Adhyaya 190
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 190

Adhyaya 190

Sa Kabanata 190, isinalaysay ni Sūta ang isang masalimuot na pagtalakay sa dharma at ritwal. Isang Brahmin ang nagtapos ng limang-gabing panata (pañcarātra) sa Hāṭakeśvara-kṣetra at sumangguni sa mga pantas na Nāgara Brahmin tungkol sa handog na makapag “tutubos” sa lupain sa gitna ng takot sa Kali-yuga at sa pagdumi ng mga ritwal. Ipinaliwanag ni Brahmā ang kosmikong kinalalagyan ng mga tīrtha: ang Naimiṣa sa daigdig, ang Puṣkara sa gitnang kalawakan (antarīkṣa), at ang Kurukṣetra na sumasaklaw sa tatlong daigdig. Nangako rin Siya na magiging madaling mapuntahan ang Puṣkara sa lupa mula Kārttika śukla ekādaśī hanggang pañcadaśī, at itinuro na ang banal na pagligo at śrāddha na may pananampalataya ay nagbubunga ng di-nasisirang gantimpala. Pagkaraan, lumipat ang salaysay sa pagtatapos ng yajña: dumating si Pulastya upang patunayan ang pagiging wasto ng ritwal at itakda ang mga pangwakas na gawain na kaugnay ni Varuṇa, kabilang ang avabhṛtha snāna, na nagsasabing sa sandaling iyon nagtitipon ang mga tīrtha at nalilinis ang mga kalahok. Dahil sa siksik na tao, inutusan ni Brahmā si Indra na magbigay-hudyat ng oras ng pagligo sa pamamagitan ng paghagis sa tubig ng balat ng usa na nakatali sa kawayan; hiniling ni Indra ang taunang muling pagsasadula ng hari, na may pangakong proteksiyon, tagumpay, at pag-alis ng kasalanan ng isang taon para sa mga maliligo. Sa huli, ang sakit na Yakṣmā na isinakatao ay nakiusap kay Brahmā para sa pagkilala sa ritwal—iginigiit na ang kasiyahan ng mga Brahmin ay mahalaga sa bunga ng yajña—kaya itinatag ni Brahmā ang tuntunin ng pag-aalay ng bali sa dulo ng Vaiśvadeva para sa mga maybahay na may sagradong apoy, at tiniyak na sa kontekstong Nāgara na ito ay hindi lilitaw ang Yakṣmā; kaya ang kabanata ay kapwa pinagmulan ng tīrtha at gabay na pamantayan ng ritwal.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । एवं क्रतुः स संजातः पञ्चरात्रं द्विजोत्तमाः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वकाम समृद्धिमान्

Sinabi ni Sūta: “Gayon nga, ang kratu na yaon ay naisagawa sa loob ng limang gabi, O mga pinakadakila sa mga dvija, sa kṣetra ng Hāṭakeśvara, na sagana sa pagtupad ng bawat minimithi.”

Verse 2

विप्रांश्च भिक्षुकांश्चैव दीनांधांश्च विशेषतः । समाप्तौ तस्य यज्ञस्य संतर्प्य सकलांस्ततः । ऋत्विजो दक्षिणाभिस्तान्यथोक्तान्द्विजसत्तमान्

Lalo niyang pinasiyahan ang mga brāhmaṇa, ang mga pulubing asceta, at higit sa lahat ang mga dukha at bulag. Pagkatapos, sa pagtatapos ng handog na yajña, matapos niyang pakainin at parangalan ang lahat ayon sa nararapat, ibinigay niya sa mga paring tagapagpaganap (ṛtvij) ang itinakdang dakṣiṇā na gantimpala.

Verse 3

ततः स चानयामास नागरान्ब्राह्मणोत्तमान् । चातुश्चरणसंपन्नाञ्छ्रुतिस्मृति समन्वितान्

Pagkaraan, ipinatawag niya ang pinakadakilang mga brāhmaṇa sa lungsod—yaong ganap sa apat na katangian at matatag sa Śruti at Smṛti.

Verse 4

कृतांजलिपुटो भूत्वा ततस्तान्प्राह सादरम् । यद्भूमौ तु मया तीर्थं पुष्करं संनिवेशितम्

Pagkatapos, na may magkadikit na palad sa paggalang, magiliw niyang sinabi sa kanila: “Sa lupang ito mismo ay itinatag ko ang banal na tīrtha na tinatawag na Puṣkara.”

Verse 5

कलिकालस्य भीतेन द्वितीयं ब्राह्मणोत्तमाः । येन नो नाशमभ्येति म्लेच्छैरपि समाश्रितम्

“O pinakamabubuting brāhmaṇa, dahil sa pangamba sa Panahon ng Kali, nagtatag ako ng isa pang kanlungan—upang hindi ito mapahamak, kahit pa masakop man ito ng mga mleccha.”

