Adhyaya 152
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 152

Adhyaya 152

Ang kabanatang ito ay nagaganap bilang isang diyalogo: tinanong ng mga pantas si Sūta kung aling mga tīrtha ang sa pagtanaw o paghipo pa lamang ay nagbibigay na ng ganap at ninanais na bunga. Pinatotohanan ni Sūta na di-mabilang ang mga tīrtha at liṅga, at itinampok ang mga gawi sa banal na pook: ang pagligo sa Śaṅkha-tīrtha—lalo na sa araw ng Ekādaśī—ay nagdudulot ng lubos na kabutihang-loob; ang darśana sa Ekādaśa-rudra ay itinuturing na katumbas ng pagtanaw sa lahat ng Maheśvara; ang darśana kay Vaṭāditya sa takdang araw sa kalendaryo ay katulad ng pagmasid sa iba’t ibang anyo ng Araw; gayundin, ang darśana sa Devī (kabilang sina Gaurī at Durgā) at kay Gaṇeśa ay inilalarawang sumasaklaw sa kani-kanilang hanay ng mga diyos. Sumunod, inusisa ng mga pantas kung bakit hindi pa nailalahad si Cakrapāṇi at kailan siya dapat makita. Isinalaysay ni Sūta na si Arjuna ang nagtatag kay Cakrapāṇi sa kṣetra na ito; matapos maligo at tumingin nang may bhakti, ang malalaking kasalanan—kabilang ang mga uri tulad ng brahmahatyā—ay sinasabing napapawi. Ikinakabit din ng salaysay ang Kṛṣṇa–Arjuna sa Nara–Nārāyaṇa, upang ipakita ang layuning kosmiko ng pagpapanumbalik ng dharma. May kasamang aral ng pagpipigil: ang naghahangad ng kabutihang-palad ay hindi dapat manilip sa taong nakabukod kasama ang asawa, lalo na kung kamag-anak. Ipinagpapatuloy ang kuwento sa gawaing pagprotekta ni Arjuna (pagbawi ng mga ninakaw na baka para sa isang brāhmaṇa), sa paglalakbay sa mga tīrtha, at sa pagtatayo at pagpapabanal ng isang templong Vaiṣṇava, kasama ang pagtatatag ng mga pagdiriwang para kay Hari sa śayana at bodhana (pagtulog at paggising), lalo na sa buwan ng Caitra sa araw na Viṣṇu-vāsara. Sa phalaśruti, inuulit ang patuloy na pagsamba sa mga siklo ng Ekādaśī at ang pangakong makararating sa Viṣṇu-loka ang mga sumasamba nang wasto.

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । असंख्यातानि तीर्थानि त्वयोक्ता न्यत्र सूतज । देवमानुषजातानि देवतायतनानि च । तथा वानरजातानि राक्षसस्थापितानि च

Wika ng mga rishi: “O anak ni Sūta, sa ibang dako ay inilarawan mo ang di-mabilang na mga tīrtha—yaong kaugnay ng mga deva at ng mga tao, at ang mga dambana ng mga diyos; gayundin ang mga tīrtha na may ugnay sa lahing Vānara at yaong itinatag ng mga Rākṣasa.”

Verse 2

सूतपुत्र वदास्माकं यैर्दृष्टैः स्पर्शितैरपि । सर्वेषां लभ्यते पूर्णं फलं चेप्सितमत्र च

“O anak ni Sūta, sabihin mo sa amin: alin sa mga tīrtha ang sa pagtanaw lamang—o kahit sa paghipo—ay nagkakaloob sa lahat ng ganap na bunga at ng ninanais na biyaya rito?”

Verse 3

सूत उवाच । सत्यमेतन्महाभागास्तत्र संख्या न विद्यते । तीर्थानां चैव लिंगानामाश्र माणां तथैव च

Sinabi ni Sūta: “Tunay nga ito, o mapalad na mga rishi—doon ay walang bilang: ang mga tīrtha, ang mga Śiva-liṅga, at gayundin ang mga āśrama.”

Verse 4

तत्र यः कुरुते स्नानं शंखतीर्थे समाहितः । एकादश्यां विशेषेण सर्वेषां लभते फलम्

Sinumang may nakatuong isip na maligo roon sa Śaṅkha-tīrtha—lalo na sa araw ng Ekādaśī—ay nagkakamit ng bunga ng lahat ng tīrtha.

