Adhyaya 145

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यत्त्वया कथितं सूत न मृता सा कुमारिका । हता रौद्रप्रहारैश्च कौतुकं तन्महत्तरम्

Wika ng mga rishi: “O Sūta, ayon sa iyong salaysay, ang dalagang iyon ay hindi tunay na namatay, bagaman siya’y nabuwal sa mababangis na hampas. Higit itong kahanga-hanga—ipaliwanag mo.”

Verse 2

यतो भूयः प्रसंजाता योगिनी हरतुष्टिदा । यत्त्वार्थं सर्वमाचक्ष्व कारणं च तदद्भुतम्

“Sapagkat siya’y muling isinilang bilang isang yoginī na nagbibigay ng ligaya at kasiyahan. Ihayag mo sa amin nang buo ang kahulugan nito at ang kamangha-manghang sanhi.”

Verse 3

सूत उवाच । सा प्रविष्टा समं तेन सुपुण्यममरेश्वरम् । माघकृष्णचतुर्दश्यां न मृत्युर्यत्र विद्यते

Wika ni Sūta: “Pumasok siya, kasama niya, sa lubhang mapagpala at banal na dambana ni Amareśvara. Sa ika-labing-apat na araw ng madilim na kalahati ng Māgha, doon ay hindi naghahari ang kamatayan.”

Verse 4

ततोऽष्टौ वसवस्तत्र द्वादशार्कास्तथैव च । एकादशापरे रुद्रा नासत्यौ द्वौ च सुन्दरौ

Pagkaraan, naroon ang walong Vasu, gayundin ang labindalawang Āditya (mga Araw), at ang labing-isang iba pang Rudra; at ang dalawang marikit na Nāsatya (mga Aśvin).

Verse 5

ऋषय ऊचुः । अमरेश्वर इत्युक्तो यो देवो ह्यमरत्वदः । केन संस्थापितो ह्यत्र किंप्रभावश्च कीर्तय

Sinabi ng mga rishi: “Ang diyos dito ay tinatawag na Amareśvara, ang nagbibigay ng kawalang-kamatayan sa mga amara. Sino ang nagtatag sa Kanya rito, at ano ang Kanyang banal na kapangyarihan? Ipagpahayag mo.”

Verse 6

सूत उवाच । अदितिश्च दितिश्चैव प्रजापतिसुते शुभे । कृते पुरातिरूपाढ्ये कश्यपेन महात्मना

Wika ni Sūta: “Si Aditi at si Diti—ang mapalad na mga anak na babae ni Prajāpati—noong unang panahon na hitik sa mga kahanga-hangang anyo, ay pinakasalan ng dakilang-loob na si Kaśyapa.”

Verse 8

अदित्यां विबुधा जाता दितेश्चैव तु दैत्यपाः । तेषां सापत्न्यभावेन महद्वैरमुपस्थितम् । अथ दैत्यैः सुरा ध्वस्ताः कृताश्चान्ये पराङ्मुखाः । अन्ये तु भयसंत्रस्ता दिशो जग्मुः क्षतांगकाः

Mula kay Aditi isinilang ang mga diyos, at mula kay Diti naman ang mga panginoon ng Dānava (Daitya). Dahil sa paninibugho ng mga magkakasamang-asawa, sumiklab ang malaking alitan. Pagkaraan, winasak ng mga Daitya ang mga diyos; ang ilan ay napaurong sa pagkatalo, at ang iba—sa matinding takot—tumakas sa iba’t ibang dako, sugatan ang mga katawan.

Verse 9

ततो दुःखसमायुक्ता देवमातात्र संस्थिता । तपश्चक्रे दिवानक्तं शिवध्यानपरायणा

Pagkaraan, ang Ina ng mga diyos, puspos ng dalamhati, ay nanatili roon at nagsagawa ng mahigpit na pag-aayuno at pagninilay araw at gabi, lubos na nakatuon sa pagninilay kay Śiva.