Verse 6

हाटकेश्वरदेवस्य प्रभावेन महात्मनः । कलिकाले च सम्प्राप्ते तीर्थान्यायतनानि च

“Sa bisa ng dakilang Panginoong Hāṭakeśvara, kapag dumating ang Panahon ng Kali, ang mga banal na tīrtha at ang mga dambana ng mga diyos ay nananatiling may kapangyarihan.”

Verse 7

म्लेच्छैः स्पृष्टान्यसंदिग्धं प्रयागादीनि कृत्स्नशः । यज्ञस्तु विहितस्तेन भयायं तत्कृतेन च

Tunay ngang ang mga banal na pook gaya ng Prayāga at iba pa ay lubos na nadungisan, walang alinlangan, sa paghipo ng mga mleccha. Kaya nag-ayos siya ng isang yajña, at ang takot ay sumibol dahil sa ginawa niya.

Verse 8

तस्माद्वदथ किं दानं युष्मद्भूमेश्च निष्क्रये । प्रयच्छामि च यज्ञस्य येन मे स्यात्फलं द्विजाः

Kaya sabihin ninyo sa akin: anong handog ang dapat ibigay bilang pantubos sa inyong lupain? Ibibigay ko iyon alang-alang sa yajña, upang ako—O mga dvija—ay makamtan ang bunga nito.

Verse 9

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि यच्छसि चास्माकं दक्षिणां यज्ञसंभवाम् । तदस्माकं स्ववासेन स्थानं नय पवित्रताम्

Sinabi ng mga Brāhmaṇa: “Kung nais mong ibigay sa amin ang dakṣiṇā na nagmumula sa yajña, kung gayon sa pamamagitan ng aming sariling paninirahan dito, akayin ang pook na ito tungo sa kabanalan at kalinisan.”

Verse 10

यदेतद्भवता चात्र पुष्करं तीर्थमुत्तमम् । स्थापितं तस्य नो ब्रूहि माहात्म्यं सुरसत्तम । येन स्नानादिकाः सर्वाः क्रियाः कुर्मः पितामह

“Yamang ikaw ay nagtatag dito ng kataas-taasang tirtha, ang Puṣkara, ipahayag mo sa amin ang kadakilaan nito, O pinakadakila sa mga diyos, upang maisagawa namin ang lahat ng ritwal na nagsisimula sa banal na pagligo. O Pitāmaha, turuan mo kami.”

Verse 11

ब्रह्मोवाच । एतत्तीर्थं मया सृष्टमंतरिक्षस्थितं सदा । किं न श्रुतं पुराणेषु भवद्भिर्द्विजसत्तमाः

Wika ni Brahmā: “Ang tirthang ito ay nilikha ko at laging nananatili sa antarikṣa, sa gitnang kalawakan. Hindi ba ninyo ito narinig sa mga Purāṇa, O pinakamainam sa mga dvija?”

Verse 12

पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमन्तरिक्षे च पुष्करम् । त्रैलोक्ये तु कुरुक्षेत्रं विशेषेण व्यवस्थितम्

Sa lupa, ang Naimiṣa ang banal na tīrtha; sa gitnang dako, ang Puṣkara. At sa tatlong daigdig, ang Kurukṣetra ay natatatag na may natatanging kadakilaan.

Verse 13

तद्युष्माकं हितार्थाय पंचरात्रं धरातले । आगमिष्यत्यसंदिग्धं मम वाक्यप्रणोदितम्

Kaya para sa inyong kapakanan, tiyak na darating ito sa lupa sa loob ng limang gabi, na inuudyok ng aking utos, na walang alinlangan.

Verse 14

कार्तिक्यां शुक्लपक्षे तु ह्येकादश्यां दिने स्थिते । यावत्पंचदशी तावत्तिथिः पापप्रणाशिनी

Sa maliwanag na kalahati ng Kārttika, mula sa araw ng Ekādaśī hanggang Pañcadaśī, ang hanay ng mga tithi na iyon ay tagapaglipol ng kasalanan.

Verse 15

पंचरात्रस्य मध्ये तु यः स्नानं च करिष्यति । श्राद्धं वा श्रद्धया युक्तस्तस्य स्यादक्षयं हि तत्

Sinumang sa gitna ng pagtalima sa limang gabi ay magsagawa ng banal na paliligo (snāna), o magsagawa ng śrāddha na may pananampalataya, ang gawaing iyon ay magiging di-nasisira para sa kanya.

Verse 16

अह तु पंचरात्रं तद्ब्रह्मलोकादुपेत्य च । संश्रयं तु करिष्यामि तीर्थेऽत्रैव द्विजोत्तमाः

“Ako, sa panahong yaong limang gabi, ay darating mula sa Brahmaloka at mananahan dito mismo sa tīrtha na ito, O pinakamainam sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang).”