Verse 5

यः पश्यति नरो भक्त्या तत्रैकादशरुद्रकम् । सिद्धेश्वरसमं तेन दृष्टाः सर्वे महेश्वराः

Ang sinumang tao na may debosyon na tumitingin doon sa Ekādaśa-rudraka (Labing-isang Rudra) na kapantay ni Siddheśvara—sa pagtanaw na iyon, para na ring nakita ang lahat ng anyo ni Maheśvara.

Verse 6

यः पश्यति वटादित्यं षष्ठ्यां चैत्रे विशेषतः । भास्कराकृत्स्नशो दृष्टास्तेन तत्रहि संस्थिताः

Ang sinumang makakita kay Vaṭāditya—lalo na sa ikaanim na araw (ṣaṣṭhī) ng buwan ng Caitra—ay para na ring nakita ang Araw sa kabuuan, sapagkat naroon ang lahat ng anyong solar.

Verse 7

माहित्थां पश्यति तथा ये देवीं श्रद्धयाविताः । तेन दुर्गाः समस्तास्ता वीक्षिता नात्र संशयः

Ang sinumang may pananampalataya na tumitingin sa Diyosa sa Māhitthā—sa gawa ring iyon, itinuturing na nakita na niya ang lahat ng pagpapakita ni Durgā; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 8

यः पश्यति गणेशं च स्वर्गद्वारप्रदं नृणाम् । सर्वे विनायकास्तेन दृष्टाः स्युर्नात्र संशयः

Ang sinumang makakita kay Gaṇeśa—ang nagkakaloob ng pintuan ng langit sa mga tao—ay itinuturing na nakita na rin ang lahat ng Vināyaka; walang pag-aalinlangan.

Verse 9

शर्मिष्ठास्थापितां गौरीं यो ज्येष्ठां तत्र पश्यति । तेन गौर्यः समस्तास्ता वीक्षिता द्विजसत्तमाः

O pinakamainam sa mga dvija! Ang sinumang doon ay tumingin sa nakatatandang (Jyeṣṭhā) Gaurī na itinatag ni Śarmiṣṭhā—sa kanya, tunay na itinuturing na nakita ang lahat ng anyo ni Gaurī.

Verse 10

चक्रपाणिं च यः पश्येत्प्रातरुत्थाय मानवः । वासुदेवा समस्ताश्च तेन तत्र निरीक्षिताः

Ang sinumang bumangon sa madaling-araw at tumingin kay Cakrapāṇi—sa mismong pook na iyon, itinuturing na nakita na niya ang lahat ng anyo ni Vāsudeva.

Verse 11

ऋषय ऊचुः । त्वयासूत तथाऽस्माकं चक्रपाणिश्च यः स्थितः । नाख्यातः स कथं तत्र विस्मृतः किं वदस्व नः । कस्मिन्काले विशेषेण स द्रष्टव्यो मनीषिभिः

Wika ng mga rishi: “O Sūta, sinabi mo nga ito, ngunit hindi mo inilarawan ang Cakrapāṇi, ang Tagapagdala ng Diskus na nananatili roon para sa amin. Bakit siya hindi nabanggit—sabihin mo sa amin. Sa anong natatanging oras dapat masilayan ng mga pantas ang Panginoong iyon?”

Verse 12

सूत उवाच । अर्जुनेनैष विप्रेन्द्राः क्षेत्रेऽत्रैव प्रतिष्ठितः । शयने बोधने चैव प्रातरुत्थाय मानवः

Sinabi ni Sūta: “O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, si Arjuna ang nagluklok sa Cakrapāṇi na ito sa banal na pook na ito mismo. Sa oras ng paghiga at ng paggising—at gayundin sa pagbangon sa bukang-liwayway—dapat siyang masilayan ng tao.”

Verse 13

स्नानं कृत्वा सुभक्त्या च यः पश्येच्चक्रपाणिनम् । ब्रह्महत्यादिपापानि तस्य नश्यंति तत्क्षणात्

Pagkatapos maligo at may dalisay na debosyon, sinumang tumingin kay Cakrapāṇi—ang kanyang mga kasalanan, mula sa brahmahatyā at iba pa, ay napapawi sa mismong sandaling iyon.

Verse 14

भूभारोत्तारणार्थाय धर्मसंस्थापनाय च । ब्रह्मणावतारितौ विप्रा नरनारायणावुभौ

O mga brāhmaṇa, upang alisin ang bigat na pasan ng daigdig at upang muling itatag ang dharma, si Brahmā ang nagpadala sa dalawang ito—Nara at Nārāyaṇa—na bumaba sa mundo.

