Adhyaya 149

Verse 1

ऋषय ऊचुः । केलीश्वरी च या देवी श्रूयते सूतनंदन । माहात्म्यं वद नस्तस्या उत्पत्तिं च सुविस्तरात्

Wika ng mga rishi: “O anak ni Sūta, naririnig namin ang tungkol sa Diyosa na si Kelīśvarī. Isalaysay mo sa amin ang kanyang kadakilaan, at pati ang kanyang pinagmulan, nang ganap at masinsinan.”

Verse 2

कस्मिन्काले समुत्पन्ना किमर्थं च सुरेश्वरी । किं तस्या जायते श्रेयः पूजया नमनेन च

Sa anong panahon lumitaw ang Reyna ng mga diyos (Sureśvarī), at sa anong layunin? Anong śreyas—dakilang kapakinabangan—ang dumarating sa pagsamba at pagyukod sa Kanya?

Verse 3

त्वया कात्यायनी प्रोक्ता चामुण्डा च सुरेश्वरी । श्रीमाता च समुत्पन्ना किमर्थं च सुरेश्वरी

Nabanggit mo na si Kātyāyanī, at si Cāmuṇḍā, ang banal na Sureśvarī; at si Śrīmātā at ang Kanyang pagpapakita. Kung gayon, sa anong layunin lumitaw ang Sureśvarī na ito (Kelīśvarī)?

Verse 4

श्रीमाता च तथा तारा देवी शत्रुविनाशिनी । केलीश्वरी न संप्रोक्ता तस्मात्तां वद सांप्रतम्

Nabanggit na si Śrīmātā, at gayundin si Tārā—ang Diyosa na pumupuksa sa mga kaaway. Ngunit hindi pa naipaliwanag si Kelīśvarī; kaya’t sabihin mo ngayon ang tungkol sa Kanya.

Verse 5

कौतुकं नः समुत्पन्नमत्रार्थे सूतनंदन

Sa bagay na ito, sumibol sa amin ang pagnanais na malaman, O anak ni Sūta.

Verse 6

सूत उवाच । आद्यैका देवता लोके बहुरूपा व्यवस्थिता । देवतानां हितार्थाय दैत्यपक्षक्षयाय च

Sinabi ni Sūta: Sa daigdig na ito ay may iisang sinaunang Kadiyosan, na nananatili sa maraming anyo—para sa kapakanan ng mga diyos at sa paglipol sa mga pangkat ng Daitya.

Verse 7

यदायदात्र देवानां व्यसनं जायते क्वचित् । तदातदा परा शक्तिर्या सा व्याप्य व्यवस्थिता

Kailanman, kapag sumapit ang kapahamakan sa mga diyos, sa sandaling iyon din ang Kataas-taasang Kapangyarihan—na lumalaganap sa lahat—ay nahahayag at tumitindig sa Kanyang kinalalagyan.

Verse 8

सर्वमेतज्जगद्धात्री जन्म चक्रे धरातले । महिषासुरनाशाय सा च कात्यायनी भुवि

Ang mismong Ina ng Daigdig ay nagkatawang-tao sa lupa sa lahat ng paraang ito; at upang lipulin si Mahiṣāsura, siya’y naging Kātyāyanī sa sanlibutan.

Verse 9

अवतीर्णा परा मूर्तिर्गतास्मिन्भुवनत्रये । यदा शुंभनिक्षंभौ च दानवौ बलदर्पितौ

Bumaba ang Kataas-taasang Anyo at lumibot sa tatlong daigdig, nang ang magkapatid na Dānava na sina Śumbha at Niśumbha—lasing sa lakas—ay nagsibangon sa kapangyarihan.

Verse 10

अवतीर्णा तदा सैव चामुंडा रूपमाश्रिता । प्रोद्गते कालयवने सर्वदेवभयावहे

Noon, siya rin ay muling bumaba, taglay ang anyong Cāmuṇḍā, nang sumibol si Kālayavana—na naghatid ng pangamba sa lahat ng diyos.

Verse 11

श्रीमातारूपिणी देवी सैव जाता महीतले । अंधासुरवधार्थाय शंभुनाऽक्रांतचेतसा । सृष्टा केलीवरी देवी यया व्याप्तमिदं जगत्

Ang parehong Diyosa, sa anyong Śrīmātā, ay isinilang sa lupa. Upang puksain si Andhāsura, si Śambhu—na ang diwa’y naudyok sa pagkilos—ay lumikha kay Kelīvarī Devī, na sa kanya’y nalulukuban at napupuno ang buong sanlibutan.

Verse 12

ततस्तस्याः प्रभावेन हत्वा दैत्यानशेषतः । अन्धको निहतः पश्चात्त्रैलोक्यव्यसनप्रदः

Pagkaraan, sa dakilang kapangyarihan niya, matapos lipulin ang mga Daitya nang walang natira, si Andhaka—na nagdulot ng pighati sa tatlong daigdig—ay napatay din sa huli.