Verse 17

ब्राह्मणा ऊचुः । तव मूर्तिं करिष्यामः स्थानेऽत्र प्रपितामह । तस्यां संक्रमणं नित्यं तस्मात्कार्यं त्वयाविभो

Nagsalita ang mga Brahmana: “O kagalang-galang na Ninuno, lililok kami ng iyong banal na anyo rito sa pook na ito. Kaya, O Panginoon, ipagkaloob mo ang iyong araw-araw na paglusong at pagpasok upang manahan sa loob nito.”

Verse 18

तीर्थं चैव सदाप्यऽत्र समागच्छतु चांबरात् । लोकानां पापनाशाय तथा त्वं कर्तुमर्हसि

“At nawa’y ang banal na tīrtha ay laging dumating dito mula rin sa langit; upang mapawi ang mga kasalanan ng mga tao, nararapat na ikaw ang magpaganap nito.”

Verse 19

एषा नो दक्षिणा देव यज्ञस्यैव समुद्भवा

“O Diyos, ito ang aming dakṣiṇā, ang banal na handog na kabayaran, na isinilang mula sa mismong sakripisyong ito.”

Verse 20

एवं कृते सुरश्रेष्ठ सफलः स्यात्क्रतुस्तव । प्रतिज्ञा च तथा सत्या तस्माद्दानाय निर्मिता

“Kapag naganap ito, O pinakadakila sa mga diyos, magiging mabunga ang iyong sakripisyo; at ang iyong panata ay magiging ganap na totoo. Kaya inihanda ang handog na ito upang ialay.”

Verse 21

श्रीब्रह्मोवाच । मन्त्राहूतं ततः श्रेष्ठं नभोमार्गाद्द्विजोत्तमाः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे पुष्करं चागमिष्यति

Sinabi ni Śrī Brahmā: “Pagkaraan nito, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-isinilang, ang dakilang tīrtha na tinatawag sa pamamagitan ng mga mantra ay darating sa landas ng langit; at darating din si Puṣkara sa banal na pook ng Hāṭakeśvara.”

Verse 22

अघमर्षं जपंश्चैव यः करिष्यति तोयगः । मम मूर्तेः पुरः स्थित्वा पैलमन्त्रपुरःसरम्

Sinumang mag-aalay ng tubig at aawit din ng himnong Aghamarṣaṇa habang nakatayo sa harap ng aking banal na larawan—na nagsisimula sa Paila-mantra—

Verse 23

जपिष्यति द्विजश्रेष्ठाः सवनानां चतुष्टयम् । ब्रह्मलोकात्समागत्य प्रश्रोष्या मि च तद्द्विजाः

—siya, O pinakadakilang Brahmin, ay magbubulong ng apat na hanay ng mga savana. At ako man, mula sa Brahmaloka, ay darating upang makinig doon, O mga dalawang-ulit na isinilang.

Verse 24

सूत उवाच । अथ ते नागराः सर्वे पुष्पदानप्रपूर्वकम् । अनुज्ञां प्रददुस्तुष्टा यज्ञफलसमाप्तये

Sinabi ni Sūta: Pagkaraan, ang lahat ng mamamayan ay unang naghandog ng mga bulaklak, at masayang nagkaloob ng pahintulot, upang ang bunga ng yajña ay ganap na matupad.

Verse 25

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तः पुलस्त्योऽध्वर्युसत्तमः । यत्र स्थाने स्थितो ब्रह्मा नागरैः परिवारितः

Samantala, dumating si Pulastya—ang pinakadakila sa mga adhvaryu na pari—sa pook na kinaroroonan ni Brahmā, na napalilibutan ng mga mamamayan.

Verse 26

अब्रवीच्च समाप्तस्ते यतः संपूर्णदक्षिणः । प्रायश्चित्तैर्विरहितो यथा नान्यस्य कस्यचित्

At sinabi niya: “Natapos na ang iyong ritwal, sapagkat ito’y ganap na may dakṣiṇā (kabayarang handog sa mga pari), at walang anumang kailangan pang prāyaścitta na pagtubos—di tulad ng kaninuman.”

Verse 27

अतः परं कर्मशेषं किंचिदस्ति पितामह । वारुणेष्टिर्जपश्चैव तत्करिष्यामि सांप्रतम्

Ngayon, O Dakilang Ninuno (Brahmā), may natitira pa bang bahagi ng ritwal na dapat gawin? Ang Vāruṇī Iṣṭi at ang itinakdang japa—gagawin ko ang mga iyon kaagad.

Verse 28

तथा चाऽवभृथस्नानं प्रकर्तव्यं त्वया सह । तस्मादुत्तिष्ठ गच्छामो यत्र तोयव्यवस्थितम्

At ang paliligo ng avabhṛtha ay dapat ding isagawa kasama mo. Kaya bumangon ka—tayo’y pumunta sa lugar na doo’y maayos na inihanda ang tubig para sa ritwal.