Verse 10

एवं तस्यास्तपःस्थाया गते युगचतुष्टये । निर्भिद्य धरणीपृष्ठं शिवलिंगं समुत्थितम्

Sa gayon, habang siya’y matatag sa kanyang pag-aaskeza, nang lumipas ang apat na yuga, isang Śiva-liṅga ang sumambulat, biniyak ang ibabaw ng lupa at umusbong.

Verse 11

ततस्तस्मै कृतानन्दा स्तुत्वा स्तोत्रैः पृथग्विधैः । अष्टांगप्रणिपातेन नमश्चक्रे समाहिता

Pagkatapos, napuspos siya ng galak; pinuri niya Siya sa iba’t ibang mga himno, at sa isip na nakatuon, siya’y nagpatirapa sa aṣṭāṅga (walong bahagi ng katawan), at naghandog ng banal na pagpupugay.

Verse 12

एतस्मिन्नंतरे वाणी संजाता गगनांगणे । शरीररहिता दिव्या मेघगम्भीरनिःस्वना

Samantala, isang tinig ang sumilang sa kalawakan ng langit—walang katawan, banal, at malalim ang ugong na tila kulog sa ulap.

Verse 13

वरं प्रार्थय कल्याणि यस्ते हृदि व्यवस्थितः । प्रसन्नोऽहं प्रदास्यामि तवाद्य शशिशेखरः

“Humiling ka ng isang biyaya, O pinagpala. Ang Nanahan sa iyong puso—Ako, si Śaśiśekhara (Śiva), ay nalugod at ipagkakaloob ko ito sa iyo ngayon.”

Verse 14

अदितिरुवाच । मम पुत्राः सुरश्रेष्ठ हन्यन्ते युधि दानवैः । तत्कुरुष्व गतायासानवध्यान्रणमूर्धनि

Wika ni Aditi: “O pinakamainam sa mga diyos, ang aking mga anak ay pinapatay sa labanan ng mga Dānava. Kaya gawin Mo silang malaya sa pagod at di-matatalo sa unahan ng digmaan.”

Verse 15

श्रीभगवानुवाच । एतल्लिंगं मदीयं ये स्पृष्ट्वा यास्यंति संयुगे । अवध्यास्ते भविष्यन्ति यावत्संवत्सरं शुभे

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Yaong mga humipo sa Aking liṅga at saka pumasok sa labanan ay magiging di-mapapatay, O mapalad, sa loob ng isang taon.”

Verse 16

अन्योऽपि मानवो योऽत्र चतुर्दश्यां समाहितः । माघमासस्य कृष्णायां प्रकरिष्यति जागरम्

Sinumang tao rin, na dito sa ika-labing-apat na araw ng buwan, na may natipong isipan, ay magsasagawa ng pagpupuyat magdamag sa madilim na kalahati ng buwang Māgha—

Verse 17

सोऽपि संवत्सरं यावद्भविष्यति निरामयः । अपि मृत्युदिने प्राप्ते योऽस्मिन्नायतने शुभे

Ang taong iyon ay mananatiling walang karamdaman sa loob ng isang taon. Kahit dumating ang araw ng kamatayan, para sa taong nasa banal at mapalad na santuwaryong ito—

Verse 18

आगमिष्यति तं मृत्युर्दूरात्परिहरिष्यति । एवमुक्त्वाथ सा वाणी विरराम ततः परम्

Ang Kamatayan, kahit lumapit man, ay lalayo at iiwas sa kanya mula sa malayo. Pagkasabi nito, ang banal na tinig ay tumahimik na pagkatapos.

Verse 19

अदितिश्चापि सन्तुष्टा हतशेषान्सुतांस्ततः । समानीयाथ तल्लिंगं तेषामेव न्यदर्शयत् । कथयामास तत्सर्वं माहात्म्यं यद्वरोदितम्

Si Aditi man ay nasiyahan din; saka niya tinipon ang mga anak na nakaligtas sa paglipol. Pinagtipon niya sila at ipinakita ang mismong liṅga, at isinalaysay niya nang buo ang kadakilaan na ipinahayag ng tinig na nagbibigay-biyaya.