Verse 13

ऋषय ऊचुः । अन्धकः कस्य पुत्रोऽयं किंप्रभावः कथं हतः । कस्माद्धतस्तु संग्रामे सर्वं विस्तरतो वद

Wika ng mga rishi: “Si Andhaka, kaninong anak siya? Ano ang kanyang kapangyarihan, at paano siya napatay? Sa anong dahilan siya napatay sa digmaan? Isalaysay mo ang lahat nang ganap at detalyado.”

Verse 14

सूत उवाच । दक्षस्य दुहिता नाम्ना दितिः सर्वगुणालया । हिरण्यकशिपुर्नाम तस्याः पुत्रो बभूव ह

Sinabi ni Sūta: “Si Dakṣa ay may anak na babae na ang pangalan ay Diti, sisidlan ng maraming kabutihan. Mula sa kanya ay isinilang ang isang anak na lalaki na tanyag sa pangalang Hiraṇyakaśipu.”

Verse 15

येन शक्रादयो देवा जिताः सर्वे रणाजिरे । स्वर्गे राज्यं कृतं भूरि स्वयमेव महात्मना

Dahil sa kanya, si Indra at ang iba pang mga deva ay pawang natalo sa larangan ng digmaan; at ang dakilang nilalang na iyon ay nagtatag para sa sarili ng malawak na paghahari sa langit.

Verse 16

यद्भयात्सकलैर्देवैर्नानाशस्त्राण्यनेकशः । निर्मितान्यतिमुख्यानि वर्मचर्मयुतानि च

Dahil sa takot sa kanya, ang lahat ng mga deva ay lumikha ng sari-saring sandata nang maraming ulit—lalo na yaong pinakakakila-kilabot—kasama ang mga baluti at mga balat na panangga.

Verse 18

तस्य पुत्रद्वयं जज्ञ वीर्यौदार्यगुणान्वितम् । ज्येष्ठः प्रह्लाद इत्युक्तो द्वितीयश्चांधकस्तथा

Sa kanya ay isinilang ang dalawang anak na lalaki, puspos ng kagitingan at bukas-palad na kabutihan; ang panganay ay tinawag na Prahlāda, at ang ikalawa ay Andhaka.

Verse 19

हिरण्यकशिपौ प्राप्ते मृत्युलोकं सुहृद्गणैः । अमात्यैश्च ततः प्रोक्तः प्रह्लादो विनयान्वितैः

Nang si Hiraṇyakaśipu ay pumanaw patungo sa daigdig ng kamatayan, si Prahlāda ay kinausap ng kanyang mga kaibigang malalapit at ng mga ministro na puspos ng pagpapakumbaba at paggalang.

Verse 21

प्रह्राद उवाच । नाहं राज्यं करिष्यामि कथंचिदपि भूतले । यतस्ततो निबोधध्वं वचनं मम सांप्रतम्

Wika ni Prahlāda: “Hindi ko tatanggapin ang paghahari sa ibabaw ng lupa—sa anumang paraan. Kaya unawain ninyong mabuti ang mga salitang sinasabi ko ngayon.”

Verse 22

दैत्यराज्यं न वांछंति देवाः शक्रपुरोगमाः । तेषां रक्षाकरो नित्यं विष्णुः स भगवान्स्वयम्

Ang mga deva, na pinangungunahan ni Indra, ay hindi nagnanais ng paghahari ng mga Daitya; sapagkat ang kanilang walang-humpay na tagapangalaga ay si Viṣṇu—ang Mapalad na Panginoon Mismo.

Verse 23

अप्यहं सन्त्यजे प्राणान्सर्वस्वं वा न संशयः । हरिणा सह संग्रामं नाहं कर्तुमहो क्षमः

Walang pag-aalinlangan, mas nanaisin kong isuko ang aking buhay—o maging ang lahat ng aking pag-aari; ngunit aba, hindi ko kayang makipagdigma laban kay Hari (Viṣṇu).

Verse 24

यो मयाऽभ्यर्चितो नित्यं प्रणतश्च सुरेश्वरः । न तेन सहितो युद्धं करिष्यामि कथञ्चन

Siya na araw-araw kong sinasamba at pinagbubukuran—ang Panginoon ng mga diyos—hindi ko kailanman, sa anumang paraan, isasagawa ang digmaan laban sa Kanya.

Verse 25

सूत उवाच । प्रह्लादेन च संत्यक्ते राज्ये पितृसमुद्भवे । अन्धकः स्थापितस्तत्र संमंत्र्य सचिवैर्मिथः

Wika ni Sūta: Nang talikdan ni Prahlāda ang kahariang minana sa kanyang ama, si Andhaka ay itinalaga roon matapos ang magkatuwang na pagsangguni sa mga ministro.