Verse 29

येनेष्टिवारुणीं तत्र कुर्मो विप्रैर्यथोचितैः । चतुर्भिर्ब्रह्मपूर्वैश्च मया चाग्नीध्रहोतृभिः

Doon ay isasagawa natin ang Vāruṇī Iṣṭi kasama ang mga brāhmaṇa na nararapat—apat na pinangungunahan ng paring Brahman, at kasama rin ako at ang mga paring agnīdhra at hotṛ.

Verse 30

यथावह्नौ तथा तोये मन्त्रवत्तद्भवंशुभम् । हूयते संविधानेनयज्ञपात्रैः सम न्वितम्

Kung paanong inihahandog ang mga alay sa apoy, gayon din sa tubig—na may kasamang mga mantra—ang mapalad na handog ay ibinubuhos nang ayon sa wastong ayos, gamit ang itinakdang mga sisidlang pang-yajña.

Verse 31

वरुणस्य प्रतुष्ट्यर्थं स्नानं कार्यं त्वयैव च । ऋत्विग्भिः सहितेनैव सर्वारिष्टप्रशांतये

Upang lubusang masiyahan si Varuṇa, ikaw mismo ang dapat magsagawa ng paliligo—kasama ang mga ṛtvij na pari—upang mapayapa ang lahat ng kapahamakan at malas.

Verse 32

यस्तत्र समये स्नानं करिष्यति त्वया सह । अन्योऽपि मानवः कश्चिद्विपाप्मा स भविष्यति

Sinumang sa mismong sandaling iyon ay maliligo roon kasama mo—kahit sinumang ibang tao—ay magiging malaya sa kasalanan.

Verse 33

यानीह संति तीर्थानि त्रैलोक्ये सचराचरे । वारुणीमिष्टिमासाद्य तानि यांति च संनिधौ

Anumang mga banal na tawiran (tīrtha) na nasa tatlong daigdig—sa lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw—sa pagdating ng Vāruṇī Iṣṭi, sila’y lumalapit at nagtitipon ng presensya rito.

Verse 34

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दीक्षितेन समन्वितम् । तत्र स्नानं प्रकर्तव्यं जलमध्ये तु सार्थिभिः । ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः सर्वैरव भृथोत्सवे

Kaya nga, sa buong pagsisikap, ang taong napabanal sa wastong dīkṣā at pagtalima ay dapat magsagawa ng banal na paliligo roon—sa gitna mismo ng tubig—kasama ng mga mangangalakal na karaban; at sa panahon ng paliligo ng kapistahang Avabhṛtha, ang mga Brāhmaṇa, Kṣatriya, at Vaiśya—lahat—ay dapat lumahok.

Verse 35

तस्माद्विसर्जयाद्यैतान्ब्राह्मणांस्तावदेव च । एतेऽपि च करिष्यंति स्नानं तत्र त्वया सह

Kaya nga, paunahin at pauwiin agad ang mga Brāhmaṇa na ito; sila man ay magsasagawa ng banal na paliligo roon kasama mo.

Verse 36

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा प्रस्थितो ब्रह्मा ज्येष्ठकुण्डतटं शुभम् । गायत्र्या सहितो हृष्टः कृतकृत्यत्वमागतः

Sabi ni Sūta: Nang marinig ang mga salitang iyon, umalis si Brahmā patungo sa mapalad na pampang ng Jyeṣṭha-kuṇḍa. Kasama si Gāyatrī, siya’y nagalak, na wari’y natupad na ang dapat tupdin.

Verse 37

अथ तद्वचनं श्रुत्वा सुराः सर्वे तथा द्विजाः । पुलस्त्यश्च शुभार्थाय स्नानार्थं प्रस्थितास्तदा । ब्रह्मणा सहिता हृष्टाः पुत्रदारसमन्विताः

Nang marinig ang pahayag na iyon, ang lahat ng mga diyos at ang mga dalawang-beses-isinilang—kasama si Pulastya—ay naglakbay noon upang magsagawa ng banal na paliligo, naghahangad ng kabutihang-palad. Kasama si Brahmā, sila’y naglakbay nang masaya, may kasamang mga anak na lalaki at mga asawa.

Verse 38

अथ संकीर्णता जाता समंताज्ज्येष्ठपुष्करे । स्नानार्थमागतैर्लोकैरूर्ध्वबाहुभिरेव च

Pagkaraan, sa Jyeṣṭhapuṣkara ay nagkaroon ng matinding siksikan sa lahat ng panig, sapagkat dumagsa ang mga tao para sa banal na paliligo, na nakataas ang mga bisig sa taimtim na debosyon.