Verse 20

ततस्ते विबुधाः सर्वे तल्लिंगं प्रणिपत्य च । प्रतिजग्मुस्तुष्टियुक्ताः शस्त्राण्यादाय तान्प्रति

Pagkaraan, ang lahat ng mga diyos na iyon ay yumukod at nagpatirapa sa liṅga; saka muling naglakbay na may pusong panatag, tangan ang kanilang mga sandata laban sa mga kaaway.

Verse 21

यत्र ते दानवा हृष्टाः स्थिताः शक्रपदे शुभे । स्वर्गभोगसमायुक्ता नन्दनांतर्व्यवस्थिताः

Doon, ang mga Dānava ay nagalak at nanatili sa mapalad na nasasakupan ng paghahari ni Śakra; tinatamasa ang mga ligaya ng langit at naninirahan sa loob ng Nandana, ang hardin ng kalangitan.

Verse 22

अथ ते दानवा दृष्ट्वा संप्राप्तांस्त्रिदिवौकसः । सहसा संगरार्थाय नानाशस्त्रधरान्बहून्

Nang makita ng mga Dānava na dumarating ang mga naninirahan sa langit, bigla silang naghanda sa labanan—marami sa kanila ang may tangan na sari-saring sandata.

Verse 23

रथवर्यान्समारुह्य धृतशस्त्रास्त्रवर्मणः । युद्धार्थं सम्मुखा जग्मुर्गर्जमाना घना इव

Sumakay sila sa mahuhusay na karwahe, tangan ang mga sandata, mga palaso at baluti; humarap sila sa digmaan, umuusok ang sigaw na parang mga ulap na may kulog.

Verse 24

ततः समभवद्युद्धं देवानां दानवैः सह । रोषप्रेरितचित्तानां मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्

Pagkaraan, sumiklab ang digmaan sa pagitan ng mga deva at ng mga Dānava. Dahil sa galit na nagtulak sa kanilang isipan, umurong lamang sila matapos maghatid ng kamatayan.

Verse 25

ततस्ते विबुधाः सर्वे हरलब्धवरास्तदा । जघ्नुर्दैत्यानसंख्याताच्छितैः शस्त्रैरनेकधा

Pagkaraan, ang lahat ng mga deva, na noon ay tumanggap ng mga biyaya mula kay Hara (Śiva), ay pumatay ng di-mabilang na mga Daitya sa sari-saring paraan gamit ang matatalim na sandata.

Verse 26

हतशेषाश्च ये तेषां ते त्यक्त्वा त्रिदशालयम् । पलायनकृतोत्साहाः प्रविष्टा मकरालयम्

At yaong mga nakaligtas sa kanila, iniwan ang tahanan ng Tatlumpu’t Tatlong deva, at sa nag-aalab na pagnanais na tumakas ay nagmadaling pumasok sa karagatan—tahanan ng Makara.

Verse 27

ततः शक्रः समापेदे स्वराज्यं दानवैर्हृतम् । यदासीत्पूर्वकाले तत्समग्रं हतकण्टकम्

Pagkaraan, nabawi ni Śakra ang sariling paghahari na inagaw ng mga Dānava—naibalik nang ganap gaya noong unang panahon, walang tinik ng anumang hadlang.

Verse 28

ततस्ते दानवाः शेषा ज्ञात्वा तल्लिंगसंभवम् । माहात्म्यं वृषनाथस्य क्षेत्रस्यास्योद्भवस्य च

Pagkaraan, ang mga natitirang Dānava, nang malaman ang pinagmulan ng Liṅga na iyon, ay nakabatid sa kadakilaan ni Vṛṣanātha at sa banal na pagpapakita ng sagradong kṣetra na ito.

Verse 29

शुक्रेण कथितं सर्वं माघकृष्णे निशागमे । चतुर्दश्यां शुचिर्भूत्वा यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । कालाघ्रातोऽपि न प्राणैः स पुमांस्त्यज्यते क्वचित्

Ang lahat ng ito ay ipinahayag ni Śukra sa gabi ng pagtatapos ng madilim na kalahati ng Māgha. Sinumang sa ika-14 na araw ng buwan, matapos magpakadalisay, ay sumamba sa Liṅga na iyon nang buong paggalang—kahit mahaplos ng Panahon (kamatayan)—hindi kailanman iiwanan ng hininga ng buhay.