Verse 26

हिरण्यकशिपोः पुत्रो देवदानवदर्पहा । सोऽपि राज्यममात्येभ्यो निधाय तदनन्तरम्

Ang anak ni Hiraṇyakaśipu—yaong sumira sa kapalaluan ng mga deva at dānava—ay ipinagkatiwala rin ang kaharian sa kanyang mga ministro, at pagkaraan ay umurong sa pamamahala.

Verse 27

तपश्चक्रे चिरं कालं ध्यायमानः पितामहम् । त्यक्त्वा कामं तथा क्रोधं दंभं मत्सरमेव च

Nagsagawa siya ng mahabang pag-aayuno at pagninilay, nakatuon kay Pitāmaha (Brahmā), at itinakwil ang pagnanasa, poot, pagkukunwari, at maging ang inggit.

Verse 28

जितेंद्रियः सुशांतात्मा समः सर्वेषु जन्तुषु । वृक्षमूलाश्रयः शांतः संतुष्टेनांतरात्मना

May pagpipigil sa sarili at payapang kalooban, pantay ang pagtingin sa lahat ng nilalang, namuhay siya sa paanan ng isang puno—tahimik, at ang loob ay kuntento sa sarili.

Verse 29

यावद्वर्षसहस्रांतं फलाहारो बभूव ह । शीर्णपर्णाशनाहारो यावद्वर्षसहस्रकम्

Sa loob ng isang libong taon, nabuhay siya sa mga bunga; at sa isa pang libong taon, ang mga nalaglag na dahon ang naging kanyang pagkain.

Verse 30

ध्यायमानो दिवानक्तं देवदेवं पितामहम् । वायुभक्षस्ततो जज्ञे तावत्कालं द्विजोत्तमाः

Araw at gabi siyang nagmuni-muni kay Pitāmaha, ang Diyos ng mga diyos; at sa gayong haba ng panahon, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, siya’y naging yaong ‘hangin ang pagkain’.

Verse 31

ततो वर्षसहस्रांते चतुर्थे समुपस्थिते । तमुवाच स्वयं ब्रह्मा स्वयमभ्येत्य हर्षितः

Pagkaraan, nang matapos ang ikaapat na libong taon, si Brahmā mismo—na nagagalak—ay dumating nang personal at nagsalita sa kanya.

Verse 33

ब्रह्मोवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्स वरं वरय सुव्रत । तुष्टोऽहं ते प्रदास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम् । अन्धक उवाच । यदि यच्छसि मे ब्रह्मन्वरं मनसि वांछितम् । जरामरणनाशाय दीयतां सुरसत्तम

Wika ni Brahmā: “Anak ko, lubos Akong nalulugod sa iyo; O matatag sa banal na panata, pumili ka ng biyaya. Dahil Ako’y nasiyahan, ipagkakaloob Ko sa iyo, kahit ito’y napakahirap makamtan.” Wika ni Andhaka: “Kung ipagkakaloob Mo sa akin, O Brahman, ang biyayang ninanais ng aking isipan, ipagkaloob nawa ito upang mapawi ang katandaan at kamatayan, O pinakamainam sa mga diyos.”

Verse 34

श्रीब्रह्मोवाच । न कश्चिच्च जराहीनो विद्यतेऽत्र धरातले । मरणेन विना नैव यस्य जन्म भवेत्क्षितौ

Wika ni Śrī Brahmā: “Tunay, sa ibabaw ng daigdig na ito ay walang sinumang walang katandaan; at kung walang kamatayan, walang sinumang maisisilang sa lupa.”

Verse 35

तथापि तव दास्यामि बहुधर्मरतस्य च । तस्मात्कुरु महाभाग राज्यं गत्वा निजं गृहम्

Gayunman, ipagkakaloob ko sa iyo ang isang biyaya, sapagkat ikaw ay tapat sa maraming anyo ng dharma. Kaya, O mapalad, umuwi ka sa sarili mong tahanan at akuin ang pamamahala ng iyong kaharian.

Verse 36

भवेद्बहुफलं राज्यं श्मशानं भवनं यथा । बहुकण्टकसंकीर्णं क्रूरकर्मभिरावृतम्

Ang paghahari ay nagbubunga ng maraming kapalit—gaya ng isang tahanang naging pook ng pagsusunog ng bangkay: punô ng maraming tinik, at napalilibutan ng mabibigat at malulupit na gawa at pasanin nito.

Verse 37

सूत उवाच । एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रस्ततश्चादर्शनं गतः । कस्यचित्त्वथ कालस्य प्रेरितः कालधर्मणा । प्रोवाच सचिवान्सोऽथ पितुर्वैरमनुस्मरन्

Sinabi ni Sūta: Pagkasabi nito, ang Apat-ang-Mukha (Brahmā) ay naglaho sa paningin. Pagkaraan ng ilang panahon, itinulak ng batas ng Panahon, si Andhaka—na inaalala ang poot laban sa kanyang ama—ay nagsalita sa kanyang mga ministro.