Verse 39

न तत्र लक्ष्यते ब्रह्मा न तत्कर्म च वारुणम् । क्रियमाणैर्द्विजैस्तत्र व्याप्ते भूमि तलेऽखिले

Doon ay hindi na matanaw si Brahmā, ni maaninag ang ritong ukol kay Varuṇa, sapagkat ang buong lupa roon ay napuno ng mga dalawang-beses-isinilang na abala sa pagsasagawa ng mga ritwal.

Verse 40

अथांते कर्मणस्तस्य ब्रह्मा प्राह शतक्रतुम् । हितार्थं सर्वलोकस्य विनयावनतं स्थितम्

At nang matapos ang ritong iyon, nagsalita si Brahmā kay Śatakratu (Indra), na nakatayo roon na nakayuko sa kababaang-loob—para sa kapakanan ng lahat ng daigdig.

Verse 41

न मां ज्ञास्यति दूरस्था जनाः स्नानार्थमागताः । मज्जमानं जले पुण्ये सम्मर्देऽस्मिञ्जलोद्भवे

“Ang mga taong dumating upang maligo, na nakatayo sa malayo, ay hindi ako makikilala habang ako’y lumulubog sa banal na tubig na ito, sa gitna ng siksikang nagmumula sa mga tubig.”

Verse 42

तस्मान्नागं समारुह्य निजं वृत्रनिषूदन । एणस्य कृष्णसारस्य वंशांते चर्म न्यस्य च

Kaya nga, O mamumuksa kay Vṛtra, sumakay ka sa sarili mong elepante; at ilagay sa dulo ng tungkod na kawayan ang balat ng antilope—ang blackbuck—ayon sa aking sinabi.

Verse 43

ततस्तत्स्नानवेलायां क्षेप्तव्यं सलिले त्वया । येन लोकः समस्तोऽयं वेत्ति कालं तु स्नानजम्

Pagkatapos, sa mismong oras ng paliligo, ihagis mo iyon sa tubig, upang malaman ng lahat ng taong ito ang wastong sandali ng ritwal na paliligo.

Verse 44

स्नानं च कुरुते श्रेयः संप्राप्नोति यथोदितम् । दूरस्थोऽपि सुवृद्धोऽपि बालोऽपि च समागतः । स्नानजं लभते श्रेयः संदृष्टेऽपि यथोदितम्

Sinumang magsagawa ng banal na paliligo ay makatatamo ng ipinangakong kabutihang espirituwal, gaya ng ipinahayag. Kahit ang nasa malayo, kahit ang lubhang matanda, at kahit ang batang nakarating—bawat isa’y tumatanggap ng gantimpalang bunga ng paliligo; at kahit sa pagtanaw lamang sa tīrtha, nakakamit din ang nasabing biyaya.

Verse 45

सूत उवाच । बाढमित्येव संप्रोच्य सत्वरं प्रययौ हरिः

Sabi ni Sūta: Pagkasagot ng “Gayon nga,” si Hari ay agad na umalis nang nagmamadali.

Verse 46

ततो नागं समारुह्य धृत्वा वंशं करे निजे । मृगचर्माग्रसंयुक्तं तोयमध्ये व्यवस्थितः

Pagkaraan, sumakay siya sa ahas-nāga at hinawakan sa sariling kamay ang tungkod na kawayan, na ang dulo’y may nakakabit na balat ng usa; at pumuwesto siya sa gitna ng tubig.

Verse 47

एतत्कर्मावसाने स स्नातुकामे पितामहे । तच्चर्म प्राक्षिपत्तोये स्वयमेव शतक्रतुः

Nang matapos ang gawaing iyon at naisin ni Pitāmaha na maligo, si Śatakratu (Indra) mismo ang naghagis ng balat ng usa sa tubig.

Verse 48

एतस्मिन्नन्तरे देवाः सर्वे गन्धर्वगुह्यकाः । मानुषाश्च विशेषेण स्नातास्तत्र समाहिताः

Samantala, ang lahat ng mga diyos—kasama ang mga Gandharva at Guhyaka—at lalo na ang mga tao, ay naligo roon na may pusong nakatuon at payapa.

Verse 49

एतस्मिन्नन्तरे ब्रह्मा शक्रं प्रोवाच सादरम् । कृतस्नानं सुरैः सार्धं विनयावनतं स्थितम्

Noon, magalang na nagsalita si Brahmā kay Śakra—si Śakra na matapos maligo kasama ng mga diyos ay nakatayo roon na may mapagkumbabang paggalang.

Verse 50

सहस्राक्षं त्वया कष्टं मन्मखे विपुलं कृतम् । आनीता च तथा पत्नी गायत्री च सुमध्यमा

O Sahasrākṣa, nagtiis ka ng malaking hirap sa aking paghahandog. At dinala mo rin ang iyong asawa—si Gāyatrī, ang may magandang baywang.