Verse 30

तस्माद्यूयं समासाद्य तल्लिंगं तद्दिने निशि । पूजयध्वं महाभागा येन स्युर्मृत्युवर्जिताः

Kaya nga, O mga mapalad, lumapit kayo sa Liṅga na iyon sa mismong gabing iyon at sambahin ito; sa gayon ay magiging malaya kayo sa pahirap ng kamatayan.

Verse 31

यावत्संवत्सरस्यातं सत्यमेतन्मयोदितम् । यथा ते देवसंघाश्च तत्प्रभावादसंशयम्

Ito ay katotohanan—ganito ang aking sinabi—sa buong pag-ikot ng isang taon. At tunay, sa kapangyarihan ng (Liṅga at banal na kṣetra) na iyon, ang mga pangkat ng mga diyos ay nagiging panatag at nagtatagumpay, walang pag-aalinlangan.

Verse 32

अथ तं दानवेन्द्राणां मंत्रं ज्ञात्वा सुरेश्वरः । नारदाद्ब्राह्मणः पुत्राद्भयत्रस्तमनास्ततः

Pagkaraan, ang Panginoon ng mga diyos, nang malaman ang lihim na payo ng mga pinunong Dānava mula sa anak ni Nārada—ang brāhmaṇa—ay kinilabutan sa puso.

Verse 33

मंत्रं चक्रे समं देवैस्तत्र देवस्य रक्षणे । यथा स्यादुद्यमः सम्यक्तस्मिन्नहनि सर्वदा

Pagkatapos ay bumuo siya ng isang balak kasama ng mga diyos para sa pag-iingat sa Diyos na iyon, upang sa araw na iyon ang kanilang pagsisikap ay maumpisahan nang wasto at hindi pumalya kailanman.

Verse 34

कोटयस्तु त्रयस्त्रिंशद्देवानां सायुधास्ततः । रक्षार्थं तस्य लिंगस्य तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । माघकृष्णचतुर्दश्यां सुसंनद्धाः प्रहारिणः

Pagkaraan nito, ang tatlumpu’t tatlong krore ng mga deva, na may sandata, ay pumuwesto sa kṣetra upang bantayan ang Liṅga. Sa ika-labing-apat na araw ng madilim na kalahati ng Māgha, sila’y ganap na nakahanda, handang manalakay.

Verse 35

अथ ते दानवा दृष्ट्वा तान्देवांस्तत्र संस्थितान् । भयसंत्रस्तमनसो दुद्रुवुः सर्वतो दिशम्

Pagkatapos, nang makita ng mga Dānava ang mga deva na nakapuwesto roon, nanginig ang kanilang loob sa takot at sila’y nagsitakas sa lahat ng dako.

Verse 36

अथ प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । भूय एव सुराः सर्वे मंत्रं चक्रुः परस्परम्

Pagdating ng dalisay na bukang-liwayway, nang sumikat na ang bilog ng Araw, muling nagtipon ang lahat ng deva upang magpayo sa isa’t isa.

Verse 37

यद्येतत्क्षेत्रमुत्सृज्य गमिष्यामः सुरालयम् । लिंगमेतत्समभ्येत्य पूजयिष्यंति दानवाः

Sabi nila: “Kung iiwan natin ang banal na kṣetra at babalik sa tahanan ng mga deva, darating dito ang mga Dānava at sasambahin ang Liṅga na ito.”

Verse 38

ततोऽवध्या भविष्यंति तेऽपि सर्वे यथा वयम् । तस्मादत्रैव तिष्ठामस्त्रयस्त्रिंशत्प्रनायकाः

“Kung gayon, sila man ay magiging di-matatalo, gaya natin. Kaya manatili tayo rito mismo—tayong mga pinuno ng Tatlumpu’t Tatlo (na mga deva).”