Verse 38

अन्धक उवाच । पितास्माकं हतो देवैः पितृव्यश्च महाबलः । कपटेन न शौर्येण तस्मात्तान्सूदयाम्यहम्

Sinabi ni Andhaka: Ang aming ama ay pinatay ng mga deva, at gayundin ang aming napakalakas na tiyuhin—sa pamamagitan ng panlilinlang, hindi ng kagitingan. Kaya sila’y aking wawasakin.

Verse 39

कोऽर्थः पुत्रेण जातेन यो न कृत्यैः सुशंसितैः । प्राकट्यं याति सर्वत्र वंशस्याग्रे ध्वजो यथा

Ano ang silbi ng anak na isinilang kung, sa pamamagitan ng mga gawaing kapuri-puri, hindi siya sumisikat sa lahat ng dako—gaya ng bandilang itinataas sa unahan ng isang angkan?

Verse 41

अस्माकं खल्विमे लोकाः के देवाः के द्विजातयः । यज्ञभागान्हरिष्यामो हत्वा शक्रमुखान्सुरान्

Tunay ngang sa amin ang mga daigdig na ito—ano ba ang mga diyos, ano ba ang mga dalawang-bes na isinilang? Pagkatapos patayin ang mga diyos na pinangungunahan ni Śakra, aagawin namin ang mga bahagi ng handog sa yajña.

Verse 42

एवं ते समयं कृत्वा सैन्येन महतान्विताः । प्रजग्मुस्त्वरितास्तत्र यत्र शक्रो व्यवस्थितः

Pagkaraang gawin ang gayong kasunduan at may kasamang malaking hukbo, dali-dali silang nagtungo sa pook na kinaroroonan ni Śakra.

Verse 43

शक्रोऽपि दानवानीकं दृष्ट्वा तान्सहसागतान् । आरुह्यैरावणं नागं युद्धार्थं निर्ययौ तदा

Si Śakra man ay nakita ang hukbo ng mga Dānava na biglang dumating; sumakay siya sa elepanteng si Airāvata at noon din ay lumabas upang makipagdigma.

Verse 44

सह देवगणैः सर्वैर्वसुरुद्रार्कपूर्वकैः । एतस्मिन्नंतरे शक्रो वज्रं रौद्रतमं च यत्

Kasama ang lahat ng pangkat ng mga diyos—pinangungunahan ng mga Vasu, Rudra, at Āditya—sa sandaling iyon ay hinawakan ni Śakra ang kanyang vajra, ang pinakakakila-kilabot sa bagsik.

Verse 45

समुद्दिश्यांधकं तस्मै मुमोच परवीरहा । स हतस्तेन वज्रेण विहस्य दनुजोत्तमः

Itinuro kay Andhaka, at pinakawalan ng tagapagpuksa ng mga bayani ng kaaway (Śakra) ang vajra sa kanya. Nang tamaan at mapabagsak ng kidlat na iyon, ang pinakadakila sa mga anak ni Danu ay tumawa pa rin.

Verse 46

शक्रं प्रोवाच संहृष्टस्तारनादेन संयुगे । दृष्टं बाहुबलं शक्र तवाद्य सुचिरान्मया

Sa gitna ng labanan, nagalak siya at sumigaw nang tumataginting na tinig kay Śakra: “O Śakra, ngayon sa wakas, matapos ang mahabang panahon, nasilayan ko ang lakas ng iyong mga bisig.”

Verse 47

अधुना पश्य चास्माकं त्वमेव बलसूदन

Ngayon, masdan mo ang aming lakas—oo, ikaw mismo, O mamumuksa kay Bala!

Verse 48

सूत उवाच । एवमुक्त्वाथ चाविध्य गदां गुर्वीं मुमोच ह । शतघंटामहारावां निर्मितां विश्वकर्मणा

Sabi ni Sūta: Pagkasabi nito, kanyang inikid at inihagis ang isang napakalaking pamalo—umuugong na tila dagundong ng sandaang kampana—na nilikha ni Viśvakarman.

Verse 49

सर्वायसमयीं गुर्वीं यमजिह्वाभिवापराम् । शतहस्तां प्रमाणेन प्राणिनां भयवर्द्धिनीम्

Ang pamalong iyon ay pawang bakal, labis na mabigat, wari’y naglalagablab na dila ni Yama; may sukat na sandaang bisig, at nagpaparami ng sindak sa lahat ng nilalang.

Verse 50

तया विनिहतः शक्रो मूर्छाव्याकुलितेंद्रियः । ध्वजयष्टिं समाश्रित्य निविष्टो गजमूर्द्धनि

Nang tamaan nito, bumagsak si Śakra (Indra), nalito ang mga pandama dahil sa pagkahilo; kumapit siya sa tungkod ng watawat at naupo sa ulo ng elepante.

Verse 51

अथ संमूर्छितं दृष्ट्वा शक्रं स्कन्दः प्रकोपितः । मुमोचाथ निजां शक्तिममोघां वज्रसंनिभाम्

Nang magkagayon, nang makita ni Skanda si Śakra (Indra) na nawalan ng malay, nag-alab ang kanyang poot at pinakawalan ang sariling Śakti na di nagkakamali—tila kidlat na vajra.

