यातः कुवलयाश्वेति धंधुमारस्तथैव सः
Sinabi ni Sūta: “Siya’y isinilang sa angkan ng Sūrya, ang makapangyarihang anak ni Bṛhadaśva; tanyag sa pangalang Kuvalayāśva, at siya rin ay kilala bilang Dhundhumāra.”
Verse 7
तेन धुन्धुर्महादैत्यो निहतो मरुजांगले । धुन्धुमारः स्मृतस्तेन विख्यातो भुवनत्रये
Sa pamamagitan niya, napatay ang dakilang asura na si Dhundhu sa ilang na tigang; kaya siya’y inaalala bilang Dhundhumāra, bantog sa tatlong daigdig.
Verse 8
चमत्कारपुरं क्षेत्रं स गत्वा पावनं महत् । तपस्तेपे वयोंऽते च ध्यायमानो महेश्वरम्
Pumaroon siya sa banal na kṣetra ng Camatkārapura, isang dakilang pook na nagpapadalisay; at sa huling yugto ng buhay, nagsagawa siya ng austeridad habang nagmumuni-muni kay Maheśvara.
Verse 9
संस्थाप्य सुमहल्लिंगं प्रासादे रत्नमंडिते । बलिपूजोपहाराद्यैः पुष्पधूपानुलेपनैः
Matapos maitindig ang isang napakadakilang Liṅga sa templong-palasyong pinalamutian ng mga hiyas, siya’y sumamba sa pamamagitan ng mga handog at ritwal na parangal—mga bulaklak, insenso, at mga banal na pahid na pabango.
Verse 10
ततस्तस्य महादेवः स्वयमेव महेश्वरः । प्रत्यक्षोऽभूद्वृषारूढो गौर्या सह तथा गणैः
Pagkaraan, si Maheśvara—si Mahādeva mismo—ay nagpakita nang hayagan sa harap niya, nakasakay sa toro, kasama si Gaurī at ang Kaniyang mga gaṇa na mga tagapaglingkod.
Verse 11
उवाच वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्व यथेप्सितम् । सर्वं तेऽहं प्रदास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्
Wika Niya, “Ako ang Tagapagkaloob ng biyaya—humiling ka ng anumang ninanais mo. Ipagkakaloob Ko sa iyo ang lahat, kahit yaong napakahirap makamtan.”
Verse 12
धुन्धुमार उवाच । यदि देयो वरोऽस्माकं त्वया सर्वसुरेश्वर । संनिधानं प्रकर्तव्यं लिंगेऽस्मिन्वृषभध्वज
Sinabi ni Dhundhumāra, “Kung ipagkakaloob Mo sa akin ang isang biyaya, O Panginoon ng lahat ng mga deva—O May bandilang toro—ipagtibay Mo nawa ang Iyong palagiang pagdalo sa Liṅga na ito.”
Verse 13
श्रीभगवानुवाच । चैत्रे शुक्लचतुर्दश्यां सांनिध्यं नृपसत्तम । अहं सदा करिष्यामि गौर्या सार्धं न संशयः
Wika ng Mapalad na Panginoon, “Sa maliwanag na ika-labing-apat na araw ng buwan ng Caitra, O pinakadakilang hari, palagi Kong pananatilihin ang Aking natatanging pagdalo, kasama si Gaurī; walang pag-aalinlangan.”
Verse 14
तत्र वाप्यां नरः स्नात्वा यो मां संपूजयिष्यति । लिंगेऽस्मिन्संस्थितं भूप मम लोकं स यास्यति
Doon, ang sinumang maligo sa banal na tangke at sumamba sa Akin—na nananahan sa Liṅga na ito, O hari—ay makararating sa Aking daigdig.
Verse 15
सूत उवाच । एवमुक्त्वा स भगवांस्ततश्चादर्शनं गतः । सोऽपि राजा प्रहृष्टा त्मा स्थितस्तत्रैव मुक्तिभाक्
Sinabi ni Sūta: Pagkasabi niya nang gayon, ang Mapalad na Panginoon ay naglaho sa paningin. At ang haring iyon man, nagalak ang puso, ay nanatili roon mismo—isang nagkamit ng kalayaan (moksha).