Adhyaya 150
Sa Kabanata 150, isinalaysay ni Sūta ang isang masinsing sunod-sunod na salaysay na teolohikal. Si Śukra—ang purohita ng mga daitya—ay nagtungo sa kṣetra na kaugnay ni Hāṭakeśvara, na sinasabing nagkakaloob ng siddhi; nagsagawa siya ng homa gamit ang mga mantrang Atharvanic–raudra at humubog ng tatsulok na hukay ng apoy. Nasiyahan ang Diyosa Kelīśvarī at nagpakita, ipinagbawal ang mga handog na mapanira sa sarili, at inilipat ang paghingi tungo sa isang biyayang makabubuti. Hiniling ni Śukra ang muling pagkabuhay ng mga daityang napuksa sa digmaan. Pinahintulutan ito ng Diyosa, kabilang ang mga bagong nalamon ng apoy at yaong sinasabing pumasok sa “bibig ng mga yoginī,” at ipinagkaloob ang kapangyarihang-kaalaman na tinawag na «Amṛtavatī Vidyā», na sa pamamagitan nito ang patay ay muling nabubuhay. Ipinabatid ni Śukra ito kay Andhaka at pinayuhan siyang magpatuloy sa walang patid na bhakti, lalo na ang pagsamba sa mga araw ng aṣṭamī at caturdaśī. Itinatampok ng aral na ang pinakamataas na kapangyarihang lumalaganap sa daigdig ay nakakamtan sa debosyon, hindi sa dahas. Nagsisi si Andhaka sa dating galit at nakiusap na ang mga debotong nagmumuni sa anyong ito at nagtatatag ng larawan ng Diyosa ay tumanggap ng siddhi ayon sa nais ng puso. Nangako ang Diyosa ng mokṣa sa nagtatatag, svarga sa mga sumasamba sa aṣṭamī/caturdaśī, at mga ligayang panghari sa mga tumitingin lamang o nagmumuni sa Kanya. Pagkaraan ng Kanyang paglaho, muling binuhay ni Śukra ang mga napatay na daitya at nabawi ni Andhaka ang paghahari; at ayon sa sumunod na tradisyon, isang taong nagmula sa angkan ni Vyāsa ang nagtatag sa Kanya sa pook na iyon. Sa phalaśruti: ang pagbigkas o pakikinig sa kabanatang ito ay nag-aalis ng mabigat na dalamhati; ang haring bumagsak na nakinig sa aṣṭamī ay muling magkakamit ng kahariang walang hadlang; at ang pakikinig sa panahon ng digmaan ay nagdudulot ng tagumpay.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । शुक्रस्तस्य वचः श्रुत्वा चित्ते कृत्वा दयां ततः । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं गत्वा सिद्धिप्रदायकम्
Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang kanyang mga salita, si Śukra ay napukaw ang habag sa puso, at nagtungo sa banal na kṣetra ng Hāṭakeśvara—ang pook na nagkakaloob ng siddhi, ang ganap na katuparang espirituwal.
Verse 2
चकार विधिवद्धोमं स्वमांसेन हुताशने । मंत्रैराथर्वणै रौद्रैः कुण्डं कृत्वा त्रिकोणकम्
Doon ay nagsagawa siya ng homa ayon sa wastong ritwal, inihahandog sa naglalagablab na apoy ang sarili niyang laman; at sa pamamagitan ng mababangis na Atharvanic na mantra, inihanda niya ang tatsulok na hukay-apoy (trikoṇa-kuṇḍa).
Verse 3
एवं संजुह्वतस्तस्य तेन वै विधिना तदा । यथा रुद्रेण संतुष्टा देवी केलीश्वरी तदा
Habang siya’y naghahandog ng mga alay sa gayong paraan at sa mismong ritwal na iyon, noon din ay nalugod ang Diyosa na si Kelīśvarī—gaya ng minsang pagkalugod niya kay Rudra.
Verse 4
तं प्रोवाच समेत्याशु शुक्रं दैत्यपुरोहितम् । मा त्वं भार्गवशार्दूल कुरु मांसपरिक्षयम्
Agad siyang lumapit at nagsalita kay Śukra, ang pari ng mga Daitya: “O tigre sa liping Bhārgava, huwag mong ipahamak ang pagkapudpod ng iyong laman.”
Verse 5
भाविताऽहं त्रिनेत्रेण तत्किं ब्रूहि करोमि ते
“Ako’y pinagkalooban ng kapangyarihan ng Panginoong Tatlong-Mata; kaya magsalita—ano ang dapat kong gawin para sa iyo?”
Verse 6
शुक्र उवाच । यथा रुद्रस्य साहाय्यं त्वयात्र विहितं शुभे । अंधकस्याऽपि कर्तव्यं तथैवैष वरो मम
Wika ni Śukra: “O mapalad, kung paanong tinulungan mo si Rudra rito, gayon din ang gawin mo para kay Andhaka. Ito nga ang aking biyaya.”
