Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

Devanagari script

पतितोऽधोमुखो भूत्वा ततः शूलेन भेदितः । शूलाग्रसंस्थितः पापश्चक्रवद्भ्रमते ततः

Transliteration

patito'dhomukho bhūtvā tataḥ śūlena bheditaḥ | śūlāgrasaṃsthitaḥ pāpaścakravadbhramate tataḥ

Translation

Bumagsak siyang nakadapa, saka tinuhog ng trisula. Nakapirmi sa dulo ng trisula, ang makasalanan ay umikot na parang gulong.

Word by Word

• पतितः: fallen
• पतितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पत् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘fallen’

• अधोमुखः: face-down
• अधोमुखः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अधस्-मुख (प्रातिपदिक; अधस् + मुख)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः ‘अधः मुखं यस्य’ (down-faced)

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: भू (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having become’

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (thereupon)

• शूलेन: with a spear/trident
• शूलेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• भेदितः: pierced
• भेदितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भिद् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘pierced/split’

• शूलाग्रसंस्थितः: standing/impaled on the spear-tip
• शूलाग्रसंस्थितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शूल-अग्र-संस्थित (प्रातिपदिक; शूल + अग्र + संस्थित)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषभावः ‘शूलस्य अग्रे संस्थितः’ (placed on the tip of the spear)

• पापः: the sinner/wretch
• पापः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• चक्रवत्: like a wheel
• चक्रवत्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: चक्रवत् (अव्यय/तद्धितान्त)
• Form: उपमा-अव्यय (like a wheel)

• भ्रमते: spins/whirls
• भ्रमते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भ्रम् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• ततः: thereafter
• ततः: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (then/thereafter)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; specific speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The demon falls face-down, then is impaled by Śiva’s trident; fixed on the trident’s tip, he spins like a wheel—an uncanny, terrifying spectacle of divine chastisement.

Characters & Entities

• Śiva (implied by śūla/trident)
• Dānava (Andhaka)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The trident symbolizes the Lord’s mastery over the three guṇas; wrongdoing is shown as unstable and self-destructive when confronted by divine justice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not indicated in this verse; it remains within the chapter’s larger Tīrthamāhātmya frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.