Verse 51

तस्माद्वरय भद्रं ते यं वरं मनसि स्थितम् । सर्वं तेऽहं प्रदास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Kaya pumili ka ng isang biyaya—nawa’y mapabuti ka—anumang biyayang nasa iyong puso. Ipagkakaloob ko sa iyo ang lahat, kahit ito’y lubhang mahirap makamtan.

Verse 52

इन्द्र उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । यदि त्वां प्रार्थयाम्यद्य भूयात्तु तादृशं विभो

Wika ni Indra: Kung ikaw ay nalulugod sa akin, O Panginoon, at kung may biyayang ipagkakaloob sa akin—kung gayon, sa aking pagmamakaawa ngayon, nawa’y mangyari ang gayong pabor, O Makapangyarihan.

Verse 53

वर्षेवर्षे तु यः कुर्यात्संप्राप्तेऽस्मिन्दिने शुभे । मृगचर्म समादाय वंशाग्रे यो महीपतिः

Ngunit sinumang, taon-taon, kapag sumapit ang mapalad na araw na ito, ay magsasagawa ng pagtalima—taglay ang balat ng usa at (tatayo/gaganap) sa dulo ng tungkod na kawayan—O panginoon ng lupa…

Verse 54

नागप्रवरमारुह्य स्वयमेव पितामह । यथाऽहं प्रक्षिपेत्तोये स स्यात्पापविवर्जितः

Si Pitāmaha (Brahmā) mismo, na nakasakay sa pinakadakilang Nāga, ang naghagis nito sa tubig; kaya’t sinumang magsagawa ng gawaing iyon sa gayong paraan ay magiging malaya sa kasalanan.

Verse 55

अजेयः सर्वशत्रूणां सर्वव्यसनवर्जितः । ये करिष्यंति च स्नानमनेन मृगचर्मणा

Hindi sila madadaig ng alinmang kaaway at malalaya sa bawat kapahamakan—ganyan ang magiging kalagayan ng mga magsasagawa ng paliligo ayon sa ritwal na ito gamit ang balat ng usa.

Verse 56

सार्धमन्येऽपि ये लोका अपि पापसमन्विताः । तेषां वर्षकृतं पापं त्वत्प्रसादात्प्रणश्यतु

At maging ang iba pang mga tao, bagaman nabibigatan ng kasalanan—nawa’y mapawi, sa pamamagitan ng iyong mapagpalang biyaya, ang mga kasalanang nagawa nila sa loob ng isang taon.

Verse 57

ब्रह्मोवाच । एतत्सर्वं सहस्राक्ष तव वाक्यमसंशयम् । भविष्यति न संदेहः सर्वमेतन्मयोदितम्

Wika ni Brahmā: “O Ikaw na may Sanlibong Mata, ang lahat ng ito ay tunay na gaya ng iyong sinabi—walang alinlangan. Magaganap ito; walang kawalang-katiyakan, sapagkat pinagtibay ko na ang lahat ng ito.”

Verse 58

यो राजा श्रद्धया युक्तो देशस्यास्य समुद्भवः । आनर्तस्य गजारूढो मृगचर्म क्षिपिष्यति

Ang haring iyon—isinilang sa lupang ito at puspos ng pananampalataya—ang hari ng Ānarta, na nakasakay sa elepante, ay ihahagis ang balat ng usa (ayon sa ritwal).

Verse 59

अत्र कुण्डे मदीये तु मां संपूज्य तटस्थितम् । सर्वलोकहितार्थाय संप्राप्ते प्रतिपद्दिने

Dito, sa sarili kong lawa, matapos akong sambahin nang wasto habang ako’y nakatindig sa pampang—sa araw ng Pratipad na dumating, na isinasagawa para sa kapakanan ng lahat ng nilalang—

Verse 60

समाप्ते कुतपे काले विजयी स भविष्यति । कार्तिक्यां च व्यतीतायां द्वितीयेऽह्नि व्यवस्थिते

Kapag natapos ang panahon ng Kutapa, siya’y magiging matagumpay. At kapag lumipas na ang pagtalima sa Kārtikī, sa ikalawang araw na itinakda nang wasto—

Verse 61

तथा तत्कालमासाद्य ये करिष्यंति मानवाः । स्नानं तच्च दिनेऽत्रैव वर्षपापविवर्जिताः । आधिव्याधिविमुक्ताश्च ते भविष्यंत्यसंशयम्

Gayundin, ang mga taong darating sa mismong panahong iyon at magsasagawa ng banal na paliligo rito sa araw na iyon—ay mapapalaya sa mga kasalanan ng isang taon; at makalalaya sa pighati at karamdaman, tunay na mangyayari ito, walang alinlangan.

Verse 62

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो यक्ष्माख्यो दारुणो गदः । अचिकित्स्योऽपि देवानां तथा धन्वंतरेरपि

Wika ni Sūta: Sa sandaling iyon ay lumitaw ang isang kakila-kilabot na karamdaman na tinatawag na Yakṣmā—hindi magamot kahit ng mga diyos, at maging ni Dhanvantari man.