Verse 7
ये केचिद्दानवा युद्धे भक्षिताश्च विनाशिताः । अस्य सैन्यस्य ते सर्वे पुनर्जीवंतु सत्वरम्
“Sinumang Dānava sa hukbong ito na nalamon o napuksa sa digmaan—nawa’y silang lahat ay agad na mabuhay muli.”
Verse 8
देव्युवाच । जीवयिष्यामि तान्सर्वान्दानवान्निहतान्रणे । नवसंभक्षितान्विप्र प्रविष्टान्योगिनीमुखे
Sinabi ng Diyosa: “O Brāhmaṇa, bubuhayin kong muli ang lahat ng Dānava na napatay sa labanan—pati yaong bagong lamon na at nakapasok na sa bibig ng Yoginī.”
Verse 9
एवमुक्त्वा ददौ तस्मै सा देवी हर्षितानना । नाम्नाऽमृतवतीं विद्यां यया जीवंति ते मृताः
Pagkasabi nito, ang Diyosa—na may mukhang nagliliwanag sa galak—ay ipinagkaloob sa kanya ang banal na kaalamang tinatawag na “Amṛtavatī”, na sa pamamagitan nito’y nabubuhay muli kahit ang patay.
Verse 10
ततः शुक्रः प्रहृष्टात्मा गत्वांधकमुवाच ह । सिद्धा केलीश्वरी देवी यथा शम्भोस्तथा मम
Pagkaraan, si Śukra na nagagalak ang loob ay nagtungo kay Andhaka at nagsabi: “Ang Diyosang Kelīśvarī ay ganap at di nagkukulang; kung paano siya kay Śambhu (Śiva), gayon din siya sa akin.”
Verse 11
तया दत्ता शुभा विद्या मम दैत्या मृताश्च ये । तान्सर्वांस्तत्प्रभावेन योजयिष्यामि जीविते
Sa bisa ng mapalad na vidyā na ipinagkaloob niya sa akin, sa mismong kapangyarihan nito, bubuhayin kong muli ang lahat ng aking mga Daitya na namatay.
Verse 12
त्वयाऽस्याः सततं भक्तिः कार्या दानव सत्तम । अष्टम्यां च विशेषेण चतुर्दश्यां च सर्वदा
O pinakamainam sa mga Dānava, panatilihin mo ang walang patid na debosyon sa kanya—lalo na sa Aṣṭamī (ika-walong tithi) at gayundin sa Caturdaśī (ika-labing-apat), sa lahat ng panahon.
Verse 13
एषा सा परमा शक्तिर्यया व्याप्तमिदं जगत् । केवलं भक्तिसाध्या सा न दण्डेन कथंचन
Siya ang Kataas-taasang Śakti na lumulukob sa buong sanlibutan. Siya’y natatamo lamang sa pamamagitan ng bhakti, at hindi kailanman sa pamimilit o lakas ng parusa.
Verse 14
एवमुक्तस्तु शुक्रेण स तदा दानवाधिपः । तां देवीं पूजयामास भावभक्तिसमन्वितः
Nang mapayuhan ni Śukra sa gayong paraan, ang panginoon ng mga Dānava ay sumamba noon sa Diyosa, taglay ang taimtim na debosyon ng puso.
Verse 15
स्तुत्वा च विविधैः स्तोत्रैस्ततः प्रोवाच सादरम् । तथान्या मातरः सर्वा यथाज्येष्ठं यथाक्रमम्
Matapos siyang purihin sa sari-saring mga himno, siya’y nagsalita nang may paggalang; at gayundin, kinausap niya ang lahat ng iba pang mga Ina-Diyosa, ayon sa nakatatanda at sa wastong pagkakasunod-sunod.
Verse 16
अज्ञानाद्यन्मया देवि कृतः कोपस्तवोपरि । मर्षणीयस्तथा सोऽद्य दीनस्य प्रणतस्य च
O Mahal na Diyosa, ang galit na ipinakita ko sa Iyo dahil sa kamangmangan—nawa’y patawarin ngayon; ako’y abang-aba at yumuyuk na may ganap na pagsuko.
Verse 17
श्रीदेव्युवाच । परितुष्टाऽस्मि ते वत्स प्रभावाद्भार्गवस्य च । वरं वरय तस्मात्त्वं न वृथा दर्शनं मम
Wika ng Mapalad na Diyosa: “Mahal kong anak, nalulugod Ako sa iyo—gayundin dahil sa kapangyarihan at kabutihang-loob ni Bhārgava (Śukra). Kaya pumili ka ng biyaya; ang Aking pagpapakita sa iyo ay hindi magiging walang saysay.”
Verse 18
अन्धक उवाच । अनेनैव तु रूपेण ये त्वां ध्यायंति देहिनः । पूजयंति च सद्भक्त्या संस्थाप्य प्रतिमां तव । तेषां सिद्धिः प्रदातव्या त्वया हृदयवांछिता
Sinabi ni Andhaka: “Yaong mga may katawan na nagmumuni sa Iyo sa mismong anyong ito, at nagtatatag ng Iyong larawan at sumasamba nang tapat na debosyon—nawa’y ipagkaloob Mo sa kanila ang mga kaganapang ninanais ng puso.”