Verse 15

कृष्णार्जुनौ तदा मर्त्ये द्वापरांते द्विजोत्तमाः । अवतीर्णो धरापृष्ठे मिथः स्नेहानुगौ तदा । नरनारायणावेतौ स्वयमेव व्यवस्थितौ

O pinakamainam na mga brahmana, sa pagtatapos ng yugto ng Dvāpara, bumaba sa daigdig ng mga mortal sa ibabaw ng lupa sina Kṛṣṇa at Arjuna, na magkabigkis sa pag-ibig at paglingap. Ang dalawang iyon—Nara at Nārāyaṇa—ay kusang nahayag at tumindig sa kanilang sarili.

Verse 16

यथा रक्षोविनाशाय रामो दशरथात्मजः । अवतीर्णो धरापृष्ठे तद्वत्कृष्णोऽपि चापरः

Kung paanong si Rāma, anak ni Daśaratha, ay bumaba sa ibabaw ng lupa upang lipulin ang mga rākṣasa, gayon din si Kṛṣṇa—isa pang banal na paglusong—ay bumaba rin.

Verse 17

यदा पार्थः समायातस्तीर्थयात्रां प्रति द्विजाः । युधिष्ठिरसमादेशाच्छक्रप्रस्थात्पुरोत्तमात्

O mga brahmana, nang si Pārtha (Arjuna) ay dumating upang magsimula ng tirtha-yātrā, ang paglalakbay sa mga banal na tawiran, siya’y umalis mula sa marangal na Indraprastha (Śakraprastha) ayon sa utos ni Yudhiṣṭhira.

Verse 19

द्रौपद्या सहितं दृष्ट्वा रहसि भ्रातरं द्विजम् । प्रोवाच प्रणतो भूत्वा विनयावनतोऽर्जुनः

Nang makita niya sa lihim na lugar ang kanyang kapatid na kasama si Draupadī, si Arjuna ay yumukod sa paggalang, mapagpakumbaba sa kagandahang-asal, at nagsalita sa kanya.

Verse 20

युधिष्ठिर उवाच । गच्छार्जुन द्रुतं तत्र नीयन्ते यत्र तस्करैः । धेनवो द्विजवर्यस्य ता मोक्षय धनंजय

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Humayo ka agad doon, Arjuna, sa lugar na dinadala ng mga magnanakaw ang mga baka ng pinakadakilang brahmana. O Dhanañjaya, palayain mo sila.”

Verse 21

तीर्थयात्रां ततो गच्छ यावद्द्वादशवत्सरान् । ततः पापविनिर्मुक्तः समेष्यसि ममांतिकम्

Pagkaraan, maglakbay ka sa mga banal na pook (tīrtha) sa loob ng labindalawang taon; at pagkatapos, kapag napawi na ang kasalanan, babalik kang muli sa aking harapan.

Verse 22

यः सदारं नरं पश्येदेकांतस्थं तु बुद्धिमान् । अपि चात्यंतपापः स्यात्किं पुनर्निजबांधवम्

Ang taong may pag-iingat, kapag tumingin sa isang lalaking nag-iisa kasama ang isang babae sa tagong lugar, nagkakamit pa rin ng mabigat na kasalanan; lalo na kung ang taong iyon ay sariling kamag-anak.

Verse 23

तस्मान्न वीक्षयेत्कञ्चिदेकांतस्थं सभार्यकम् । बांधवं च विशेषेण य इच्छेच्छुभमात्मनः

Kaya nga, ang naghahangad ng kabutihan para sa sarili ay huwag tumingin kaninuman na nasa tagong lugar kasama ang kanyang asawa—lalo na kung ito’y sariling kamag-anak.

Verse 24

स तथेति प्रतिज्ञाय रथमारुह्य सत्वरम् । धनुरादाय बाणांश्च जगाम तदनन्तरम्

Nangako siya, “Gayon nga,” at dali-daling sumakay sa kanyang karwahe; kinuha ang pana at mga palaso, at agad na umalis pagkaraan noon.

Verse 25

येन मार्गेण ता गावो नीयन्ते तस्करैर्बलात् । तिरस्कृत्य द्विजान्सर्वाञ्छितशस्त्रधरैर्द्विजाः

Sa daang dinaanan ng mga bakang iyon na sapilitang itinaboy ng mga magnanakaw—matapos laitin at itulak sa gilid ang lahat ng mga dvija ng mga lalaking may nakahugot na sandata—doon siya sumunod sa paghabol.

Verse 26

अथ हत्वा क्षणाच्चौरान्गाः सर्वाः स्वयमाहृताः । स्वाः स्वा निवेदयामास ब्राह्मणानां महात्मनाम्

Pagkaraan, sa isang kisapmata, pinuksa niya ang mga magnanakaw; saka niya mismong ibinalik ang lahat ng mga baka at inihandog ang bawat isa sa kani-kaniyang dakilang-budhing brahmana na may-ari.