Verse 63

नीलांबरधरः क्षामो दीनो दण्डसमाश्रितः । क्षुत्कुर्वञ्छ्लेष्मणा तावत्कृच्छ्रात्संधारयन्पदम्

Nakasuot ng bughaw na kasuotan, payat at abang-aba, nakasandal sa tungkod; bumabahing na may plema, halos hindi niya mapanatili ang pagtayo, sa matinding hirap.

Verse 64

ततश्च प्रणतो भूत्वा वाक्यमेतदुवाच सः

Pagkaraan, siya’y yumukod nang may paggalang at nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 65

यक्ष्मोवाच । तव यज्ञमहं श्रुत्वा दूरादेव पितामह । क्षुत्क्षामकंठश्चायातः समाप्तावद्य कृच्छ्रतः

Wika ni Yakṣmā: “O Pitāmaha, nang marinig ko mula sa malayo ang tungkol sa iyong yajña, ako’y dumating—tuyot ang lalamunan at lupaypay sa gutom. Ngayon ay nakarating ako nang may matinding hirap, sa mismong pagtatapos ng ritwal.”

Verse 66

दक्षेणाहं पुरा सृष्टश्चंद्रार्थं कुपितेन च । रोहिणीं सेवमानस्य संत्यक्तान्यासुतस्य च

“Noong unang panahon, ako’y nilikha ni Dakṣa sa galit, alang-alang sa Buwan—sapagkat ang Buwan ay tanging kay Rohiṇī lamang naglingkod at pinabayaan ang iba pang mga anak na babae.”

Verse 67

ततो माहेश्वरादेशात्तेन तुष्टेन तस्य च । पक्षमेकं कृतं मह्यं तस्यास्वादनकर्मणि

Pagkaraan, ayon sa utos ni Maheśvara, at dahil siya’y nalugod, ipinagkaloob sa akin ang isang kalahating-buwan (isang pakṣa) para sa “pagtikim”—ang bahagi ko sa gawaing iyon.

Verse 68

अन्यपक्षे न किंचिच्च येन तृप्तिः प्रजायते । यज्ञस्यैव तु सर्वस्य तर्पयित्वा द्विजोत्तमम्

Sa kabilang kalahating-buwan, walang anumang nagbubunga ng kasiyahan. Kaya, alang-alang sa kabuuan ng yajña, dapat bigyang-kasiyahan sa tarpaṇa ang dvijottama—ang pinakadakilang brāhmaṇa.

Verse 69

ततस्तद्वचनं ग्राह्यं तर्पितोऽहमसंशयम् । पौर्णमास्यां ततो देव यस्य यज्ञस्य कृत्स्नशः

Kaya dapat tanggapin ang pahayag na iyon: sa araw ng kabilugan ng buwan (pūrṇamāsī), ako’y nasisiyahan, walang alinlangan. At noon, O Deva, nagiging ganap ang yajña sa kabuuan nito.

Verse 70

यस्य नो ब्राह्मणो ब्रूते यज्ञस्यांते प्रतर्पितः । तर्पितोऽस्मीति तत्तस्य वृथा स्याद्यज्ञजं फलम् । यदि कोटिगुणं दत्तमपि श्रद्धासमन्वितम्

Kung sa wakas ng yajña ang brāhmaṇa na napasiyahan na ay hindi magsabi, “Ako’y nasiyahan,” magiging walang saysay para sa kanya ang bungang mula sa yajña—kahit pa nagkaloob siya ng mga handog na milyong ulit, at kahit may pananampalataya (śraddhā).

Verse 71

एतच्छ्रुत्वा त्वया देव पठ्यमानं श्रुताविह । तस्मात्सम्यक्स्थिते यज्ञे ब्राह्मणं तर्पयेत वै

Pagkarinig nito rito, O Deva, gaya ng iyong pagbigkas at nakaugat sa Śruti, kaya kapag ang yajña ay maayos na isinasagawa, tunay ngang dapat bigyang-kasiyahan ang brāhmaṇa.

Verse 72

प्रत्यक्षं मे यथा तृप्तिरन्नेनैव प्रजायते । त्वत्प्रसादात्सुरश्रेष्ठ तथा नीतिर्विधीयताम्

Kung paanong sa akin, ang kasiyahan ay hayagang nagmumula lamang sa pagkain, gayon din—sa iyong biyaya, O pinakadakila sa mga diyos—nawa’y maitatag ang wastong tuntunin ayon dito.

Verse 73

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा पद्मजस्तस्य पथ्यंपथ्यं वचोऽखिलम् । श्रुतिं प्रमाणतां नीत्वा ततो वचनमब्रवीत्

Wika ni Sūta: Nang marinig ang lahat ng kanyang mga salita—ang kapaki-pakinabang at ang di-kapaki-pakinabang—si Padmaja (Brahmā), na ginawang pamantayang may kapangyarihan ang Śruti, ay saka nagsalita bilang tugon.