Verse 52

तामायांतीं समालोक्य दानवो निशितैः शरैः । प्रतिलोमां ततश्चक्रे लीलयैव महाबलः

Nang makita niyang papalapit iyon, ang makapangyarihang Dānava, sa pamamagitan ng matutulis na palaso, ay parang naglalaro lamang na ipinabalik iyon sa kabaligtarang direksiyon.

Verse 53

ततः स्कन्दोऽपि संगृह्य चापं तं प्रति सायकान् । मुमोचाशीविषाकाराल्लंघ्वस्त्रं तस्य दर्शयन्

Pagkaraan, si Skanda man ay humawak ng kanyang busog at pinakawalan ang mga palaso laban sa kanya—nakapanghihilakbot na parang mga ahas na makamandag—ipinamalas ang mabilis na kahusayan ng kanyang mga sandata.

Verse 54

एतस्मिन्नन्तरे देवाः सर्वे शस्त्रप्रवृष्टिभिः । समंताच्छादयामासुर्दानवानामनीकिनीम्

Samantala, ang lahat ng mga diyos ay nagpaulan ng mga sandata, at tinakpan mula sa lahat ng panig ang hukbo ng mga Dānava.

Verse 55

ततस्तु दानवाः सर्वे देवतानामनीकिनीम् । प्रहारैः पीडयामासुर्दुद्रुवुस्ते दिवौकसः

Ngunit pagkaraan, ang lahat ng Dānavas ay humampas at dumurog sa hukbo ng mga diyos; kaya ang mga nananahan sa langit ay nagsitakas.

Verse 57

मा भैष्ट देवताः सर्वाः पश्यध्वं मद्विचेष्टितम् । इत्युक्त्वा भगवाञ्छम्भुर्मंत्रैराथर्वणैस्तदा

“Huwag kayong matakot, kayong lahat na mga deva—masdan ninyo ang aking gagawin!” Pagkasabi nito, ang Pinagpalang Śambhu ay kumilos noon sa pamamagitan ng mga mantrang Atharvan.

Verse 58

आह्वयामास विश्वेशां परां शक्तिमनुत्तमाम् । आहूता परमा शक्तिर्जगाम हरसंनिधिम्

Tinawag niya ang kataas-taasang Kapangyarihan, walang kapantay, ng Panginoon ng sansinukob; at nang matawag, ang pinakamataas na Śakti ay dumating sa harap ni Hara.

Verse 59

ततो भग्नान्सुरान्दृष्ट्वा सगणो वृषवाहनः । दर्शयामास चात्मानं देवानाश्वासयन्निव

Pagkaraan, nang makita niyang wasak at nagkawatak-watak ang mga deva, ang Panginoong may sagisag na toro (Śiva), kasama ang kanyang mga gana, ay nagpakita ng sarili—na wari’y umaaliw at nagpapalakas-loob sa mga deva.

Verse 60

श्रीभगवानुवाच । नमस्ते देवदेवेशि नमस्ते भक्तिवल्लभे । सर्वगे सर्वदे देवि नमस्ते विश्वधारिणि

Wika ng Pinagpalang Panginoon: “Pagpupugay sa iyo, O Reyna ng mga diyos; pagpupugay sa iyo, O Minamahal ng debosyon. O Diyosa na nasa lahat ng dako, tagapagkaloob ng lahat ng biyaya—pagpupugay sa iyo, O Tagapagdala ng sansinukob.”

Verse 61

नमस्ते शक्तिरूपेण सृष्टिप्रलयकारिणि । नमस्ते प्रभया युक्ते विद्युज्ज्वलितकुण्डले

“Pagpupugay sa iyo bilang anyo ng Śakti—ikaw na nagdudulot ng paglikha at pagkalusaw. Pagpupugay sa iyo, puspos ng maningning na liwanag, na ang mga hikaw ay nagliliyab na parang kidlat.”

Verse 62

त्वं स्वाहा त्वं स्वधा देवि त्वं सृष्टिस्त्वं शुचिर्धृतिः । अरुंधती तथेंद्राणी त्वं लक्ष्मीस्त्वं च पार्वती

O Diyosa, ikaw ang Svāhā; ikaw ang Svadhā. Ikaw ang Paglikha; ikaw ang Kadalisayan at Katatagan. Ikaw si Arundhatī at gayundin si Indrāṇī; ikaw si Lakṣmī—at ikaw rin si Pārvatī.

Verse 63

यत्किंचित्स्त्रीस्वरूपं च समस्तं भुवनत्रये । तत्सर्वं त्वत्स्वरूपं स्यादिति शास्त्रेषु निश्चयः

Anumang anyong pambabae na umiiral saanman sa tatlong daigdig—lahat ng iyon ay mismong anyo mo; ito ang tiyak na pasya ng mga śāstra.