Verse 27

ततस्तीर्थान्यनेकानि स दृष्ट्वायतनानि च । क्षेत्रेऽत्रैव समायातः स्नानार्थं पांडुनन्दनः

Pagkaraan, matapos dalawin ang maraming tīrtha at masilayan ang maraming dambana, ang anak ni Pāṇḍu ay dumating sa banal na pook na ito upang magsagawa ng paliligo sa ritwal.

Verse 28

तेन पूर्वमपि प्रायस्तत्क्षेत्रमवलोकितम् । दुर्योधनसमायुक्तो यदा तत्र समागतः

Noon pa man, halos nakita na niya ang banal na pook na iyon. At nang dumating siya roon na kasama si Duryodhana, muli siyang pumasok sa sagradong lupain na iyon.

Verse 29

अथ संपूजयामास यल्लिंगं स्थापितं पुरा । अर्जुनेश्वर संज्ञं तु पुष्पधूपानुलेपनैः

Pagkatapos, buong paggalang niyang sinamba ang liṅga na naitatag noon pa—na tinatawag na Arjuneśvara—sa pag-aalay ng mga bulaklak, insenso, at mababangong pahid.

Verse 30

अन्येषां कौरवेन्द्राणां पांडवानां विशेषतः

—at ginawa rin niya iyon alang-alang sa iba pang mga panginoon ng Kuru, at lalo na para sa mga Pāṇḍava.

Verse 31

अथ संचिंतयामास मनसा पांडुनंदनः । अहं नरः स्वयं साक्षात्कृष्णो नारायणः स्वयम्

Pagkaraan, nagmuni sa kanyang isipan ang anak ni Pāṇḍu: “Ako mismo si Nara; at si Kṛṣṇa ay si Nārāyaṇa mismo.”

Verse 32

तस्मादत्र करिष्यामि चक्रपाणिं सुरेश्वरम् । प्रासादो मानवश्चैव यादृङ्नास्ति धरातले

“Kaya nga, dito ko itatatag si Cakrapāṇi, ang Panginoon ng mga diyos; at magtatayo ako ng isang templong-palasyong walang katulad sa buong daigdig.”

Verse 33

कल्पांतेऽपि न नाशः स्यादस्य क्षेत्रस्य कर्हिचित् । प्रासादोऽपि तथाप्येवमत्र क्षेत्रे भविष्यति

“Kahit sa wakas ng isang kalpa, hindi kailanman mawawasak ang banal na pook na ito; at gayundin, ang templong ito’y mananatili rito sa kṣetra na ito.”

Verse 34

एवं स निश्चयं कृत्वा स्वचित्ते पांडवानुजः । प्रासादं निर्ममे पश्चाद्वैष्णवं द्विजसत्तमाः

Sa gayon, matapos pagtibayin sa sariling puso ang pasiya, ang nakababatang kapatid sa mga Pāṇḍava ay nagtayo ng templong Vaiṣṇava—O pinakamainam sa mga dvija, ang dalawang ulit na isinilang.

Verse 35

ततो विप्रान्समाहूय चमत्कारपुरोद्भवान् । प्रतिष्ठां कारयामास मतं तेषां समाश्रितः

Pagkatapos, ipinatawag niya ang mga brāhmaṇa—mga dakilang pari na nagmula sa banal na lungsod ng Camatkāra—at, ayon sa kanilang payo, ipinagawa niya ang sagradong pagtatalaga (pratiṣṭhā).

Verse 36

दत्त्वा दानान्यनेकानि शासनानि बहूनि च । अन्यच्च प्रददौ पश्चात्स तेषां तुष्टिदायकम्

Matapos maghandog ng maraming kaloob at magbigay rin ng maraming pagkakaloob at endowment, naghandog pa siya ng iba pang mga alay—mga bagay na nagdulot ng kasiyahan sa kanila.

Verse 37

ततः प्रोवाच तान्सर्वान्कृतांजलिपुटः स्थितः । नरोऽहं ब्राह्मणाज्जातः पाण्डोर्भूमिं प्रपेदिवान्

Pagkatapos, nakatayo na magkasalikop ang mga kamay sa paggalang, kinausap niya silang lahat: “Ako si Nara, isinilang mula sa isang brāhmaṇa; at ako’y dumating sa lupain ni Pāṇḍu.”