Verse 74

अद्यप्रभृति वै विप्राः साग्नयः स्युर्धरातले । तैः सर्वैर्वैश्वदेवांते बलिर्देयस्तथाखिलः

Mula sa araw na ito, O mga brāhmaṇa, mamuhay kayo sa lupa bilang mga maybahay na nag-iingat ng mga banal na apoy. At kayong lahat, sa pagtatapos ng ritong Vaiśvadeva, ay tunay na dapat maghandog ng ganap na bali.

Verse 75

दत्त्वाऽन्येभ्योथ देवेभ्यस्तव तृप्तिर्भविष्यति । तव पक्षे द्वितीये तु सत्यमेतन्मयोदितम्

Pagkatapos maghandog din sa iba pang mga diyos, saka lilitaw ang iyong kasiyahan. Sa iyong ikalawang kalahating-buwan, ito ang katotohanang aking ipinahayag.

Verse 76

ये विप्रास्तु बलिं दद्युर्वैश्वदेवांत आगते । न तेषामन्वये चापि त्वया सेव्योऽत्र कश्चन

Ngunit yaong mga brāhmaṇa na naghahandog ng bali kapag natapos na ang ritong Vaiśvadeva—wala ni isa sa kanila, ni sinuman sa kanilang angkan, ang dapat mong guluhin o lapitan dito.

Verse 77

यक्ष्मोवाच । तीर्थेऽस्मिंस्तावके देव सदाहं तपसि स्थितः । तिष्ठामि यदि वादेशस्तावको जायते मम

Wika ni Yakṣma: “O Diyos, sa banal na tīrtha na ito na sa Iyo, lagi akong nananatili sa mahigpit na pag-aayuno at pagninilay (tapas). Mananatili ako—kung tunay na may isang pook na sa Iyo na itatalaga para sa akin.”

Verse 78

ब्रह्मोवाच । यद्येवं कुरु चान्यत्र त्वमाश्रमपदं निजम् । संप्राप्य भूमिदेशे च कञ्चिद्यदभिरोचते । अर्थयित्वा द्विजानेतान्यथा यज्ञकृते मया

Sinabi ni Brahmā: “Kung gayon, gawin mo ito: sa ibang dako ay itatag mo ang sarili mong āśrama, ang tahanang-ermitanyo. Kapag narating mo ang lupang kinalulugdan mo, hilingin mo ito sa mga brāhmaṇa na ito, gaya ng paghingi ko noon sa kanila alang-alang sa isang yajña.”

Verse 79

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा प्रार्थयामास चमत्कारपुरोद्भवान् । तेभ्यः प्राप्य ततो भूमिं चकाराथाश्रमं निजम्

Sinabi ni Sūta: “Nang marinig iyon, siya’y nakiusap sa mga brāhmaṇa na nagmula sa kamangha-manghang lungsod. Nang makamtan niya mula sa kanila ang lupain, itinatag niya ang sarili niyang āśrama.”

Verse 80

तत्र यः कुरुते स्नानं प्रतिपद्दिवसे स्थिते । सूर्यवारेण मुच्येत यक्ष्मणा सेवितोऽपि वा

Sinumang maligo roon sa araw ng Pratipad, kung ito’y tumapat sa Linggo, ay mapapalaya—kahit pa siya’y pinahihirapan ng Yakṣma.

Verse 81

अद्यापि दृश्यते चात्र प्रत्ययस्तस्य संभवे । सर्वेषामाहिताग्नीनां नागराणां विशेषतः । कलि कालेऽपि संप्राप्ते न यक्ष्मा संप्रजायते

Hanggang ngayon, dito’y nakikita pa ang patunay ng bisa nito. Para sa lahat ng nagtatag ng sagradong apoy (āhita-agni)—lalo na sa mga taga-Nāgara—kahit dumating na ang Panahon ng Kali, hindi sumisibol ang Yakṣma.

Verse 82

तथा चतुष्पदानां च तेषां गृहनिवासिनाम् । न तस्य भेषजानि स्युर्न मंत्रा न चिकित्सकाः

Gayundin, para sa kanilang mga hayop na may apat na paa na naninirahan sa tahanan, para sa karamdaman na iyon ay hindi na kailangan ang mga gamot—ni mga mantra, ni manggagamot.

Verse 190

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मयज्ञावभृथयक्ष्म तीर्थोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम नवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Sa ganito, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong śloka, sa ikaanim na aklat na Nāgara Khaṇḍa, sa loob ng Māhātmya ng banal na pook ng Hāṭakeśvara, nagwawakas ang Kabanata (190) na pinamagatang: “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Paglitaw ng Yakṣma Tīrtha na kaugnay ng Avabhṛtha ng Brahma-yajña.”