Verse 64

श्रीदेव्युवाच । किमर्थं च समाहूता त्वयाहं वृषवाहन । मंत्रैराथर्वणै रौद्रैस्तत्सर्वं मे प्रकीर्तय

Wika ng Diyosa: “Sa anong layunin mo ako ipinatawag, O Panginoong nakasakay sa toro? Tinawag mo ako sa mababangis na mantrang Atharvaṇa at Raudra—isalaysay mo sa akin nang ganap ang buong bagay.”

Verse 65

येन ते कृत्स्नशः कृत्यं प्रकरोमि यथोदितम्

“Upang, ayon sa iyong ipinag-uutos, maisagawa ko ang iyong gawain nang ganap at lubos.”

Verse 66

श्रीभगवानुवाच । एते शक्रादयो देवाः सर्वे स्वर्गाद्विवासिताः । अंधकेन महाभागे दैत्यानामधिपेन च

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Ang mga diyos na ito, na pinangungunahan ni Śakra (Indra), ay pawang pinalayas mula sa langit ni Andhaka, O lubhang mapalad—ng pinuno ng mga Daitya.”

Verse 67

तस्मात्तस्य वधार्थाय गच्छमानस्य मे शृणु । साहाय्यं कुरु मे चाशु सूदयामि रणाजिरे

Kaya nga, habang ako’y papalakad upang patayin siya, pakinggan mo ako: agad mo akong tulungan, upang maibagsak ko siya sa larangan ng digmaan.

Verse 68

एते मातृगणाः सर्वे मया दत्तास्तवाधुना । क्षुत्क्षामाः सूदयिष्यंति दानवान्ये पुरः स्थिताः

Ang lahat ng mga pangkat ng mga Ina (Mātṛgaṇa) na ito ay ibinigay ko na ngayon sa iyo. Sa tindi ng gutom, wawasakin nila ang mga Dānava na nakatayo sa unahan (natin).

Verse 69

यस्मात्केलीमयं रूपं विधाय त्वं सहस्रधा । अनेकैर्विकृतै रूपैः समाहूताग्निमध्यतः

Sapagkat ikaw ay nag-anyong mapaglaro at kagila-gilalas sa sanlibong paraan; at—sa pag-angkin ng maraming anyong nagbabagong nakapanghihilakbot—ikaw ay tinawag mula sa pinakagitna ng banal na apoy ng paghahandog,

Verse 70

तस्मात्केलीश्वरीनाम त्रैलोक्ये त्वं भविष्यसि । अनेनैव तु रूपेण यस्त्वां भक्त्याऽर्चयिष्यति

Kaya nga, sa tatlong daigdig ay makikilala ka sa pangalang “Kelīśvarī”. At sinumang sumamba sa iyo nang may debosyon, sa mismong anyong ito,

Verse 71

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तस्याभीष्टं भविष्यति । युद्धकालेऽथ संप्राप्ते स्तोत्रेणानेन ते स्तुतिम्

Sa ikawalong at sa ikalabing-apat na araw ng buwan, matutupad ang ninanais niya. At kapag dumating ang oras ng labanan, sa pamamagitan ng himnong ito rin isasagawa ang pagpupuri sa iyo.

Verse 72

यः करिष्यति भूपालो जयस्तस्य भविष्यति । अपि स्वल्पस्वसैन्यस्य स्वल्पाश्वस्य च संगरे

Sinumang hari na gagawa nito, sa kanya ang tagumpay—kahit sa labanan, kahit kakaunti ang sariling hukbo at kakaunti ang mga kabayo.

Verse 73

भविष्यति जयो नूनं त्वत्प्रसादादसंशयम् । एवं सा देवदेवेन प्रोक्ता केलीश्वरी तदा

Tunay na darating ang tagumpay—walang pag-aalinlangan—sa pamamagitan ng iyong biyaya. Kaya noon, si Kelīśvarī ay kinausap nang gayon ni Devadeva.

Verse 74

प्रस्थिता पुरतस्तस्य भवसैन्यस्य हर्षिता । सर्वैर्मातृगणैः सार्धं रौद्रारावैःसुभीषणैः

Nagagalak, siya’y lumakad sa unahan ng hukbo ni Bhava, kasama ang lahat ng pangkat ng mga Ina, na may mababangis at nakapanghihilakbot na sigaw ng digmaan.

Verse 75

युद्धोत्साहपरै रौद्रैर्नानाशस्त्रप्रहारिभिः । अथ ते दानवा दृष्ट्वा स्त्रीसैन्यं तत्समागतम्

Mababangis at sabik sa digmaan, humahampas sila gamit ang sari-saring sandata. Pagkaraan, nakita ng mga Dānava ang hukbong kababaihan na dumarating doon.

Verse 76

विकृतं विकृताकारं विकृताकाररावणम् । शस्त्रोद्यतकरं सर्वयुद्धवांछापरायणम्

Nakita nila itong kakaiba—kakaiba ang anyo, kakaiba ang pag-ungal—nakataas ang mga kamay na may sandata, lubos na nakatuon sa pagnanais ng digmaan.