Verse 38

मानुषेणैव रूपेण त्यक्त्वा तां बदरीं शुभाम् । प्रसिद्ध्यर्थं मया चात्र प्रासादोऽयं विनि र्मितः । मन्नाम्ना नरसंज्ञश्च श्रद्धापूतेन चेतसा

“Iniwan ko ang mapalad na Badarī at, sa pag-anyong tao, ipinagawa ko rito ang templong ito upang maging tanyag ang pook na ito. At sa isip na pinadalisay ng pananampalataya, ito’y makikilala sa aking pangalan, na may tawag na ‘Nara.’”

Verse 39

तस्मादेष भवद्भिश्च चक्रपाणिरिति द्विजाः । कीर्तनीयः सदा येन मम नाम प्रकाश्य ताम्

“Kaya nga, O mga dvija (dalawang ulit na isinilang), purihin ninyo siya palagi bilang ‘Cakrapāṇi’; sa pangalang iyon nahahayag at sumisikat ang aking sariling pangalan.”

Verse 40

विष्णुलोके ध्वनिर्याति यावच्चंद्रदिवाकरौ

“Ang papuri nito’y umaalingawngaw hanggang sa daigdig ni Viṣṇu, habang nananatili ang Buwan at ang Araw.”

Verse 41

तथा महोत्सवः कार्यः शयने बोधने हरेः । चैत्रमासे विशेषेण संप्राप्ते विष्णुवासरे

Gayundin, dapat isagawa ang dakilang pagdiriwang sa panahon ng “pagtulog” at “pagkagising” ni Hari; lalo na sa buwang Caitra kapag dumarating ang araw ni Viṣṇu (Huwebes).

Verse 42

एतेषु त्रिषु लोकेषु त्यक्त्वेमां बदरीमहम् । पूजामस्य करिष्यामि स्वयं विष्णोर्द्विजोत्तमाः

O pinakadakila sa mga dalawahang-ipinanganak, pagkalisan ko sa Badarī na ito sa loob ng tatlong daigdig, ako mismo ang magsasagawa ng pagsamba sa anyong ito ni Viṣṇu.

Verse 43

यस्तत्र दिवसे मर्त्यः पूजामस्य विधा स्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स यास्यति

Sinumang tao na sa araw na iyon ay magsagawa ng pagsamba rito ayon sa wastong paraan, ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan at makararating sa daigdig ni Viṣṇu.

Verse 44

तथा ये वासुदेवस्य क्षेत्रे केचिद्व्यवस्थिताः । तेषां प्रदर्शनं श्रेयो नित्यं दृष्ट्वा च लप्स्यते

Gayundin, yaong mga naninirahan sa banal na pook ni Vāsudeva—mapalad ang makakita sa kanila; at sa palagiang pagtanaw, patuloy na nakakamit ang kabutihang espirituwal.

Verse 45

सूत उवाच । बाढमित्येव तैरुक्तो दाशार्हः पांडुनंदनः । तेषां तद्भारमावेश्य प्रशांतेनांतरात्मना । ययौ तीर्थानि चान्यानि कृतकृत्यस्ततः परम्

Wika ni Sūta: Nang sabihin nila, “Gayon nga!”, tinanggap ng Dāśārha, anak ni Pāṇḍu, ang kanilang pananagutan. Taglay ang payapang kalooban, at matapos maganap ang kanyang layon, siya’y tumungo sa iba pang mga banal na tawiran (tīrtha).

Verse 46

एवं तत्र स्थितो देवश्चक्रपाणिवपुर्द्धरः । स्वयमेव हृषीकेशो जंतूनां पापनाशनः

Kaya nga, nanatili roon ang diyos, taglay ang anyo ni Cakrapāṇi—si Hṛṣīkeśa mismo—ang tagapuksa ng mga kasalanan ng lahat ng nilalang.

Verse 47

अद्याऽपि च कला विष्णोः प्राप्ते चैकादशीत्रये । पूर्वोक्तेन विधानेन तस्माच्छ्रद्धासमन्वितैः । सदैव पूजनीयश्च वन्दनीयो विशेषतः

Hanggang ngayon, naririto pa rin ang banal na kapangyarihan ni Viṣṇu; at kapag dumating ang tatlong Ekādaśī, ayon sa paraang naunang sinabi, ang mga may pananampalataya ay dapat laging sumamba at lalo pang maghandog ng taimtim na pagpupugay.

Verse 152

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये चक्रपाणिमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

Sa ganito, sa banal na Skanda Mahāpurāṇa—sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod—dito nagtatapos ang ika-152 kabanata sa Ikaanim na Aklat, Nāgara-khaṇḍa, sa Tīrtha-māhātmya ng banal na pook ng Hāṭakeśvara, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Cakrapāṇi.”