Verse 19
देव्युवाच । यो मामनेन रूपेण स्थापयिष्यति मानवः । तस्य मोक्षं प्रदास्यामि पापस्यापि न संशयः
Wika ng Diyosa: “Sinumang tao ang magtatatag sa Akin sa mismong anyong ito, sa kanya’y ipagkakaloob Ko ang moksha; kahit siya’y makasalanan, walang pag-aalinlangan.”
Verse 20
योऽष्टम्यां च चतुर्दश्यां मम पूजां करिष्यति । तस्मै स्वर्गं प्रदास्यामि पापस्यापि दनूत्तम
O pinakadakila sa mga Dānava, sinumang magsagawa ng pagsamba sa Akin sa ikawalong at ika-labing-apat na araw ng buwan, sa kanya’y ipagkakaloob Ko ang langit, kahit siya’y makasalanan.
Verse 21
केवलं दर्शनं यश्च ध्यानं वा मे करिष्यति । तस्य राज्यं प्रदास्यामि भोगान्मानुषसंभवान्
Sinumang tanging tumingin lamang sa akin, o magnilay-nilay sa akin—sa kanya’y ipagkakaloob ko ang paghahari at mga kaligayahang nagmumula sa daigdig ng tao.
Verse 22
एवमुक्त्वाऽथ सा देवी ततश्चादर्शनं गता । तैश्च मातृगणैः सार्धं पश्यतस्तस्य तत्क्षणात्
Pagkasabi niya nang gayon, ang Diyosa ay agad na naglaho sa paningin—kasama ang mga pangkat ng mga Ina—habang siya’y nakatingin, sa mismong sandaling iyon.
Verse 23
शक्रोऽपि दानवान्सर्वांस्तया संसिद्धया ततः । मृतान्संजीवयामास दैतेयान्नवभक्षितान्
Pagkaraan, si Śakra (Indra) rin, sa pamamagitan ng ganap na kapangyarihang iyon, ay muling bumuhay sa lahat ng mandirigmang Dānava na namatay—ang mga Daitya na kagagaling lamang lamunin.
Verse 24
तैः समेत्य स दैत्येन्द्रः प्रहृष्टेनांतरात्मना । तां पुरीं प्राप्य शक्रस्य राज्यं चक्रे दिवानिशम्
Muling nakipagtipon sa kanila, ang panginoon ng mga Daitya—na ang kalooban ay lubos na nagagalak—ay nakarating sa lungsod na iyon at inagaw ang paghahari ni Śakra, araw at gabi.
Verse 25
तां देवीं ध्यायमानस्तु पूजयानो दिवानिशम् । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां विशेषेण महाबलः
Ang makapangyarihang iyon, na nagmumuni-muni sa Diyosa at sumasamba sa kanya araw at gabi, ay lalo pang nagtuon sa mga araw ng Aṣṭamī at Caturdaśī.
Verse 26
अथ तस्याः प्रभावं तं ज्ञात्वा व्याससमुद्भवः । स्थानेऽत्र स्थापयामास संसिद्धिं प परां गतः
Pagkaraan, nang maunawaan ang dakilang kapangyarihan ng Kaniya, ang isinilang mula kay Vyāsa ay nagtatag ng pagsamba sa lugar na ito, at nakamit ang sukdulang kasakdalan.
Verse 27
सूत उवाच एवं केलीश्वर देवी संजाता परमेश्वरी । तस्मात्स्थाप्या च पूज्या च ध्येया चैव विशेषतः
Sinabi ni Sūta: “Sa gayon, ang Kelīśvara Devī ay naging Kataas-taasang Diyosa. Kaya nararapat Siyang itatag, sambahin, at pagnilayan sa dhyāna—lalo na.”
Verse 28
एवं देव्या नरो यश्च पठते वा शृणोति वा । वाच्यमानं स मुच्येत व्यसनेन गरीयसा
Kaya, sinumang tao na bumibigkas o nakikinig sa salaysay tungkol sa Diyosa—kapag ito’y binabasa nang malakas—ay napapalaya kahit mula sa napakabigat na kapahamakan.
Verse 29
भ्रष्टराज्योऽथवा राजा यः शृणोत्यष्टमीदिने । स राज्यं लभते भूयो निखिलं हतकंटकम्
Kahit ang haring napatalsik sa kaharian—kung makikinig sa araw ng Aṣṭamī (ika-walong tithi)—ay muling magkakamit ng paghahari, ganap at walang mga tinik (suliranin).
Verse 30
युद्धकाले च संप्राप्ते यश्चैतच्छृणुयान्नरः । स हत्वा शत्रुसंघातं विजयं च समाप्नुयात्
At kapag dumating ang oras ng digmaan, ang taong nakikinig nito ay makapapabagsak sa pangkat ng mga kaaway at magtatamo ng tagumpay.