Verse 77

जहसुः सुस्वरं केचित्केचिन्निर्भर्त्सयंति च । अन्ये स्त्रीति परिज्ञाय प्रहरंति न दानवाः

May ilan ang humalakhak nang malakas; may ilan ang nanlait. Ang iba, nang makilalang “mga babae sila,” ay hindi sila sinaktan ng mga Dānava.

Verse 78

वध्यमानापि लज्जंतः पौरुषे स्वे व्यवस्थिताः । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो नारदो मुनिसत्तमः

Kahit pinapatay na, nakadama sila ng hiya, ngunit nanatiling matatag sa sariling dangal ng pagkalalaki. Sa sandaling iyon, dumating si Nārada, ang pinakadakila sa mga muni.

Verse 79

अन्धकाय स वृत्तांतं कथयामास कृत्स्नशः । नैताः स्त्रियो दनुश्रेष्ठ युद्धार्थं समुपस्थिताः

Pagkatapos, isinalaysay niya kay Andhaka ang buong pangyayari: “O pinakamainam sa angkan ni Danu, hindi ito karaniwang mga babae na humarap para sa digmaan.”

Verse 80

एषा कृत्या वधार्थाय तव रुद्रेण निर्मिता । यैषा सिंहसमारूढा चक्रांकितकरा स्थिता

“Ito ang kṛtyā—isang anyo ng makapangyarihang ritwal na mapanira—na nilikha ni Rudra upang ikaw ay mapuksa. Siya’y nakatindig na nakasakay sa leon, at ang kamay ay may tanda ng cakra.”

Verse 81

एषा केलीश्वरीनाम वह्निकुण्डाद्विनिर्गता । एताभिः सह रौद्राभिः स्त्रीभिर्मंत्रबलाश्रयात्

“Ang isang ito, na tinatawag na Kelīśvarī, ay lumitaw mula sa hukay ng apoy. Sa pag-asa sa lakas ng mga mantra, dumating siya kasama ng mababangis na kababaihang Raudra na ito.”

Verse 82

स्वरक्तेन कृते होमे देवदेवेन शम्भुना । स एष भगवान्क्रुद्धः स्वयमभ्येति तेंऽतिकम्

Nang si Śambhu, ang Diyos ng mga diyos, ay magsagawa ng homa gamit ang sarili niyang dugo, ang Panginoong iyon—na ngayo’y nagngangalit—ay kusang lumalapit sa iyong harapan.

Verse 83

युद्धाय निजहर्म्ये तान्स्थापयित्वा सुरोत्तमान् । प्रतिज्ञाय वधं तुभ्यं पुरतः परमेष्ठिनः

Para sa digmaan, inilagay niya ang mga pinakadakilang diyos sa loob ng sarili niyang tahanan, at sa harap ni Parameṣṭhin (Brahmā) ay nanumpang papatayin ka.

Verse 84

एतज्ज्ञात्वा महाभाग यद्युक्तं तत्समाचर

Yamang nalalaman mo ito, O marangal, gawin mo ang nararapat at wasto.

Verse 85

अन्धक उवाच । नाहं बिभेमि रुद्रस्य तथान्यस्यापि कस्यचित् । न स्त्रीणां प्रहरिष्यामि पालयन्पुरुषव्रतम्

Sinabi ni Andhaka: “Hindi ako natatakot kay Rudra, ni kanino man. Hindi ko sasaktan ang mga babae, sapagkat pinangangalagaan ko ang panatang dangal ng isang lalaki.”

Verse 86

सूत उवाच । एवं प्रवदतस्तस्य दानवस्य महात्मनः । आक्रंदः सुमहाञ्जज्ञे तस्मिन्देशे समंततः

Sinabi ni Sūta: Habang nagsasalita nang gayon ang dakilang-loob na Dānava, isang napakalakas na panaghoy ang sumiklab sa pook na iyon sa lahat ng panig.

Verse 87

भक्ष्यन्ते दानवाः केचिद्वध्यन्ते त्वथ चापरे । अर्धभक्षित गात्राश्च प्रणश्यंति तथा परे

Ang ilang mga Dānava ay nilalamon; ang iba ay pinapaslang. Ang iba pa, na may kalahating-kinain na mga viyas, ay nasawi rin.

Verse 88

युध्यमानास्तथैवान्ये शक्तिमंतोऽपि दानवाः । भक्ष्यंते मातृभिस्तत्र सायुधाश्च सवाहनाः

Gayundin, ang ibang mga Dānava—bagaman makapangyarihan at nakikipaglaban—ay nilamon doon ng mga Mātr̥kā, kasama ang kanilang mga sandata at sasakyan.