Verse 39

कोटीनामेव सर्वेषां शेषा गच्छन्तु तत्र च । सहस्राक्षेण संयुक्ताः स्वर्गे स्वपररक्षकाः

Sa lahat ng mga koti, hayaang ang nalalabi ay pumaroon (sa langit), kaisa ng May Sanlibong Mata; sa Svarga, nawa’y bantayan nila ang sarili nilang kaharian.

Verse 41

एते तल्लिंगरक्षार्थं तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । शेषाः शक्रसमायुक्ताः प्रजग्मुस्त्रिदशालयम्

Ang mga ito’y nanatiling nakahimpil sa banal na pook upang ipagtanggol ang liṅga; ang iba naman, kasama si Śakra (Indra), ay nagtungo sa tahanan ng mga diyos.

Verse 42

सूत उवाच । एवं प्रभावं लिंगं तु देवदेवस्य शूलिनः । भवद्भिः परिपृष्टं यददित्या स्थापितं पुरा

Wika ni Sūta: “Ganyan ang dakilang bisa ng liṅga ni Śūlin, ang Diyos ng mga diyos—na inyong itinatanong—ang liṅgang minsang itinatag ni Aditi noong unang panahon.”

Verse 43

यस्मान्न विद्यते मृत्युस्तेन दृष्टेन देहिनाम् । अमराख्यं ततो लिंगं विख्यातं भुवनत्रये

Sapagkat para sa mga may katawan, walang kamatayan sa pagtanaw dito; kaya ang liṅgang iyon ay sumikat sa tatlong daigdig sa pangalang “Amara” (Walang-kamatayan).

Verse 44

यस्मिन्देशेऽपि सा कन्या हता तेन द्विजन्मना । जाबालिना सुक्रुद्धेन तस्य देवस्य मंदिरे

Sa mismong lupain na iyon, sa loob ng templo ng Diyos na iyon, isang dalaga ang pinaslang ng taong dalawang-ulit-na-ipinanganak—si Jābāli—na nag-aalab sa matinding galit.

Verse 45

आसीत्तत्र दिने कृष्णा माघमास चतुर्दशी । तेन नो निधनं प्राप्ता सुहताऽपि तपस्विनी

Noong araw na iyon ay Caturdaśī (ika-14) ng madilim na kalahati ng buwang Māgha; kaya, bagaman malupit na pinaslang, ang babaeng asceta ay hindi dumanas ng kamatayan.

Verse 46

एतद्वः सर्वमाख्यातं तस्य लिंगस्य सम्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

O mga pinakadakilang brāhmaṇa, naisalaysay ko na nang buo ang pinagmulan at kadakilaan ng liṅga na iyon—isang kadakilaang pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 47

यश्चैतत्पठते भक्त्या तस्य लिंगस्य संनिधौ । अपमृत्युभयं तस्य कथंचिन्नैव जायते

Sinumang bumibigkas nito nang may debosyon sa harap ng Śiva-liṅga na iyon, ang takot sa di-napanahong kamatayan (apamṛtyu) ay hindi kailanman sisibol sa kanya.

Verse 48

तस्याग्रेऽस्ति शुभं कुण्डं पूरितं स्वच्छवारिणा । अदित्या निर्मितं देव्या स्नानार्थं चात्मनः कृते

Sa harap nito ay may isang mapalad na sagradong lawa (kuṇḍa), na punô ng malinaw na tubig—itinindig ng Diyosa Aditi para sa sarili niyang pagligo.

Verse 49

स्नानं कृत्वा नरस्तस्मिन्यस्तल्लिंगं प्रपश्यति । करोति जागरं रात्रौ तस्मिन्नेव दिनेदिने । सोऽद्यापि वत्सरं यावन्नापमृत्युमवाप्नुयात्

Pagkaligo roon, ang taong tumitingin sa liṅga na iyon at nagsasagawa ng pagpupuyat (jāgara) sa gabi roon, araw-araw—kahit sa loob ng isang buong taon—ay hindi daranas ng di-napanahong kamatayan (apamṛtyu).