Verse 89

तच्छ्रुत्वा स महाक्रंदमंधकः क्रोधमूर्छितः । आदाय खड्गमुत्तस्थौ किमिदं किमिदं ब्रुवन्

Nang marinig iyon, si Andhaka—na sumisigaw ng kakila-kilabot at halos himatayin sa galit—ay dinampot ang kanyang espada at tumayo, paulit-ulit na sumisigaw, "Ano ito? Ano ito?"

Verse 90

अथ पश्यति विध्वस्तान्दानवान्बलदर्पितान् । भक्ष्यमाणास्तथैवान्यान्पलायनपरायणान्

Pagkatapos ay nakita niya ang mga Dānava—na noo'y lasing sa pagmamalaki ng lakas—na nakahandusay at wasak; at nakita rin niya ang iba na nilalamon, na ang tanging hangad ay tumakas.

Verse 91

अन्येषां निहतानां च रुदंत्यो निकटस्थिताः । स पश्यति प्रिया भार्याः प्रलपंत्योऽतिदुःखिताः

Sa malapit ay nakita niya ang mga babaeng umiiyak sa iba pang napaslang; at nakita niya ang mga minamahal na asawa na tumatangis, labis na nalulumbay.

Verse 92

अथ तत्कदनं दृष्ट्वा अंधकः क्रोधमूर्छितः । भर्त्सयामास ताः सर्वा योगिनीः समरोद्यताः

Nang makita ang pagpatay na iyon, si Andhaka—muling nilamon ng poot—ay nanlait sa lahat ng Yoginī na nakahandang makipagdigma.

Verse 93

न च तास्तस्य दैत्यस्य भयं चक्रुः कथंचन । केवलं सूदयंति स्म भक्षयंति च दानवान्

Ngunit hindi sila natakot sa Daitya na iyon sa anumang paraan; patuloy lamang nilang pinapatay at nilalamon ang mga Dānava.

Verse 94

ततः स दानवस्तासां दृष्ट्वा तच्चेष्टितं रुषा । स्वस्य गात्रस्य रक्षां स चकार भयसंकुलः

Pagkaraan, ang Dānava na iyon, nang makita ang kanilang ginawa at mag-alab sa galit, ay napuno ng takot at nagsimulang ipagtanggol ang sarili niyang katawan.

Verse 95

तमोऽस्त्रं मुमुचे रौद्रं कृत्वा रावं स तत्क्षणात् । एतस्मिन्नंतरे कृत्स्नं त्रैलोक्यं तमसा वृतम्

Sa isang mabangis na sigaw, agad niyang pinakawalan ang nakapangingilabot na Sandata ng Kadiliman; at sa sandaling iyon, nabalot ng dilim ang buong tatlong daigdig.

Verse 96

न किंचिज्ज्ञायते तत्र समं विषममेव च । केवलं दानवेन्द्रश्च सर्वं पश्यति नेतरः

Doon, walang matukoy—kung patag man o baku-bako; tanging ang panginoon ng mga Dānava ang nakakakita ng lahat, at wala nang iba.

Verse 97

ततः स सूदयामास योगिनीस्ताः शितैः शरैः । यथायथा परा नार्यस्तादृग्रूपा भवन्ति च

Pagkatapos ay pinabagsak niya ang mga Yogini na iyon gamit ang matatalim na palaso; gayunpaman, habang ginagawa niya ito, mas maraming babae ang lumitaw na kumukuha ng parehong anyo nang paulit-ulit.

Verse 98

अथ दृष्ट्वा परां वृद्धिं योगिनीनां स दानवः । संहारं तस्य चास्त्रस्य चकार भयसंकुलः

Pagkatapos, nang makita ang hindi pangkaraniwang pagdami ng mga Yogini, ang Danava na iyon na puno ng takot ay binawi ang kanyang sandata.

Verse 99

ततः शुक्रं समासाद्य दीनः प्राह कृतांजलिः । पश्य मे भार्गवश्रेष्ठ स्त्रीभिर्यत्कदनं कृतम्

Pagkatapos, lumapit kay Shukra, ang pinakamahusay na Bhargava, ang naghihirap ay nagsalita nang magkadaop ang mga palad: "Masdan mo, O pinakamahusay sa lahi ni Bhrigu, ang pagkawasak na idinulot sa akin ng mga kababaihan."

Verse 101

तस्मात्त्वमपि तां विद्यां प्रसाधय महामते । यदि मे वांछसि श्रेयो नान्यथास्ति जयो रणे

"Samakatuwid, O dakilang isip, dapat mo ring pag-aralan nang wasto ang sagradong kaalamang iyon. Kung nais mo ang aking kapakanan, walang ibang paraan upang manalo sa labanan."

Verse 107

स्वयं विदारितो यश्च विष्णुना प्रभविष्णुना । करजैर्जानुनि पृष्ठे विनिधाय प्रकोपतः

"At siya na pinagwatak-watak mismo ni Vishnu — ang makapangyarihan at laganap na Vishnu — na, sa galit, ay ibinaon ang kanyang mga kuko sa likod habang idinidiin siya sa tuhod."